3 Kasım 2022 günü on dördüncü kongre, Duhok şehrinde ve partinin tüm örgütlerinden kongreye katılma hakkına sahip toplam 1065 delegeden 1022 delegenin katılımıyla (Özgürlük, Demokrasi ve Adalet sloganı) altında çalışmalarına başladı.
On Dördüncü Kongre'yi toplama kararıKürdistan Demokrat Partisi Liderlik Konseyi, Siyasi Büro'nun Pirmam'daki yazlık karargahında ve Başkan Mesud Barzani'nin gözetiminde 18 Ocak 2020 tarihinde partinin on dördüncü kongresini toplama kararını onayladı ve Başkan Mesud Barzani tarafından bu amaçla Duhok şehri önerildi.
On Dördüncü Kongre'nin hazırlığıOn Dördüncü Kongre'yi gerçekleştirmek amacıyla, dört Siyasi Büro üyesi ve üç Kürdistan Demokrat Partisi Liderlik Konseyi üyesinden oluşan yedi kişilik bir komite kurulmasına karar verildi. Aşağıdaki şekilde:
1- Mahmut Muhammed Mahmut, Siyasi Büro üyesi
2- İzzeddin Muhammed Abdullah (İzzeddin Berwari), Siyasi Büro üyesi
3- Cafer İbrahim Hacı Piro (Cafer Eminki), Siyasi Büro üyesi
4- Kristofer Yelda Torkhan (Rebwar Yelda), Siyasi Büro üyesi
5- Hemin Ahmed Salih (Hemin Hewrami), Liderlik Konseyi üyesi
6- Çinar Saed Abdullah, Liderlik Konseyi üyesi
7- Ali Teter Tofik Nerwayi, Liderlik Konseyi üyesi
20 Aralık 2020 tarihli toplantıda hazırlık komitesi Siyasi Büro karargahında ilk toplantısını gerçekleştirdi ve toplantının gündemi partinin tanımı, programı ve parti yapısı üzerineydi. Açıklık getirmek ve çalışmaları iyileştirmek için akademik alandaki uzmanların yeteneklerinden yararlanılmasına karar verildi, bu şekilde 9 Şubat 2020 tarihinde bu amaçla şu ekipler belirlendi:
1- Siyasi ekip
2- Hukuki ekip
3- İdari ve mali ekip
4- Sosyal ve hizmet (lojistik) ekibi
Bu tarihten sonra ve 9 Mart 2020 tarihinde korona salgını tüm dünyayı ve bu arada Kürdistan Bölgesi'ni etkisi altına aldı ve Kürdistan Demokrat Partisi'nin on dördüncü kongresinin ertelenmesine neden oldu.
On Dördüncü Kongre delegelerinin seçimi, 8 Mayıs 2022 tarihinde kongre delegelerinin seçim süreci (iç konferans) kararlaştırıldı ve bu amaçla 21 üyeden oluşan bir komite denetlemek üzere bu süreç oluşturuldu. Bu komitede Doktor İdris Hadi komite başkanı, Nejat Hasan yardımcı, Aras Tevfik, İhsan Amidi, Ferik Faruk, Bahtiyar Haydar, Revin Herori, Ali Belo, Hoşyar Sadık, Adil Botani, Hırş Fettah, Feyroz Taha Akreyi, Sirvan Kakeyi, Arselan Hamedemin, Naci Ahmed, Bruske Star Kadir, Natık Kuryakus (Şube 14), Star Sadık, Arselan Hamedemin, Dehil Kasım Hasun (Şengal eski kaymakamı), Dıldar Salih Hame, Hasan Mirani yer aldı. Bu komite 19 Haziran 2022 tarihinde seçimlerin (konferans) yürütülme yöntemi (mekanizması) üzerine Başkan Mesud Barzani ve Siyasi Büro üyeleriyle bir araya geldi ve her 1000 üyeye bir delege düşecek şekilde ve kadın oranının yüzde 25'ten az olmamasına karar verildi.
Seçim süreci 27 Ağustos 2022 tarihinde Kürdistan Demokrat Partisi şubelerinin sınırlarında başladı ve her örgüt bir seçim bölgesi olarak belirlendi. Özel komiteler bu görevi Kürdistan Bölgesi içindeki beş ilin sınırlarına yaydı ve Kürdistan dışı için de (Bağdat, Avrupa, Amerika) 3 komite oluşturuldu.
Kongre Yürütme Komitesi 3 Kasım 2022:1- Doktor Nasıh Gafur Ramazan komite başkanı
2- İsa Ahmed Ağa
3- Doktor Cabbar Kadir
4- Doktor Abdülfettah Ali Botani
5- Mustafa Goran
6- Vahide Yako
8 Mayıs 2022 gününde, Pirmam yazlık yerleşkesinde düzenlenen Kürdistan Demokrat Partisi Liderlik Konseyi toplantısında, partinin on dördüncü kongresinin toplanmasına karar verildi..
Bu kararı uygulamak için, eyalet liderlik konseyleri, şubeler, bölgeler, partinin merkezi büroları, kurullar, merkezler ve kurumlarının sınırları içerisindeki parti üyeleri arasından kongre delegelerini seçmek üzere kongre hazırlık komitesi oluşturuldu. Oransal temel üzerine ve her 1000 parti üyesi için bir delege ve o organın örgütlerinin üçte ikisinin katılımıyla yapıldı. Delege seçimlerinin 7 Eylül 2022 tarihinde tamamlanmasının ardından, Kürdistan Demokrat Partisi Siyasi Bürosu 23 Ekim 2022 tarihinde son olağan toplantısını gerçekleştirdi ve bir sonraki gün yani 24 Kasım 2022 tarihinde Liderlik Konseyi'nin son toplantısı yapılarak belirlenen tarih üzerinde oy birliğiyle anlaşıldı. Bu karara göre 3 Kasım 2022 günü on dördüncü kongre, Duhok şehrinde ve partinin tüm örgütlerinden kongreye katılma hakkına sahip toplam 1065 delegeden 1022 delegenin katılımıyla (Özgürlük, Demokrasi ve Adalet sloganı) altında çalışmalarına başladı. Bu kongrenin (On Dördüncü Kongre) önemi, partinin birkaç zorlu durumu atlattıktan sonra gerçekleşmiş olmasındaydı; bunlar arasında IŞİD'in dört yıllık dayatılmış savaşı, işgal savaşı, 25 Eylül 2017 bağımsızlık referandumundan sonra Kürdistan Bölgesi deneyiminin yok edilmesi ve Kürt halkının düşmanlarıyla birlikte bölgesel ve dışsal bir komplonun ardından tek taraflı bir savaşa maruz kalması, Irak hükümeti tarafından bütçenin kesilmesi, petrol fiyatlarının düşmesi, Kürdistan Bölgesi'nin ekonomik durumunun zorlaşması ve 2020 yılında Kürdistan'da ve tüm dünyada korona salgınının yayılması, on üçüncü kongresinin üzerinden 12 yıl geçmesi, aynı zamanda bölge ve dünyada büyük değişimlerin yaşanmasıydı..
14 kongresinin başlangıcı, Kur'an-ı Kerim'den birkaç ayet okunması, Irak milli marşı ve Kürdistan ulusal marşıyla başladı, ardından kongre yürütme komitesi seçildi ve şikayetler, tüzük ve program için beş komite belirlendi. Daha sonra kongre, siyasi ve örgütsel raporlar dahil olmak üzere raporların okunmasıyla çalışmalarına devam etti, ardından gizli bir oylama ile 9 yedek ve 51 Merkez Komite üyesi seçildi. Oylamanın elektronik olması kararlaştırılmış olsa da teknik sorunlar ve kongre üyelerinin çoğunluğunun talebi üzerine oylama el ile ve üç oy sandığının yerleştirilmesiyle yapıldı ve sayım gerçekleştirildi. Sürecin devamında Başkan Mesud Barzani kongre üyelerinin çoğunluğunun oyuyla Kürdistan Demokrat Partisi'nin başkanı seçildi tekrar seçildi.
Bu kongrede, partinin mevcut durumuna uyum sağlamak amacıyla parti yapısında bazı önemli değişiklikler yapıldı; bunlardan bazıları başkan için iki yardımcının seçilmesi, başkanlık ofisinin başkanlık sekreterliğine dönüştürülmesi, denetleme ve takip kurulunun doğrudan parti başkanına bağlı olması, parti başkanına bağlı olacak şekilde mücadeleciler yüksek konseyinin kurulması, parti liderliğindeki kadın oranının 15% oranına çıkarılması ve ayrıca liderlik konseyi ifadesinin yerine Kürdistan Demokrat Partisi merkez komite ifadesinin kullanılması, vilayet konseylerinin vilayet örgütlenme ofisine dönüştürülmesi ve parti siyasi bürosu üye sayısının 17 üyeye çıkarılması, bunlardan siyasi büro yürütme kurulunun bir sekreter ve dört üyeden oluşturulması, ayrıca siyasi büroya bağlı ofis, kurum, merkez ve kurullarda da değişiklikler yapılarak isimlerinin departmana dönüştürülmesi ve yapının şu şekilde olması; örgütlenme, seçim, araştırma ve gelişim, kültür ve medya, dış ilişkiler, kitle ve mesleki örgütler, idari ve mali işler ile yatırım ve projeler departmanı.
14 kongresi, 6 Kasım 2022 tarihinde sonuç bildirgesinin yayımlanmasıyla çalışmalarını tamamladı.
Kürdistan Demokrat Partisi merkez komitesi şu üyelerden oluştu:1- Sidad Barzani
3- Fazıl Mirani
5- Azad Berwari
7- Zaim Ali (Ömer Osman)
8- Rêbwar Yelda
9- Fuad Hüseyin
10- Arif Teyfur
11- Kemal Kerküki
12- Guhdar Şêxo
13- İsmail Haçk Çemi
14- Ümit Hoşnav
15- Ali Avni
16- Eşvak Caf
17- Hiwa Geylani
19- Serbest Lezgin
20- Aras Heso Mirxan
21- Ali Hüseyin
22- Amine Zikri
23- Dilşad Şehab
24- Segvan Halo
25- Muhsin Kemal
26- Sirvan Barzani
27- Ali Teter
28- Nejat Ali
29- Zagros Fettah
30- Nuri Osman Şengali
33- Ümid Sabah
35- Cafer İbrahim
36- Şaxevan Abdullah
37- Hêmin Hewrami
41- Bıland İsmail
42- Hamid Ali
43- Evin Heruri
44- Salar Osman
46- Ahmed Kani
47- Sanav Feridun Cavanroyi
48- Ari Nanekeli
50- Viyan Süleyman
51- Vala Ferid
52- Mahmut Mahmut Ezidi (Kongre sonunda ve hiçbir Ezidi bileşeni üyesinin Merkez Komiteye seçilmemesi üzerine, Başkanın önerisi ve kongre temsilcilerinin oylarıyla bu öneri kabul edildi ve Partinin Merkez Komitesi üyesi oldu).
On Dördüncü Kongre'de Partinin Merkez Komitesi yedek üyeleri:
1- Sasan Avni
5- Çiya Muhammed Herki
7- Kadir Keçax
Parti Merkez Komitesinin ilk toplantısında Siyasi Büro şu şekilde oluşturuldu:1- Fazıl Mirani, Siyasi Büro Yönetim Kurulu Başkanı
2- Sidad Barzani, Siyasi Büro Yönetim Kurulu Üyesi
3- Mahmud Muhammed, Siyasi Büro Yürütme Kurulu üyesi
4- Hoşyar Zebari, Siyasi Büro Yürütme Kurulu üyesi
5- Azad Berwari, Siyasi Büro Yürütme Kurulu üyesi
6- Kemal Kerküki, Siyasi Büro üyesi
7- Ferik Ali, Siyasi Büro üyesi
8- Rêbwar Yelda, Siyasi Büro üyesi
9- Fuad Hüseyin, Siyasi Büro üyesi
10- Arif Teyfur, Siyasi Büro üyesi
11- Ali Hüseyin, Siyasi Büro üyesi
12- Piştivan Sadık, Siyasi Büro üyesi
13- Newzad Hadi, Siyasi Büro üyesi
14- Serbest Lezgin, Siyasi Büro üyesi
15- Hêmin Hewrami, Siyasi Büro üyesi
16- Hiwa Ahmed Mustafa, Siyasi Büro üyesi
17- Amine Zikri , Siyasi Büro üyesi
Bu 17 üye arasından 5 kişi, aşağıda belirtildiği şekilde Siyasi Büro Yürütme Kurulu üyesi olarak seçildi:
1- Fazıl Mirani, Siyasi Büro Yürütme Kurulu Başkanı
2- Sidad Barzani, Siyasi Büro Yürütme Kurulu üyesi
3- Mahmud Muhammed, Siyasi Büro Yürütme Kurulu üyesi
4- Hoşyar Zebari, Siyasi Büro Yürütme Kurulu üyesi
5- Azad Berwari, Siyasi Büro Yürütme Kurulu üyesi
Kongre kararları:
1- Başkanlık Ofisi'nin adı Başkan Sekreterliği olarak değiştirildi.
2- Parti Başkanı için Başkan Yardımcıları adı altında 2 yardımcının atanması.
3- Liderlik Konseyi'nin adının Kürdistan Demokrat Partisi Merkez Komitesi olarak değiştirilmesi.
4- Merkez Komitesi 52 asil üye ve 9 yedek üyeden oluşur.
5- İl Liderlik Konseyi, İl Teşkilatlanma Bürosu olarak değiştirildi.
6- Siyasi Büro 17 Merkez Komitesi üyesinden oluşur ve Siyasi Büro içerisinde 5 üyeden oluşan bir Yürütme Kurulu kuruldu, Siyasi Büro Sekreterliği görevi Siyasi Büro Yürütme Kurulu Başkanlığı olarak değiştirildi.
7- Partinin yaşlanmış, kendi özel organlarında görevlerini yerine getirmeleri gereken ve gerektiğinde kendilerine danışılan liderler ve emektarlar için Mücadeleciler Yüksek Konseyi adında yeni bir organın kurulması.
8- Mücadeleciler Yüksek Konseyi ve Denetim ve Takip Kurulu olmak üzere her iki kurum da doğrudan Parti Başkanına bağlıdır.
9- İlçe komitesi yöneticileri için 6 üye ve nahiye komitesi yöneticileri için 4 ve örgüt komiteleri için de bir örgüt sorumlusu ve 2 yardımcı kongrede onaylandı.
10- Parti kongresinin yasal süresi 5 yıldır ve Merkez Komitesi, gerekli ve olağanüstü durumlarda kongre süresini bir yıl uzatabilir.
11- Mücadeleye saygıdan dolayı, Kürdistan Demokrat Partisi'nin 76 üyesine, şahsiyetine, devrimcisine ve emektarına Ölümsüz Barzani Madalyası verilmesi.
14 Kongresi sonuç bildirisi:14 Kongresi, 6 Kasım 2022 tarihinde sonuç bildirisini yayımlayarak çalışmalarını sona erdirdi.
Kaynak:Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedisi Kurulu Arşivi