ازمر یکی از کوه‌های بلند و مشهور کردستان است که در شمال شرقی شهر سلیمانیه واقع شده و به دلیل ارتفاع زیاد بر کل منطقه اشراف دارد؛ از این رو از نظر نظامی یک موقعیت جغرافیایی مهم محسوب می‌شود. کوه‌های بلند همواره مواضعی برای پایداری و دفاع نیروهای پیشمرگه هستند. ارتش عراق به منظور کنترل ارتفاعات کوه، تصمیم به حمله و دسترسی به آن گرفت. اگرچه ارتش عراق بر داخل شهر سلیمانیه مسلط بود، اما نیروهای پیشمرگه بر فراز کوه ازمر کنترل داشتند و ارتش عراق نمی‌توانست به راحتی حرکت کند یا ماموریت‌های نظامی خود را انجام دهد، لذا ارتش تدارکات خود را برای حمله نظامی جهت تصرف کوه آغاز کرد.

در ساعت پنج و نیم روز ١٩ ژوئن ١٩٧٤، ارتش عراق آغاز حمله خود به مواضع پیشمرگه در کوه ازمر را اعلام کرد. در این حمله و برای کنترل کوه، نیروهای تیپ چهارم از لشکر دوم - کرکوک، نیروهای ویژه، گردان تانک تیپ هشتم، نیروی هوایی، توپخانه لشکر دوم و مسلحین مزدور و خائن (جحوش) شرکت داشتند. اما نیروهای پیشمرگه که در آمادگی کامل بودند، شامل گردان چهارم (پنجوین) وابسته به نیروهای خبات به فرماندهی نوری حمه علی بودند.

دولت در این مرحله از تمامی امکانات نظامی خود از سربازان، سلاح‌ها، تانک‌ها، توپ‌های دوربرد، خودروهای زرهی و نیروی هوایی برای انجام حمله خود به مناطق تحت کنترل انقلاب استفاده کرد.

در آغاز حمله، ارتش عراق به عنوان یک فریب نظامی، کوه ازمر را با توپخانه و نیروی هوایی بمباران کرد. نیروهای پیشمرگه از قبل به این فریب آگاه بودند، بنابراین مواضع خود را به خوبی مستحکم کردند تا متحمل تلفات نشوند. اگرچه برخی از افراد پیشمرگه زخمی شدند، اما نیروهای پیشمرگه در کمین آن‌ها بودند و با دلاوری تمام دفاع کردند.

زمانی که نیروی هوایی ارتش عراق کوه و مواضع پیشمرگه را بمباران می‌کرد، بخش پدافند هوایی پیشمرگه یک هلیکوپتر را با سلاح دوشکا سرنگون کرد و این تأثیر زیادی بر افزایش روحیه پیشمرگه‌ها داشت. پس از توقف بمباران، ارتش عراق حرکت کرد، به طوری که گردان تانک‌ها بر نیروهای پیاده و جحوش پیشی گرفت. تحرکات ارتش به دلیل وجود مین‌های ضد تانک در جاده محدود بود، اما نیروهای پیاده و مزدور در جای دیگری پیشروی کردند تا اینکه به مواضع و خاکریزهای پیشمرگه نزدیک شدند. نبردی سهمگین میان دو طرف درگرفت و در طول آن روز پیشمرگه‌ها توانستند با شجاعت و اقتدار در برابر حمله مقاومت کنند و در نهایت حمله خنثی شد. اجساد کشته‌شدگان سربازان و جحوش در میدان نبرد باقی ماند و ارتش در حین عقب‌نشینی آن اجساد را با تانک منتقل کرد.

 

ارتش عراق در آن روز در رسیدن به هدف خود شکست خورد و در روز بعد، یعنی ١٩ ژوئن ١٩٧٤، حمله گسترده خود را از سر گرفت و مانند روز قبل، بلکه با شدت بیشتر، بر تراکم بمباران و حملات هوایی افزود. ارتش پس از آن با نیرویی عظیم و با پشتیبانی و حمایت گردان تانک‌ها و خودروهای زرهی به مواضع پیشمرگه یورش برد و پس از نبردی خونین، ارتش عراق متحمل تلفات سنگینی در جان و تجهیزات نظامی شد که از آن جمله نابودی تعدادی تانک و توپ بود. بنابراین ارتش نتوانست پیشروی کند و به اهدافی که افسران فرمانده آرزو داشتند برسد، اما اصرار ارتش عراق بر تصرف کوه ازمر منجر به ارجاع افسران به بازجویی و مجازات‌های نظامی و کاشتن بذر ترس و نگرانی در دل دیگران برای شکست پیشمرگه‌ها شد. پس از فشارهای سنگین و حملات پیاپی و تعداد بی‌شماری از سربازان و سلاح‌های سنگین و تانک‌ها و توپخانه و زره‌پوش‌ها و نیروی هوایی، و با وجود وقوع تلفات سنگین در سربازان و مزدوران و خائنان، و عدم مصونیت نیروهای پیشمرگه از تلفات جانی شامل شهدا و مجروحان، سرانجام ارتش توانست کوه ازمر را تصرف کند.

منابع:
  1. سه‌نگه‌ر ابراهیم خوشناو: رویدادهای نظامی انقلاب ایلول ١٩٧٠-١٩٧٥، چاپ اول، چاپخانه دانشفر، اربیل، ٢٠٢٢.

  2. ملازم خدر عبدالله دباغ: خاطرات من و توپخانه انقلاب بزرگ ایلول، چاپخانه روشنبیر، چاپ سوم، اربیل – ٢٠٢٠.

  3. کاروان جوهر محمد: ادریس بارزانی ١٩٤٤- ١٩٨٧ زندگی و نقش سیاسی و نظامی در جنبش رهایی‌بخش کرد، چاپخانه هیوی، اربیل، ٢٠١٩.

 ابراهیم جلال: کردستان جنوبی و انقلاب ایلول؛ پایه‌گذاری و فروپاشی، چاپ چهارم، ٢٠٢١