Biyografi

Esed Silêman Qadir, 1920 yılında Erbil ilinin Mergesor ilçesine bağlı Şêrwan Mezin nahiyesinin Dêzo köyünde doğmuştur. Sovyetler Birliği'nde Sebiya Ehmed ile evlenmiş, Kurdo ve Leyla adlarında bir oğlu ve bir kızı olmuştur. Hem Kürtçe hem de Rusça dillerini biliyordu. 1961 yılında Duhok ilindeki Serê Şehê'de şehit düşmüştür.

Mücadele Hayatı

Esed Silêman, 23 Mayıs 1947 tarihinde General Mustafa Barzani ile birlikte Sovyetler Birliği'ne doğru yola çıkmış, Qetur Savaşı ve Mako Köprüsü Savaşı'na katılmıştır. Çok büyük zorluk ve yorgunluktan sonra, 18 Haziran 1947 tarihinde İran ile Sovyetler Birliği arasındaki sınırda yer alan Aras Nehri'ni geçerek Sovyetler Birliği'ne ulaşmıştır.

Sovyetler Birliği'ne ulaştıktan sonra, 19 Haziran 1947 tarihinde tüm yoldaşlarıyla birlikte Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Nahçıvan şehrinde, dikenli tellerle çevrili açık bir alanda kırk gün boyunca tutulmuşlar, bir grup asker tarafından gözetim altında tutulmuşlar ve yiyecek, giyim ve ulaşım açısından savaş esiri muamelesi görmüşlerdir. Daha sonra Sovyet hükümetinin kararıyla Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Ağdam, Laçın, Ayulah ve Kelbecer bölgelerine dağıtılmışlardır. 10 Aralık 1947 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başkenti Bakü'de Hazar Denizi kıyısındaki bir askeri kampa nakledilmişler, 23 Aralık tarihinde kendilerine askeri kıyafetler verilmiş ve Azerbaycan Cumhuriyeti subaylarının gözetiminde günde sekiz saat askeri eğitim almışlardır. Aynı zamanda, okuma yazma bilen bazı yoldaşları tarafından her gün dört saat boyunca Kürtçe öğrenme dersleri verilmiştir.

Cafer Bağırov'un yoldaşlarına yönelik kötü muamelesinden sonra, 29 Ağustos 1948 tarihinde askeri kampı Azerbaycan Cumhuriyeti'nden Özbekistan Cumhuriyeti'nin başkenti Taşkent yakınlarındaki Çırçık yerleşkesine taşıma kararı alınmış ve orada askeri eğitime devam etmişlerdir.

Mart 1949 tarihinde yoldaşlarıyla birlikte grup ve bölükler halinde trenle Sovyetler Birliği'nin kolektif köylerine dağıtılmışlar ve Kolhoz tarlalarında (halkın devletten kiraladığı ve daha sonra devlet payını ödediği topraklar) çalışmışlardır.

Uzun uğraşlar ve General Barzani tarafından Stalin'e gönderilen birçok mektuptan sonra, nihayet Barzani'nin kendi yoldaşlarının çektiği çileleri anlattığı bir mektup Stalin'e ulaşır ve o da derhal Barzani'nin yoldaşlarının durumunu araştırmak için bir heyet kurulması talimatını verir. Heyetin kararı hepsinin Vriviski şehrinde toplanması yönünde olur, bu yüzden adı geçen kişi Kasım 1951 ayında Sovyetler Birliği'ndeki Vriviski şehrine gider.

Irak'ta 14 Temmuz 1958 devriminden ve General Mustafa Barzani'nin dönüşünden sonra, 25 Şubat 1959 tarihinde, üçüncü ve yedinci maddeler, onuncu maddenin (A) fıkrası ve 11. maddenin uygulanması ile 1959 yılındaki 19 sayılı değiştirilmiş yasaya dayanılarak, kendisi ve yoldaşları genel aftan yararlanmışlardır.

1958 yılında Abdülkerim Kasım başkanlığında Irak Cumhuriyeti kurulur. Adı geçen kişi 16 Nisan 1959 tarihinde yoldaşlarıyla birlikte Grozni gemisiyle Irak Cumhuriyeti'nin güneyindeki Basra limanı üzerinden Kürdistan'a geri dönmüştür. 

1961 yılında Eylül Devrimi'ne katılmış ve aynı yıl içerisinde Duhok ilindeki Serê Şehê'de şehit düşmüştür.

Kaynaklar:

  1. Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedi Heyeti Arşivi

  2. Hemîd Gerdî, Puxtêy Mêjûname, birinci baskı, (Erbil - Aras Yayın ve Dağıtım Kurumu - Eğitim Bakanlığı Basımevi - 2004).
  3. Şeban Elî Şeban, Hendêk Zanistî Siyasî û Mêjûyî, üçüncü baskı, (Erbil - Rojhilat Basımevi - 2013).
  4. Şewket Şêx Yezdîn, Yûbîlî Zêrînî Pêşmerge, (Pirmam - Xebat Basımevi - 1996).
  5. Salih Yûsif Sofî, Kronolojî Kurdistanê û Cîhanê, birinci baskı, ikinci cilt, (Duhok - Duhok Valiliği Basımevi - 2013).
  6. Ömer Farukî, Serdar Dana Zendegî ve Mobarezat-e Merhum Mela Mustafa Barzanî, ikinci baskı, (Erbil - Eğitim Bakanlığı Basımevi - 2002).
  7. Karwan Mihemed Mecîd, Barzaniyekan le Mehabadewe bo Sovêt, birinci baskı, (Süleymaniye - Peywend Basımevi - 2011).
  8. Komutan Şehit Heso Mîrxan Jajokî'nin notlarından, 62 Roj Legel Barzanî da Çûnî Barzaniyekan bo Yekêtî Sovêt, birinci baskı (Erbil - Roşenbîrî Basımevi - 1997).
  9. Leys Ebdulmuhsîn Cewad El-Zebîdî, Sevret 14 Temûz 1958 fî El-Irak, (Bağdat - Dar El-Reşid li-Neşr - 1979 M).
  10. Mesûd Barzanî, Barzanî û Bizûtnewey Rizgarîxwazî Kurd 1931-1958, (Duhok - Xebat Basımevi - 1998).
  11. Necef Qulî Pesiyan, Le Mehabadî Xwênawîyewe Heta Lîwarekanî Aras, ç. Şewket Şêx Yezdîn, birinci baskı, (Pirmam - Kürdistan Demokrat Partisi Altın Jübilesi - 1996).