Biyografi

Aziz Çelebi, 1917 yılında Erbil ilinin Köysancak ilçesine bağlı Aşti nahiyesinin Gomeşin köyünde doğmuş, 1983 yılında Erbil'de hayatını kaybetmiştir.

Mücadele Hayatı

Aziz Çelebi, 23 Mayıs 1947 tarihinde General Mustafa Barzani ile birlikte Sovyetler Birliği'ne doğru gitmiş, Gatur Halkı Savaşı ve Mako Köprüsü Savaşı'na katılmış, büyük zorluklar ve yorgunluklardan sonra, 18 Haziran 1947 tarihinde İran ile Sovyetler Birliği arasındaki sınırda yer alan Aras Nehri üzerinden Sovyetler Birliği'ne geçiş yapmıştır.

Sovyetler Birliği'ne ulaştıktan sonra, 19 Haziran 1947 tarihinde tüm yoldaşlarıyla birlikte Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Nahçıvan şehrinde, etrafı dikenli tellerle çevrili açık bir kampta kırk gün boyunca tutulmuşlar, bir grup asker tarafından gözetim altında tutulmuşlar, yiyecek, giyim ve ulaşım açısından savaş esiri muamelesi görmüşlerdir. Daha sonra Sovyet hükümetinin kararıyla Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Ağdam, Laçın, Ayolah ve Kelbecer bölgelerine dağıtılmışlardır. 10 Aralık 1947 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başkenti Bakü'de Hazar Denizi kıyısındaki bir askeri kampa nakledilmişler ve aynı ayın 23 tarihinde kendilerine askeri üniformalar verilmiş ve Azerbaycan Cumhuriyeti subaylarının gözetiminde günde sekiz saat askeri eğitim verilmiştir. Aynı zamanda, okuma yazma bilen bazı yoldaşları tarafından günde dört saat boyunca Kürtçe öğrenme dersleri verilmiştir.

Cafer Bağırov'un Barzani'nin yoldaşlarına yönelik kötü muamelesinden sonra, askeri kampın 29 Ağustos 1948 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nden Özbekistan'ın başkenti Taşkent yakınlarındaki Çırçık topluluğuna taşınmasına karar verilmiş ve orada askeri eğitime devam etmişlerdir. 

Mart 1949 ayında yoldaşlarıyla birlikte grup ve takım halinde trenle Sovyetler Birliği'nin kolektif köylerine dağıtılmışlar ve Kolhoz tarlalarında (halkın hükümetten geri aldığı ve daha sonra bir kısmını hükümete verdiği arazilerde) çalışmışlardır. 

General Barzani'nin Stalin'e gönderdiği birçok mektuptan ve büyük çabalardan sonra, nihayet Barzani'nin yoldaşlarının çektiği çileleri anlattığı bir mektup Stalin'in eline ulaşmış ve o da derhal Barzani'nin yoldaşlarının durumunu araştırmak üzere bir komite kurulması talimatını vermiştir. Sonuç olarak komitenin kararı hepsinin Vriviski şehrinde toplanması yönünde olmuş, bu nedenle adı geçen kişi Kasım 1951 ayında Sovyetler Birliği'ndeki Vriviski şehrine gitmiştir.

1958 yılında Irak'ta Abdülkerim Kasım başkanlığında Cumhuriyet hükümeti kurulmuş, bu nedenle kendisi 16 Nisan 1959 tarihinde yoldaşlarıyla birlikte Grozia gemisiyle Irak Cumhuriyeti'nin güneyindeki Basra Limanı üzerinden Kürdistan'a geri dönmüştür.  

Başladıktan sonra Eylül Devrimi 1961 yılında devrime katılmış ve savaşlarda yer almıştır.

Kaynaklar:

1. Şaban Ali Şaban, Bazı Siyasi ve Tarihi Bilgiler, Üçüncü Baskı, (Erbil - Rojhilat Basımevi - 2013).

2. Şehit Komutan Haso Mirhan Jajoki'nin anılarından, Barzani ile birlikte 62 gün, Barzanilerin Sovyetler Birliği'ne gidişi, Birinci Baskı (Erbil - Roşinbiri Basımevi - 1997).

3. Leys Abdülmuhsin Cevad El-Zübeydi, Irak'ta 14 Temmuz 1958 Devrimi, (Bağdat - Darur Reşid Yayınları - 1979M).

4. Mesud Barzani, Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi 1931 - 1958, (Duhok - Xebat Basımevi - 1998).

5. Necef Guli Pesyan, Kanlı Mahabad'dan Aras Kıyılarına, Çev. Şevket Şeyh Yezdin, Birinci Baskı, (Pirmam - Kürdistan Demokrat Partisi Altın Jübilesi - 1996).

6. Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedisi Arşivi.