Biyografi

1924 yılında Duhok iline bağlı Akre ilçesinde dünyaya geldi. Sovyetler Birliği'ne gittikten sonra, Zülciye Osman Hamid hanımefendi ile hayatını birleştirdi ve Remziye (1952) ve Remzi (1957) adlarında bir kız ve bir erkek çocukları oldu. Zülciye Osman, 12 Haziran 1963 tarihinden 20 Aralık 1963 tarihine kadar, eşinin Mustafa Barzani'nin yoldaşı ve peşmerge olması gerekçesiyle Baas rejimi tarafından üç çocuğuyla birlikte Erbil'de tutuklandı, hapse atıldı ve ardından İskan mahallesine, daha sonra Seydava mahallesine yerleştirilerek gözetim altında tutuldu. Mele Süleyman, 1975 yılında yenilgiden sonra Eylül Devrimi bir mülteci olarak İran Krallığı'na geçti ve 1977 yılında Kürdistan'a döndü, 11 Ekim 2005 tarihinde hayatını kaybetti.

Mücadele Geçmişi

23 Mayıs 1947 tarihinde General Mustafa Barzani ile birlikte Sovyetler Birliği'ne doğru yola çıktı. Kotur halkı savaşına ve Maku köprüsü savaşına katıldı ve birçok zorluk ve çabanın ardından, 18 Haziran 1947 tarihinde İran ile Sovyetler Birliği sınırında bulunan Aras Nehri'ni geçerek Sovyetler tarafına geçti.

Sovyetler Birliği'ne ulaştıktan sonra, 19 Haziran 1947 tarihinde tüm arkadaşlarıyla birlikte Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Nahçıvan şehrinde, dikenli tellerle çevrili üstü açık bir alanda kırk gün boyunca tutuldular. Bir grup asker tarafından gözetim altında tutuldular ve yiyecek, giyecek ve hareket etme konusunda savaş esiri muamelesi gördüler. Daha sonra Sovyet hükümetinin kararıyla Azerbaycan Cumhuriyeti'ndeki Ağdam, Laçın, Ayulah ve Kelbecer bölgelerine dağıtıldılar. 10 Aralık 1947 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başkenti Bakü'de Hazar Denizi kıyısındaki bir askeri kampa nakledildiler ve 23 Aralık tarihinde kendilerine askeri kıyafetler verildi ve Azerbaycan Cumhuriyeti subaylarının gözetiminde günlük sekiz saat askeri eğitim aldılar. Aynı zamanda, okuma yazma bilen bazı arkadaşları tarafından kendilerine her gün dört saat Kürtçe dil eğitimi verildi.

Cafer Bağırov'un Barzani'nin arkadaşlarına kötü muamele etmesi üzerine, askeri kampın 29 Ağustos 1948 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nden Özbekistan Cumhuriyeti'nin başkenti "Taşkent" yakınlarındaki Çırçuk topluluğuna taşınmasına karar verildi ve orada askeri eğitime devam ettiler. 

Mart 1949 tarihinde, arkadaşlarıyla birlikte gruplar halinde trenle Sovyetler Birliği'nin kolektif köylerine dağıtıldılar ve kolhoz tarlalarında (insanların devletten kiraladığı ve daha sonra devletin payını verdiği araziler) çalıştılar. 

General Barzani tarafından Stalin'e gönderilen birçok mektuptan ve büyük çabalar sonucunda, Barzani'nin arkadaşlarının çektikleri sıkıntıları anlattığı bir mektup nihayet Stalin'in eline ulaştı. Stalin, Barzani'nin arkadaşlarının durumunu incelemek üzere derhal bir komite oluşturulması talimatını verdi. Komitenin nihai kararı hepsinin Vriviski şehrinde toplanması yönünde oldu, bu nedenle kendisi Kasım 1951 ayında Sovyetler Birliği'ndeki Vriviski şehrine gitti.

14 Temmuz 1958 devriminden sonra Irak'ta ve General'in dönüşünden sonra Mustafa Barzani25 Şubat 1959 tarihinde, üçüncü ve yedinci maddeler ile onuncu maddenin (A) fıkrasına ve (11) maddesinin uygulanmasına, 1959 yılındaki 19 sayılı değiştirilmiş yasaya dayanarak, kendisi ve arkadaşları genel aftan yararlandılar. 

1958 yılında Abdülkerim Kasım başkanlığında Irak Cumhuriyeti kuruldu, kendisi 16 Nisan 1959 tarihinde arkadaşlarıyla birlikte Grozya gemisiyle Irak Cumhuriyeti'nin güneyindeki Basra limanı üzerinden Kürdistan'a döndü. 1962 yılında Eylül Devrimi'ne katıldı ve savaşlarda yer aldı. Eylül Devrimi'nin yenilgisinden sonra Eylül Devrimi mülteci olarak İran'a gitti.  

Kaynaklar:

  1. Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedisi Arşivi

  2. Kürdistan Bölgesel Hükümeti, Planlama Bakanlığı, Kürdistan Bölgesi illerinin idari birimleri, hane sayısı ve nüfus, Erbil, 2009 z.

  3. Hamid Gerdi, Tarih Özeti, birinci baskı, (Erbil - Aras Basım ve Yayın Kurumu - Eğitim Bakanlığı matbaası - 2004 z).

  4. Rêkar Mizûri, Kadınlar, Göç, Enfal ve Soykırım, birinci baskı, (Erbil - Minare matbaası - 2010 z).

  5. Şaban Ali Şaban, Bazı Siyasi ve Tarihi Bilgiler, üçüncü baskı, (Erbil - Rojhilat matbaası - 2013 z).

  6. Şevket Şeyh Yezdin, Peşmergenin Altın Jübilesi, (Pirmam - Xebat matbaası - 1996 z).

  7. Salih Yusuf Sufi, Kürdistan ve Dünya Kronolojisi, birinci baskı, ikinci cilt, (Duhok - Duhok İl matbaası - 2013 z).

  8. Karwan Muhammed Mecid, Mahabad'dan Sovyetlere Barzaniler, birinci baskı, (Süleymaniye - Peywend matbaası - 2011 z).

  9. Leys Abdülmuhsin Cevad El-Zübeydi, Irak'ta 14 Temmuz 1958 Devrimi, (Bağdat - Darur-Raşid yayınevi - 1979 m).

  10. Mesud Barzani, Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi 1931 - 1958, (Duhok - Xebat matbaası - 1998 z)

  11. İsmail Günderojî, Eşleri peşmerge olan ve baskına uğrayan Rus kadınlar, Kürdistan Demokrat Partisi organı, Xebat gazetesi, sayı 3461, Erbil, 3 Mayıs 2010 z.