از فوریه ١٩٦٤ تا مارس ١٩٦٥، یک آتش‌بس یک‌ساله میان انقلاب کرد و دولت عراق برقرار بود. نه جنگی بود و نه صلحی، تا اینکه در پایان مارس، مشخصاً در ١ آوریل ١٩٦٥، درگیری‌ها دوباره آغاز شد. به دلیل عقب‌نشینی دولت عراق از اجرای توافق میان طرفین، نیروهای پیشمرگه از شهرها و شهرک‌ها به مواضع باثبات‌تری عقب‌نشینی کردند و ده‌ها افسر و صدها سرباز، پلیس و غیرنظامی به صفوف انقلاب پیوستند.
پس از آنکه دولت حملات خود را به مناطق مختلف کردستان از سر گرفت، رهبری انقلاب به اجرای عملیاتی در عمق سلطه حکومت در کرکوک اندیشید. این عملیات شامل هدف قرار دادن خطوط لوله نفت و خطوط راه‌آهن در زمبور بود. با وجود اینکه رهبری انقلاب می‌خواست به دولت نشان دهد که نه تنها با ارتش عراق در میدان نبرد مواجه خواهد شد، بلکه قادر است در قلب قدرت و مکان‌های مهم عمل کرده و منافع آن را به خطر بیندازد. دو دلیل دیگر نیز پشت این عملیات بود:
اول: پراکنده کردن نیروهای نظامی و وادار کردن فرماندهی آن‌ها به گسترش در مناطق وسیع که مانع از تجمع آن‌ها در یک جبهه واحد شود.
دوم: تهدید اقتصاد دولت از طریق حمله به تأسیسات نفتی تا دولت مجبور شود نیروی محافظتی بزرگی برای این تأسیسات اختصاص دهد و آن‌ها را از میدان نبرد دور کند.
در ٢١ ژوئیه ١٩٦٥ گروهی از پیشمرگه‌ها به رهبری محمد درویش نادر به خط لوله نفت زمبور و خط راه‌آهن در کرکوک رسیدند. پس از مدت کوتاهی، آن‌ها تمام خطوط لوله نفت را مین‌گذاری و منفجر کردند که باعث خسارات سنگینی به تأسیسات نفتی شد. پس از اجرای موفقیت‌آمیز عملیات و عقب‌نشینی نیروهای پیشمرگه، نیروهای دولتی به آن‌ها حمله کردند که منجر به شهادت یکی از پیشمرگه‌ها شد.
حماسه پیشمرگه و پیامدهای آن باعث هرج‌ومرج و تهدید بزرگی برای دولت و منافع اقتصادی آن شد. به همین دلیل، دولت مجبور شد چندین گام بردارد، از جمله عقب‌نشینی با نیرویی بزرگ متشکل از دو گردان و حدود ١٠٠٠ نفر از مزدوران (جاش) از میدان نبرد و اختصاص آن‌ها برای حفاظت از تأسیسات نفتی. همچنین دولت به فکر دور کردن پیشمرگه‌ها از مرزهای کرکوک و دشت اربیل به سمت کوه‌ها افتاد تا از تأسیسات نفتی در برابر خطر حملات مشابه محافظت کند. در پاییز سال ١٩٦٥، دولت حمله بزرگی را به دشت اربیل در روستاهای بیستانه، ایلینجاغ، قشقا، خورخور، کویه، طقطق و دیکله آغاز کرد با هدف بیرون راندن نیروهای پیشمرگه از این مناطق و مختل کردن تحرکات و فعالیت‌های آن‌ها در دشت اربیل.
منابع:١- هاوکار کریم حمه شریف، شورش ایلول، انتشارات دانشگاه صلاح‌الدین، چاپ اول، اربیل، ٢٠١٢.
٢- شوکت ملا اسماعیل حسن، روزهایی از تاریخ شورش ایلول، چاپ اول، اربیل، ٢٠٠٧
٣- آری کریم، چند صفحه زنده از شورش ایلول، انتشارات خبات، دهوک ١٩٩٩.
٤- مسعود بارزانی، بارزانی و جنبش آزادی‌خواهی کرد، جلد سوم، بخش اول، شورش ایلول ١٩٦١-١٩٧٥، انتشارات وزارت فرهنگ، چاپ اول، اربیل، ٢٠٠٤.
٥- خورشید شیره، خبات و خون، خاطرات سال‌های مبارزه پیشمرگایتی، چاپ سوم، اربیل، ٢٠١٥.