
ملا مصطفی بارزانی و مسئله کُردی در عراق 1931 –1975
- حزب الديمقراطي الكوردستاني
- مصطفى بارزاني

پیامدهای استقلال اقلیم کردستان بر امنیت منطقهای
حسین احسانی
این کتاب شامل پنج بخش و یک کلام پایانی است. بخش نخست کتاب به بحث درباره ملا مصطفی بارزانی و رویدادهای سالهای (1931-1958)، اولین انقلاب بارزان در سال 1931، کُردها و کودتای بکر صدقی در سال 1936، پیمان سعدآباد در سال 1937، جنگ جهانی دوم و تأثیرات آن بر کُردها در سالهای (1939-1945) از جمله بحران اقتصادی و جنگ در کردستان، دومین انقلاب بارزان (1943-1945)، جمهوری کردستان در مهاباد، ارزیابی نقش بارزانی در مهاباد، و احزاب و جمعیتهای سیاسی میپردازد. همچنین به رویدادهای سیاسی عراق در انقلاب 14 ژوئیه 1958 و نقش کُردها در آن رویداد دسامبر 1948، و نیز پیمان بغداد و تأسیس جبهه ملی اشاره دارد. بخش دوم درباره ملا مصطفی بارزانی و مسئله کُردی در دوره جمهوری بین 1958-1968 است و از انقلاب 14 ژوئیه 1958 و موضع کُردها در آن، جنبش شواف و رویدادهای کرکوک سخن میگوید. اختلافهای عبدالکریم قاسم و کُردها، دلایل انقلاب و کودتای 8 فوریه 1963، شکست مذاکرات و از سرگیری جنگ، کودتای 18 نوامبر 1963، دوره عبدالسلام و امضای آتشبس، عصر عبدالرحمن عارف و کُردها، جنگ هندرین و احکام توافق ماه ژوئن از دیگر موضوعات این بخش است. بخش سوم به ملا مصطفی بارزانی و مسئله کُردی در سایه حکومت بعث بین 1968-1975، کودتای ژوئیه و کُردها در سال 1968، توافقنامه 11 مارس و پس از آن در سال 1970، و جبهه ملی و قومی ترقیخواه میپردازد. توافقنامه الجزایر در سال 1975 و مسئله کرکوک نیز در این بخش بررسی شده است. بخش چهارم به تشکیل و اهداف حزب دموکرات کردستان به رهبری ملا مصطفی بارزانی اختصاص دارد. این بخش از محورهای متعددی تشکیل شده که شامل حزب دموکرات کردستان و انقلاب ژوئیه 1958، برگزاری کنگره چهارم و فعالیتهای علنی حزب، انشعاب حزب و برگزاری کنگرههای ششم و هفتم، کودتای 17 ژوئیه 1968، حزب دموکرات کردستان، برگزاری کنگره هشتم، حزب دموکرات و قانون خودمختاری، و رابطه حزب دموکرات کردستان با احزاب ملی است. موضع بعث در قبال انقلاب ایلول 1961، رابطه حزب دموکرات کردستان با احزاب قومی، و موضع حزب ملی نسبت به مسئله کُردی از دیگر محورهای این بخش است. بخش پنجم به روابط خارجی و کُردها میپردازد که شامل روابط با کشورهای منطقه مانند ایران، ترکیه، مصر، اتحاد جماهیر شوروی، ایالات متحده آمریکا، بریتانیا، اسرائیل و مسئله کُردی، توسعه امت عربی، اندیشه قومی عربی، مسئله کُردی و موضع کُردی در قبال تلاشهای اعراب برای دستیابی به وحدت عربی است.