Biyografi

Hasko İbrahim, 1931 yılında Erbil ilinin Mergesor ilçesine bağlı Göretu nahiyesindeki Hoşkan köyünde doğmuştur. Selim Han isimli bir amcası, 1914 yılında Şeyh Abdüsselam Barzani ile birlikte tutuklanmış ve akıbeti bugüne kadar belirsiz kalmıştır. 1984 yılında Baas rejiminin evlerine düzenlediği baskın sırasındaki ateş açılması sonucu yaralanmış ve 9 yaşındaki oğlu İbrahim şehit düşmüştür. 13 yılının 14 Eylül 2006 tarihinde vefat etmiştir.

Mücadele Hayatı

İkinci Barzan Devrimi saflarında mücadele etmiş ve savaşlara katılmıştır. Bu nedenle 19 Ağustos 1945 tarihinde askeri örfi mahkeme kararıyla tüm taşınır ve taşınmaz mallarına el konulmuştur.

11 Ekim 1945 tarihinde, İkinci Barzan Devrimi'nin yenilgisi sonrasında, Mustafa Barzani ve yoldaşlarıyla birlikte Doğu Kürdistan'a geçerler. Mahabad'da Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti'nin kurulmasının ardından, 31 Mart 1946 tarihinde Barzan gücü çerçevesinde cumhuriyeti savunmuştur.

Mahabad'daki Kürdistan Cumhuriyeti'nin yıkılmasından ve Barzani'nin Doğu Kürdistan'dan Güney Kürdistan'a geri dönüşünden sonra, Doğu Kürdistan'daki Neğede ve Şino savaşlarına katılmıştır. Ayrıca 19 Nisan 1947 tarihinde (Hakkari ve Barazgir ovası yoluyla) Kuzey Kürdistan toprakları üzerinden Şirvan ve Mizuri bölgelerine geri dönen peşmergeler arasında yer almıştır.

Geri dönüşlerinden sonra, General Mustafa Barzani 6 Mayıs 1947 tarihinde Erguş köyünde yoldaşlarıyla bir toplantı yapar ve onları kalıp kalmama veya Sovyetler Birliği'ne gitme konusunda serbest bırakır. Orada tüm yoldaşları mücadeleye devam etmeye ve Sovyetler Birliği'ne doğru gitmeye karar verirler. 23 Mayıs 1947 tarihinde General Mustafa Barzani ile birlikte Sovyetler Birliği'ne doğru yola çıkmış, Kutur Vadisi ve Maku Köprüsü savaşlarına katılmıştır. Büyük zorluk ve yorgunluktan sonra, 18 Haziran 1947 tarihinde, İran ile Sovyetler Birliği arasındaki sınırda yer alan Aras Nehri'ni geçerek Sovyetler tarafına geçmişlerdir.

Sovyetler Birliği'ne ulaştıktan sonra, 19 Haziran 1947 tarihinde tüm yoldaşlarıyla birlikte Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Nahçıvan şehrinde, dikenli tellerle çevrili açık bir kampta kırk gün boyunca tutulmuşlar, askerler tarafından nöbet tutulmuş ve yemek, giyim ve hareket serbestliği açısından savaş esiri muamelesi görmüşlerdir. Daha sonra Sovyet hükümetinin kararıyla Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Ağdam, Laçın, Ayulah ve Kelbecer bölgelerine dağıtılmışlardır. 10 Aralık 1947 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başkenti Bakü'de Hazar Denizi kıyısındaki bir askeri kampa nakledilmişler ve 23 Aralık ayında kendilerine askeri üniformalar verilerek Azerbaycan Cumhuriyeti subaylarının denetiminde günde sekiz saat askeri eğitim verilmiştir. Aynı zamanda, okuma yazma bilen bazı yoldaşları tarafından günde dört saat Kürtçe dersleri verilmiştir.

Cafer Bagirov'un yoldaşlarına yönelik kötü muamelesinden sonra, Barzani askeri kampı 29 Ağustos 1948 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nden, Özbekistan Cumhuriyeti'nin başkenti Taşkent yakınlarındaki Çırçık yerleşkesine taşımaya karar verir ve orada askeri eğitime devam ederler.

Mart 1949 tarihinde yoldaşlarıyla birlikte grup ve takım halinde trenle Sovyetler Birliği'nin kolektif köylerine dağıtılmışlar ve kolhoz tarlalarında (halkın devletten kiraladığı ve daha sonra devletin payını verdiği topraklar) çalışmışlardır.

General Barzani'nin Stalin'e gönderdiği birçok mektuptan ve büyük çabadan sonra, sonunda Barzani'nin yoldaşlarının çektiği sıkıntıları anlatan bir mektup Stalin'in eline ulaşır. O da derhal Barzani'nin yoldaşlarının durumunu araştırması için bir heyet kurulmasına karar verir. Heyetin kararı sonucunda hepsinin Vriviski şehrinde toplanmaları sağlanır, bu yüzden kendisi 1951 yılının Kasım ayında Sovyetler'deki Vriviski şehrine gider.

Irak'ta 14 Temmuz 1958 devriminden ve General Mustafa Barzani'nin dönüşünden sonra, 25 Şubat 1959 tarihinde ve hem üçüncü hem yedinci madde, onuncu maddenin (a) fıkrası ve (11) maddesinin uygulanmasıyla, 1959 yılındaki 19 sayılı değiştirilmiş yasaya dayanılarak, kendisi ve yoldaşları genel af kapsamına alınmışlardır.

1958 yılında Abdülkerim Kasım başkanlığında Irak Cumhuriyeti kurulur, kendisi 16 Nisan 1959 tarihinde Grozya gemisiyle Basra limanı yoluyla Irak Cumhuriyeti'nin güneyinden Kürdistan'a geri dönmüştür. 

Katılım Eylül Devrimi'ne katılmıştır. 1984 yılında mülteci olarak İran İslam Cumhuriyeti'ne yönelmiş, Gulan Devrimi'ne katılmış, 1997 yılında Kürdistan'a geri dönmüştür.

Kaynaklar:
  1. Kürdistan Demokratik Partisi Ansiklopedi Heyeti Arşivi.

  2. Hamid Gerdi, Puxtêy Mêjûname (Tarihçe Özeti), birinci baskı, (Erbil - Aras Yayın ve Dağıtım Kurumu - Eğitim Bakanlığı matbaası - 2004).
  3. Haydar Faruk El-Samarrai, Ziya Cafer ve Irak'taki siyasi ve ekonomik rolü, (Londra – Darulhikme - 2016).
  4. Şaban Ali Şaban, Bazı Siyasi ve Tarihi Bilgiler, üçüncü baskı, (Erbil - Rojhilat matbaası - 2013).
  5. Şevket Şeyh Yezdin, Peşmergenin Altın Jübilesi, birinci baskı, (Pirmam - Xebat matbaası - 1996).
  6. Salih Yusuf Sufi, Kürdistan ve Dünya Kronolojisi, birinci baskı, ikinci cilt, (Duhok - Duhok İl matbaası - 2013).
  7. Salih Yusuf Sufi, Kürdistan ve Dünya Kronolojisi, birinci baskı, üçüncü cilt, (Duhok - Duhok İl matbaası - 2013).
  8. Abdurrahman Mella Habib Ebubekir, 1931- 1991 yılları arasında Barzan aşireti, birinci baskı, (Erbil - Kültür Bakanlığı matbaası – 2001).
  9. Abdullah Gafur, Erbil Coğrafya Sözlüğü, (Erbil - Haci Haşim matbaası - 2015).
  10. Karwan Muhammed Mecid, Mahabad'dan Sovyetler'e Barzaniler, birinci baskı, (Süleymaniye - Peywend matbaası - 2011).
  11. Şehit Komutan Hasso Mirxan Jajoki'nin hatıralarından, Barzanilerin Sovyetler Birliği'ne gidişinde Barzani ile 62 gün, birinci baskı (Erbil - Kültür matbaası - 1997).
  12. Leys Abdülmuhsin Cevad El-Zübeydi, Irak'ta 14 Temmuz 1958 devrimi, (Bağdat - Darulreşid Yayınları - 1979).
  13. Mesut Barzani, Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi 1931- 1958, (Duhok - Xebat matbaası - 1998).
  14. Necef Guli Pesyan, Kanlı Mahabad'dan Aras Kıyılarına, Çev. Şevket Şeyh Yezdin, birinci baskı, (Pirmam - Kürdistan Demokrat Partisi'nin Altın Jübilesi - 1996).