Kürt devrimine karşı savaş ilan eden Irak hükümeti, 1974 yılında Kürdistan'a karşı büyük ve geniş çaplı bir saldırı başlattı. Dönemin gelişmiş ağır silahlarıyla donatılmış, yüzlerce modern tank ile her türlü hava aracı ve hava gücüne sahip çeyrek milyonluk devasa bir orduyu, Kürtleri bastırmak ve Eylül Devrimi'ni yıkmak için görevlendirdi; bu, Irak ve Sovyetler Birliği arasındaki dostluk ve iş birliği anlaşması gölgesinde gerçekleşti. 

      Germiyan bölgesi de Kürdistan'ın diğer tüm bölgeleri gibi askeri işgal saldırısına maruz kaldı ve üç yönden; kuzeyden, güneyden ve batıdan, yani Süleymaniye, Halepçe ve Kerkük'ten saldırıya uğradı. Güçlerini tüm Germiyan'ı ele geçirmek için gönderdiler. Irak Ordu Komutanı General Abdülcabbar Şenşel ve Kuzey Bölgesi Komutanı General Said Hammo, Germiyan'ın ele geçirilmesini birkaç nedene dayandırıyorlardı: Buranın geniş bir bölge olması ve Hurmal, Halepçe, Sirvan, Erbet, Seyid Sadık, Derbendihan, Sengaw ve Karadağ gibi büyük şehirleri kapsaması; bölgedeki yüksek dağların her zaman devrimin arkasında bir sığınak olması ve hükümet için büyük bir tehdit oluşturması; İran sınırının bir kısmının Kürdistan ile kapatılması; ayrıca devrim bölgelerinin daraltılarak Peşmerge'nin şehirlere inip Irak ordusuna darbe indirmesinin engellenmesi.  

 Irak ordusu bu saldırıyı gerçekleştirmek için bazı askeri birimleri belirledi. Bunlar arasında Albay Abdülcabbar el-Safi komutasındaki 14 birliği, 1 Tümeni, Üsteğmen Raad Hamdani komutasındaki tank taburu, hava kuvvetleri ve paralı askerler (Caş) vardı. 1974 yılının Haziran ayının 1 günü, Irak ordusunun bu saldırı için belirlenen birimleri Süleymaniye'nin güneyindeki Qiliyasan bölgesinde hazırlıklara başladı. Bu hazırlıklar üç gün sürdü. Ardından, 1974 yılının Haziran ayının 4 günü sabahında ordu harekete geçti. Kürdistan Peşmerge güçleri, bu saldırıya karşı koymak için Ferecawe köyünde ordunun yolunu kesti ve Irak ordusunun ilerleyişini bozguna uğratarak ağır kayıplar verdirmeyi başardı. Savaş öğlene kadar devam etti. Sonuç olarak, çok sayıda asker ve Caş öldürüldü ve yaralandı, yaklaşık 20 asker ve Caş Peşmerge güçleri tarafından esir alındı. Devrim tarafında ise üç Peşmerge şehit düştü ve bazı yaralılar oldu. Ordu büyük bir yenilgiye uğradıktan sonra, Irak ordusunun topçuları bölgedeki köy ve kasabalar ile Peşmerge mevzilerini bombalamaya başladı. 

 Ertesi gün Irak ordusu, savaş uçakları ve paralı askerlerin (Caş) desteğiyle saldırılarına devam etti. Erbet'i ele geçirmeyi başardılar ve Derbendihan'a doğru ilerlemeye devam ettiler. Hedeflerine ulaşmadan önce, Zerayen'deki Tancero köprüsünde bir kez daha bir Peşmerge gücüyle karşı karşıya geldiler. Aralarında şiddetli bir çatışma yaşandı. Peşmerge güçleri ordunun ilerleyişine zarar vermeyi başarsa da, Celavla'dan gelen Albay Mahmut Vehid komutasındaki 16 zırhlı birlikten oluşan büyük orduya kıyasla güçleri çok küçüktü; bu yüzden daha fazla dayanamadılar, geri çekildiler ve ordu Derbendihan'a girmeyi başardı.

Birkaç gün sonra, tam olarak 1974 yılının Haziran ayının 9 günü, Karadağ bölgesinde bir Peşmerge gücü, ordu birimlerine darbe indirmek ve zarar vermek amacıyla Irak ordusuna saldırdı. 11 Haziran tarihinde, aynı şekilde Zerayen'i koruma görevini üstlenen 90 yedek gücüne tekrar saldırdılar. Görünüşe göre bunlar, orduya zarar vermek ve bu bölgeleri ele geçirseler bile Peşmerge'nin eli kolu bağlı durmayacağını ve artık onlara karşı koyamayacaklarını düşünmemeleri için yapılan Peşmerge gerilla faaliyetleriydi.                         

Kaynaklar:      

  1. Şevket Mela İsmail Hasan, Rojane li Dîroka Şoreşa Îlonê (Eylül Devrimi Tarihinden Günler), 1961-1975, Eğitim Bakanlığı Matbaası, Erbil – 2007.

  2. Karwan Cewher Muhammed, İdris Barzani 1944-1987 Jiyan û Roḻa Siyasî û Serbaziî li Bizutnewey Rizgarîxwazî Kurd da (Kürt Kurtuluş Hareketinde İdris Barzani'nin Yaşamı ve Siyasi ve Askeri Rolü), Hêvî Matbaası, Erbil, 2019.

  3. - Mesut Barzani, Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi, Üçüncü Cilt, İkinci Bölüm, Eylül Devrimi 1961-1975, Birinci Baskı – Erbil, 2004.

  4. Senger İbrahim Xoşnaw, Rûdawên Serbazî yên Şoreşa Îlonê (Eylül Devriminin Askeri Olayları) 1970-1975, Danişfer Matbaası, Birinci Baskı, Erbil, 2022.