Şehîdê fermande Elî Halo Elî Mihemed ku bi Elî Halo tê naskirin, di sala 1920an de li gundê Boselî yê ser bi nahiyeya Derkarê ya devera Sindî ya îdareya Zaxo hatiye dinê. Di heft saliya xwe de li mizgefta gundê xwe xwendina Quranê temam kir û fêr bû.
Rûpelên têkoşînê
Bi avakirina rêxistinên destpêkê yên Partiya Demokrat a Kurdistanê li devera Zaxo, Elî Halo tevlî rêxistina partiyê bû û bû endamekî çalak ê deverê. Piştî vegera Barzanî yê nemir ji Yekîtiya Sovyetê, rêzên Artêşa Iraqê terikand. Di wê demê de ku pileya wî lîwayê yekem bû, Elî Halo di sala 1958an de serokatiya şandekê kir bo Bexda da ku beşdarî merasîma pêşwazîkirina rêber Mistefa Barzanî yê ku ji Yekîtiya Sovyetê vedigeriya bibe. Elî Halo bi hejmarek ji Pêşmergeyên qehreman û xizm û xelkê deverê tevlî rêzên Şoreşa Eylûlê bû di destpêka destpêkirina wê de di sala 1961ê de, û rolek mezin lîst û di gelek destan û şeran de beşdar bû. Ew yek ji wan fermandeyan bû ku di sala 1961ê de beşdarî rizgarkirina bajarê Zaxo bû, di wê demê de bû endamê Lîjneya Navçeyê ya şoreşê. Di payîza sala 1961ê de bi hejmarek ji Pêşmerge û hevalên xwe re çû devera Behdînanê bo pêşwazîkirina rêber Mistefa Barzanî, û dema ku rêber Mistefa Barzanî bi wî re hevdîtin kir û fêm kir ku ew fermandeyekî mêrxas û wêrek e, pileya fermandeyê serbazî yê di Şoreşa Eylûlê.
de da wî. Elî Halo di sala 1962an de bû fermandeyê fujê yekem ê hêzên Zaxo, û bi hevalên xwe yên Pêşmerge re rolek berbiçav lîst û destanên mezin tomar kirin, di nav wan de destana Geliyê Zaxo, destana Eyn Zale, destana Batîfa, destana Çiyayê Spî, destana Kemka û Mangêşkê, destana qereqola Pêşabîrê û gelek destanên din. Elî Halo yek ji wan fermandeyan bû ku di sala 1963an de beşdarî destana Çiyayê Metîn bû û tê de serkeftineke mezin ji bo şoreşê tomar kirin. Elî Halo di dema têkoşîna xwe ya di rêzên Pêşmerge de rolek berbiçav lîst, ji devera Behdînanê bigire heta deşta Hewlêr û Silêmaniyê, ku du caran bi giranî birîndar bû. Di sala 1964an de hikûmetê hewl da Elî Halo tasfiye bike, ku kesên kirêgirtî bi rêya lûleya sobeya darê ya malê bombeyek avêtin mala wî û di encamê de jina wî û kurê wî yê deh salî şehîd bûn û Elî Halo bi giranî birîndar bû, herwiha di encamê de çavekî xwe ji dest da, zarokên wî jî birîndar bûn.
Li ber çavan girtina ezmûn û şiyanên wî di warên serbazî, îdarî û civakî de, Elî Halo di sala 1966an de bû endamê fermandariya şoreşê. Elî Halo di 23ê Eylûla 1968an de di encama qezayeke trafîkê ya gumanbar li ser rêya di navbera Batîfa û Zaxo de şehîd bû.
Arşîva Heyeta Ensîklopediya Partiya Demokrat a Kurdistanê.


