Li gorî dabeşkirina qonaxên karê rêxistinî yê Yekîtiya Xwendekarên Kurdistanê, tevî ku sala 1964an wek destpêkirina karê veşartî yê rêxistinê tê hesibandin ku careke din di sala 1961an de dest pê dike, û ji wê salê heta sala 1970yî rêxistinê rûbirûyê rewşeke cudatir bû ku jê re qonaxa veqetînê dihat gotin, û di vê qonaxê de du aliyên rêxistinê ku heman nav (Yekîtiya Xwendekarên Kurdistanê) hildigirtin, di saziyên perwerdeyê de hewl dan xwendekaran bikişînin nava refên xwe, û ji bo wê yekê di pêşbaziyeke ne tendurist de bûn.
Berî behskirina her qonaxeke qonaxên karê Yekîtiya Xwendekarên Kurdistanê, pêwîst e mirov li rewşa Partiya Dêmokrata Kurdistanê di wê qonaxê de binêre, da ku bûyerên di rêxistinê de ji me re zelal bibin, û çi bandorên derveyî yên partîtiyê li ser rêxistinê hebûn, nemaze ku Yekîtiya Xwendekaran yek ji girîngtirîn minber û stûnên partiyê bû û herî zêde bandor lê dikir û bûyerên navxweyî û derveyî yên partiyê bandoreke rasterast li ser rêxistinê hebûn.
Piştî peymana 10ê Sibata 1964an di navbera şoreş û hikûmetê de, bi armanca veqetandina Silêmaniyê ji Partî û şoreşê û wek nerazîbûnek li hember peymanê, Ofîsa Siyasî ya Partiya Dêmokrata Kurdistanê ji Partiya Dêmokrata Kurdistanê veqetiya. Di wêjeya dîroka kurdî ya hevdem de navê (Celalî) li wan hat kirin.
Tevî ku hewldanên vê veqetînê vedigerin dawiya sala 1963an, lê sala 1964an û piştî meha Sibatê bi awayekî zelal bû partîtî. Kongreya Çarê ya Yekîtiya Xwendekarên Kurdistanê nîşaneke zelal a vê dabeşbûna di partiyê de ye, ku vê koma Ofîsa Siyasî hewl da sekreteriyekê bêyî vexwendina endamên Badînan ava bike. Piraniya endamên sekreteriya Yekîtiya Xwendekaran ji navçeya Silêmaniyê hatin hilbijartin.
Di 8ê Hezîrana 1964an de, vê sekreteriyê daxuyaniyek li dijî rêber Mistefa Barzanî û Partiya Dêmokrata Kurdistanê bi navê "Helwesta me li hember Mela Mistefa Barzanî û Partiya Dêmokrata Kurdistanê" derxist. Di 19ê Tebaxa 1964an de ji aliyê Komîteya Amadekar a Yekîtiya Xwendekarên Kurdistanê li Silêmaniyê bersiva vê daxuyaniyê hat dayîn, ku piştgiriya xwe ji bo rêber Mistefa Barzanî û şoreşê û Partiya Dêmokrata Kurdistanê.
Rêveberiya konferansê û biryarên wêJi ber ku koma veqetiyayî ya Ofîsa Siyasî di partiyê de kêmnetewe bû, serkirdatiya Yekîtiya Xwendekaran ku bi temamî ji bo berjewendiyên wê komê hatibû terxankirin, ne xwediyê şiyan û desthilata rêvebirina rêxistinê bû, lewma biryar hat dayîn ku konferansa rêxistinê di zûtirîn dem de were lidarxistin.
Wek encama nerazîbûna bingehên rêxistinî yên Yekîtiya Xwendekarên Kurdistanê ji performansa desthilatdar a sekreteriya Konferansa Çarê û marjînalîzekirina xwendekarên navçeya Badînan di Konferansa Çarê de, nemaze ku serkirdatî beşek ji parêzgeha Silêmaniyê temsîl dikir û ne hemû Kurdistan. Lewma, di destpêka meha Tebaxa 1964an de, piştî şeş mehan ji lidarxistina Konferansa Çarê, nûnerên xwendekaran konferansa xwe ya duyem bi awayekî eşkere li navçeyên azadkirî yên parêzgeha Silêmaniyê li gundê Kanî Masî lidar xistin. Desteyeke nû ya serkirdatiyê ji bo amadekirina lidarxistina Kongreya Pêncê hat hilbijartin.
Desteya nû hat hilbijartin ku di heman demê de Komîteya Amadekar a konferansê bû, bi vî awayî:
1- Bekir Huseyn - rêxistina Silêmaniyê
2- Celal Heme Elî - rêxistina Silêmaniyê
3- Ednan Hacî Mûsa - rêxistina Bexda
4- Hewîz Dizeyî - rêxistina Bexda
5- Ebdulwehab Talebanî - rêxistina Kerkûkê
6- Cewad Mihemed Şêrwanî - rêxistina Hewlêrê
7- Ebdulkerîm Fendî - rêxistina Duhokê.
Bi vî awayî, berevajî serkirdatiya Kongreya Çarê, hemû rêxistinan di vê serkirdatiyê de nûner hebûn.
Çavkanî û jêrenot1- Macid Hesen Elî, Tevgera Xwendekarên Kurd li Îraqê (1926-1970), nameya masterê/Zanîngeha Selahedîn li Hewlêrê 2008, weşanên Spîrêz, (Hewlêr - Çapxaneya Hacî Haşim), r.r 51, 46.
2- Erfan Ezîz Ezîz, Kongre û konferansên Yekîtiya Xwendekarên Kurdistanê, çapa yekem, (Hewlêr - Çapxaneya Rojhilat - 2012), r. 43; Desteya Ensîklopediya Partiya Dêmokrata Kurdistanê, Dîroka Partiya Dêmokrata Kurdistanê Kongre û Konferans (Bername û Rêziknameya Navxweyî), bergê yekem, çapa yekem, (Hewlêr - Çapxaneya Rojhilat - 2021), r. 178.
3- Erfan Ezîz Ezîz, heman çavkanî, r.r 43-44.
4- Şazîn Hêriş, Rêxistinên dêmokratîk û pîşeyî di çend belgeyên dîrokî de 1958 - 1968, çapa duyem, (Silêmanî - Çapxaneya Raz - 2001), r. 75, 73.
5- Heman çavkanî, r.r 81-82.
6- Sasan Ewnî, Yekîtiya Xwendekarên Kurdistanê çend aliyên têkoşîn û dîrokê, (Hewlêr - Çapxaneya Wezareta Perwerdeyê - 1998), r. 24.
7- Macid Hesen Elî, çavkaniya berê, r. 150; Erfan Ezîz Ezîz, heman çavkanî, r. 44.


