1925 yılında Erbil ilinin Mergesor ilçesine bağlı Piran nahiyesinin Bıdud köyünde dünyaya geldi. 21 Haziran 1932 tarihinde ailesiyle birlikte Türkiye Cumhuriyeti'ne göç etti. Sovyetler Birliği'nde eğitim gördü ve Taşkent Üniversitesi'nde Karayolları Mühendisliği bölümünden lisans diploması aldı. 1959 yılında Sovyetler Birliği'nden döndükten sonra Erbil Tarım Müdürlüğü'nde memur olarak atandı. Kürtçe, Farsça, Türkçe ve Rusça biliyordu. 19 Temmuz 2016 tarihinde hayatını kaybetti ve Bıdud köyündeki Derviş mezarlığında defnedildi.
Mücadele Geçmişi1943 yılında İkinci Barzan Devrimi saflarına katıldı. 19 Ağustos 1945 tarihinde Irak askeri örfi mahkemesinin kararıyla tüm taşınır ve taşınmaz mallarına el konuldu. Aynı yılın 5 Eylül tarihinde Meydan Morik polis karakolunun ele geçirilmesine katıldı.
11 Ekim 1945 tarihinde İkinci Barzan Devrimi'nin başarısızlığından sonra ailesiyle birlikte Doğu Kürdistan'a geçti. 31 Mart 1946 tarihinde Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti ordusuna bağlı Barzan kuvvetlerinde peşmergelik hizmeti yaptı. 29 Nisan 1946 tarihinde Sakız bölgesindeki Karava savaşına, Hallava ve Celdyan savaşlarına katıldı.
19 Nisan 1947 tarihinde (Hakkâri ve Berazgar ovası üzerinden) Kuzey Kürdistan toprakları yoluyla Şirvan ve Mizuri bölgesine dönen peşmergeler arasındaydı.
Dönüşlerinden sonra, General Mustafa Barzani 6 Mayıs 1947 tarihinde Ergoş köyünde yoldaşlarıyla bir toplantı düzenledi ve onları kalma veya Sovyetler Birliği'ne doğru gitme konusunda serbest bıraktı. Orada tüm yoldaşları devam etme ve Sovyetler Birliği'ne gitme kararı aldılar. 23 Mayıs 1947 tarihinde General Mustafa Barzani'ye Sovyetler Birliği'ne doğru eşlik etti. Katur Geçidi savaşı ve Mako Köprüsü savaşına katıldı. Büyük zorluklar ve yorgunluktan sonra, 18 Haziran 1947 tarihinde İran ile Sovyetler Birliği arasındaki sınırda yer alan Aras Nehri'nden Sovyetler'e geçti.
Sovyetler Birliği'ne ulaştıktan sonra, 19 Haziran 1947 tarihinde tüm yoldaşlarıyla birlikte Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Nahçıvan şehrinde dikenli tellerle çevrili üstü açık bir alanda kırk gün boyunca tutuldular. Bir grup asker tarafından gözetim altında tutuldular; yiyecek, giyim ve hareket serbestliği açısından savaş esiri muamelesi gördüler. Daha sonra Sovyet hükümetinin kararıyla Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Ağdam, Laçın, Ayulah ve Kelbecer bölgelerine dağıtıldılar. 10 Aralık 1947 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başkenti Bakü'de Hazar Denizi kıyısındaki bir askeri kampa nakledildiler ve 23 Aralık tarihinde kendilerine askeri kıyafetler verildi ve Azerbaycan Cumhuriyeti subaylarının gözetiminde günde sekiz saat askeri eğitim aldılar. Aynı zamanda, gün içinde dört saat boyunca okuryazar olan bazı yoldaşları tarafından kendilerine Kürtçe öğrenme dersleri verildi.
Cafer Bagırov'un yoldaşlarına yönelik kötü muamelesinden sonra, askeri kampın 29 Ağustos 1948 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nden Özbekistan Cumhuriyeti'nin başkenti Taşkent yakınlarındaki Çırçık topluluğuna taşınmasına karar verildi ve orada askeri eğitime devam ettiler.
1949 Mart ayında yoldaşlarıyla birlikte grup ve takım halinde trenle Sovyetler Birliği'nin kolektif köylerine dağıtıldılar ve kolhoz (insanların hükümetten kiraladığı ve daha sonra hükümetin payını verdikleri topraklar) tarlalarında çalışıyorlardı.
Büyük bir çabanın ve General Barzani tarafından Stalin'e gönderilen birçok mektubun ardından, sonunda Stalin'in eline Barzani'nin kendi yoldaşlarının yaşadığı sorunları anlattığı bir mektup ulaştı. Stalin derhal Barzani'nin yoldaşlarının durumunu incelemek üzere bir komisyon kurulması talimatını verdi ve nihayet komisyonun kararı hepsinin Vriviski şehrinde toplanması yönünde oldu. Bu nedenle adı geçen kişi 1951 Kasım ayında Sovyetler'deki Vriviski şehrine gitti.
Irak'ta 14 Temmuz 1958 devriminden ve General Mustafa Barzani'nin dönüşünden sonra, 25 Şubat 1959 tarihinde, üçüncü ve yedinci maddeler, onuncu maddenin (A) fıkrası ve (11) maddesinin uygulanması uyarınca, 1959 yılındaki 19 sayılı değişikliğe uğramış yasaya dayanılarak, kendisi ve yoldaşları genel af kapsamına girmişlerdir.
1958 yılında Abdülkerim Kasım başkanlığında Irak Cumhuriyeti kuruldu. Adı geçen kişi, 16 Nisan 1959 tarihinde yoldaşlarıyla birlikte Grozni gemisiyle Irak Cumhuriyeti'nin güneyindeki Basra limanı yoluyla Kürdistan'a geri döndü.
1961 yılında Eylül Devrimi'ne katıldı ve savaşlarda yer aldı. 1975 yılında Eylül Devrimi'nin başarısızlığından sonra mülteci olarak İran'a yöneldi, Zive topluluğuna gitti ve daha sonra Tebriz şehrine yerleşti.
1979 yılında Gulan Devrimi'ne katıldı ve onbaşıydı. 1980 yılında Hacı Ümran savaşına ve 1988 yılında Hvakurk savaşına katıldı. 1991 yılında ayaklanmaya katıldı. 1994 yılında Kürdistan'a döndü ve Bıdud köyüne yerleşti. 16 Aralık 2010 tarihinde Kürdistan Demokratik Partisi'nin on üçüncü kongresinde, İkinci Barzan Devrimi'ndeki mücadelesi ve direnişi, Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti, Sovyetler Birliği'ne gidiş yolu ve Eylül Devrimi، Gulan Devrimi ve ayaklanmadaki rolü nedeniyle Başkan Mesud Barzani tarafından kendisine Barzani Ölümsüzlük madalyası verildi.
Kaynaklar:- Kürdistan Demokratik Partisi Ansiklopedisi arşivi.
- Hamid Gerdi, Puxtêy Mêjûname (Tarihçe Özeti), Birinci Baskı, (Erbil - Aras Basım ve Yayın Kurumu - Eğitim Bakanlığı Matbaası - 2004).
- Haydar Faruk el-Samerai, Ziya Cafer ve Kürdistan'daki Siyasi ve Ekonomik Rolü, (Londra – Darülhikme - 2016).
- Sebri Çavşin Hano, Tarihte Bıdud, (Erbil – Rojhilat Matbaası - 2018).
- Şaban Ali Şaban, Bazı Siyasi ve Tarihi Bilgiler, Üçüncü Baskı, (Erbil - Rojhilat Matbaası - 2013).
- Şevket Şeyh Yezdin, Peşmergenin Altın Jübilesi, (Pirmam - Xebat Matbaası - 1996).
- Salih Yusuf Sufi, Kürdistan ve Dünya Kronolojisi, Birinci Baskı, İkinci Cilt, (Duhok - Duhok Vilayeti Matbaası - 2013).
- Ömer Faruki, Serdar Dana, Merhum Molla Mustafa Barzani'nin Yaşamı ve Mücadeleleri, ikinci baskı, (Erbil - Eğitim Bakanlığı Basımevi - 2002).
- Abdurrahman Molla Habib Ebubekir, 1931-1991 yılları arasında Barzan aşireti, birinci baskı, (Erbil - Kültür Bakanlığı Basımevi - 2001).
- Karwan Muhammed Mecid, Mahabad'dan Sovyetlere Barzaniler, birinci baskı, (Süleymaniye - Peywend Basımevi - 2011).
- Şehit komutan Heso Mirxan Jajoki'nin anılarından, Barzani ile 62 gün, Barzanilerin Sovyetler Birliği'ne gidişi, birinci baskı (Erbil - Kültür Basımevi - 1997).
- Leys Abdülmuhsin Cevad ez-Zübeydi, Irak'ta 14 Temmuz 1958 devrimi, (Bağdat - Darürreşid Yayınları - 1979).
- Mesud Barzani, Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi 1931- 1958, (Duhok - Xebat Basımevi - 1998).
- Necef Kulu Pesyan, Kanlı Mahabad'dan Aras kıyılarına, Çev. Şevket Şeyh Yezdin, birinci baskı, (Pirmam - Kürdistan Demokrat Partisi Altın Jübilesi - 1996).