Jînenîgarî
Di sala 1920an de li gundê Şanadarê yê ser bi nahiyeya Goratû ya qezaya Mergesorê li parêzgeha Hewlêrê ji dayik bûye; li Yekîtiya Sovyetê xwendiye. Di 15ê sibata 1954an de li Zanîngeha Taşkentê hatiye qebûlkirin û di 29ê adara 1959an de karîbû dîplomayê werbigire. Di sala 1959an de bûye mamoste li Zanîngeha Bexdayê û li Koleja Serbazî ya li Bexdayê, wan derman didan efserên Îraqî.
Bîranîna têkoşînê
Di 23ê gulana 1947an de, Silêman Şawelî bi Mistefa Barzanî re çû Yekîtiya Sovyetê û beşdarî Şerê Çemê Qetûrê û şerê pira Makoyê bû. Piştî kedeke zêde, di 18ê hezîrana 1947an de derbasî çemê Arasê bû û çû Yekîtiya Sovyetê, ku li ser sînorê di navbera Îran û Yekîtiya Sovyetê de ye.
Piştî gihîştina wan a Yekîtiya Sovyetê, di 19ê hezîrana 1947an de, ew bi hemû hevalên xwe re li bajarê Naxçivanê, li Komara Azerbaycanê, bo heyama çil rojan li civakeke vala ya ku bi têlên dirî dorpêçkirî bû û ji aliyê komek serbazan ve dihat parastin, hatin bicihkirin û derbarê xwarin, cil û berg û tevgerê de wek dîlên şer bi wan re hat kirin. Paşê, bi biryara hikûmeta Sovyetê, ew li ser deverên Axdam, Laçîn, Ayolah û Kelbecerê yên Azerbaycanê hatin belavkirin. Di 10ê kanûna pêşîn a 1947an de, ew bo baregeheke serbazî ya li ser Deryaya Xezerê li paytexta Azerbaycanê, Bakûyê, hatin veguhestin û di 23ê heman mehê de, cil û bergên serbazî li wan hatin kirin û di bin çavdêriya efserên Azerbaycanî de rojane heşt saetan perwerdeya serbazî dîtin. Di heman demê de, rojane çar saetan, ji aliyê hin hevalên xwe yên xwendewar ve dersên zimanê Kurdî hîn bûn.
Piştî reftarên xerab ên Cefer Bagrov li hember hevalên wî, Barzanî biryar dide ku baregeha xwe ya serbazî ji Azerbaycanê veguhezîne civaka Çirçîkê ya nêzîkî Taşkentê, paytexta Ûzbêkistanê, ku li wir dê perwerdeya xwe ya serbazî bidomînin.
Di adara 1949an de, ew û hevalên xwe wek kom û yekîneyan bi trênê li gundên Yekîtiya Sovyetê hatin belavkirin û li zeviyên Kolxozê (erdê ku xelkê ji hikûmetê kirê dikir û paşê para hikûmetê didan) xebitîn.
Piştî hewldanên zêde û gelek nameyên ku Mistefa Barzanî ji Stalîn re şandibûn, di dawiyê de nameyek digihîje destê Stalîn ku tê de Barzanî behsa pirsgirêkên hevalên xwe dike û Stalîn tavilê biryar dide ku komîteyekê ji bo lêkolîna rewşa hevalên Barzanî pêk bîne, û di dawiyê de biryara komîteyê ew bû ku hemûyan li bajarê Vrîvskî kom bikin, lewma ew di mijdara 1951ê de diçe bajarê Vrîvskî yê Sovyetê.
Li pey şoreşa 14ê tîrmeha 1958an li Îraqê û vegera Mistefa Barzanî, di 25ê sibata 1959an de, li gorî her du madeyên III û VII û beşa (A) ya madeya Dehem û karê bi madeya 11ê, li gorî yasaya hejmar 19 ya sala 1959an a sererastkirî, ew û hevalên wî ketin ber lêborîna giştî.
Di sala 1958an de, Komara Iraqê di bin serokatiya Ebdulkerîm Qasim de hat damezrandin, navbirî di 16ê nîsana 1959an de bi hevalên xwe re bi keştiya Groza bi rêya bendera Besrayê li başûrê Komara Iraqê vegeriya Kurdistanê.
Ew beşdarî Şoreşa Îlonê bû, di 13ê tîrmeha 1963an de di Şerê Bardinê de şehîd bû û termê wî li qada şer ma.
Çavkanî:
-
حه‌مید گه‌ردی، پوخته‌ی مێژوونامه، چاپی یه‌كه‌م، (هه‌ولێر - ده‌زگای چاپ و بڵاوكردنه‌وه‌ی ئاراس - چاپخانه‌ی وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده - 2004ز).
-
شه‌عبان عه‌لی شه‌عبان، هه‌ندێك زانیاری سیاسی و مێژوویی، چاپی سێیه‌م، (هه‌ولێر - چاپخانه‌ی ڕۆژهه‌ڵات - 2013ز).
-
عه‌بدولڕه‌حمان مه‌لا حه‌بیب ئه‌بوبه‌كر، عه‌شیره‌تی بارزان له نێوان 1931 - 1991، چاپی یه‌كه‌م، (هه‌ولێر - چاپخانه‌ی وه‌زاره‌تی رۆشنبیری - 2001ز).
-
له یادداشتی فه‌رمانده‌ی شه‌هید حه‌سۆ میرخان ژاژۆكی، 62 رۆژ له‌گه‌ڵ بارزانی دا چوونی بارزانییه‌كان بۆ یه‌كێتی سۆڤێت، چاپی یه‌كه‌م (هه‌ولێر - چاپخانه‌ی رۆشنبیری - 1997ز).
-
لیث عبدالمحسن جواد الزبیدي، ثورة 14 تموز 1958 في العراق، (بغداد - دارالرشید للنشر - 1979م).
-
مسعود بارزانی، بارزانی و بزوتنه‌وه‌ی رزگاریخوازی كورد 1931 - 1958، (دهۆك - چاپخانه‌ی خه‌بات - 1998ز).
-
مسعود بارزانی، بارزانی و بزوتنه‌وه‌ی رزگاریخوازی كورد 1961 - 1975، به‌رگی سێیه‌م، به‌شی یه‌كه‌م، (هه‌ولێر - چاپخانه‌ی وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده - 2004ز).
-
نه‌جه‌ف قولی پسیان، له مهابادی خوێناوییه‌وه هه‌تا لێواره‌كانی ئاراس، و. شه‌وكه‌ت شێخ یه‌زدین، چاپی یه‌كه‌م، (پیرمام - یۆبیلی زێڕینی پارتی دیموكراتی كوردستان - 1996ز).
-
ئـ.د.ئـ، فایلی ژماره AI-10، لیستی هه‌ڤاڵانی مسته‌فا بارزانی بۆ یه‌كێتی سۆڤێت، به‌ڵگه‌نامه له‌لایه‌ن سه‌گڤان هاڵۆ پێشكه‌ش كراوه، 2016ز.
-
ئـ.د.ئـ، فایلی ژماره 165-HB، پارتی دیموكراتی كوردستان، باره‌گای بارزانی، لێژنه‌ی باڵای ناوچه‌ی بارزان، فۆرمی سلێمان شاوەلی عوسمان، پیرمام، 1 تشرینی دووه‌می 2018ز.