Biyografi

Sıdık Bahşi Ahmed, 1924 yılında Duhok ilinin Amedi ilçesine bağlı Deraluk nahiyesinin Hesen Bekra köyünde doğmuştur. Sovyetler Birliği'nde eğitim görmüş ve Taşkent Üniversitesi Ziraat Fakültesi'nden lisans derecesini almıştır. Yine Sovyetler Birliği'nde Sundus Sina Bilav ile hayatını birleştirmiş ve Yusuf Sıdık adında bir oğulları olmuştur. Sıdık Bahşi, Sovyetler Birliği'nden döndükten sonra 1959 yılında Musul Ziraat Müdürlüğü'nde memur olarak göreve başlamış, Kürdistan halkının ayaklanmasından sonra 1993 yılında emekli edilmiş ve 12 Ağustos 1998 tarihinde Duhok'ta vefat etmiştir.

Mücadele Hayatı

Sıdık Bahşi, 1943 yılında İkinci Barzan Devrimi saflarına katılmıştır. 2 Ekim'de Şaneder polis karakolunun ele geçirilmesine ve 15 Ekim'de Birekepra polis karakolunun ele geçirilmesine katılmıştır. 19 Ağustos 1945 tarihinde Irak askeri örfi mahkemesinin kararıyla tüm taşınır ve taşınmaz mallarına el konulmuştur. Aynı yılın 5 Eylül tarihinde Meydan Morik polis karakolunun ele geçirilmesine katılmıştır. İkinci Barzan Devrimi'nin yenilgisinden sonra 11 Ekim 1945 tarihinde Doğu Kürdistan'a geçmiş, 31 Mart 1946 tarihinde Mahabad'daki Kürdistan Demokrat Cumhuriyeti ordusuna bağlı Barzani kuvvetlerinde Peşmerge olmuştur. Kürdistan Demokrat Cumhuriyeti'nin yıkılmasından sonra 19 Mart 1947 tarihinde Şino ve Neğede savaşlarına katılmıştır.

19 Nisan 1947 tarihinde Hıvark ve Berazger ovası yoluyla Kuzey Kürdistan toprakları üzerinden Şirvan ve Mizuri bölgesine dönen Peşmergeler arasındaydı.

Döndükten sonra General Mustafa Barzani 15 Mayıs 1947 tarihinde Erguş köyünde yoldaşlarıyla bir toplantı yapmış ve onları kalmak ya da Sovyetler Birliği'ne gitmek konusunda serbest bırakmıştır. Orada tüm yoldaşları devam etme ve Sovyetler Birliği'ne gitme kararı almışlardır. 23 Mayıs 1947 tarihinde General Mustafa Barzani 'ye Sovyetler Birliği'ne doğru eşlik etmiş, Qotur geçidi savaşı ve Mako köprüsü savaşına katılmış, büyük zorluk ve yorgunluktan sonra 18 Haziran 1947 tarihinde İran ile Sovyetler Birliği arasındaki sınırda bulunan Aras Nehri üzerinden Sovyetler'e geçmiştir.

Sovyetler Birliği'ne ulaştıktan sonra, 19 Haziran 1947 tarihinde tüm yoldaşlarıyla birlikte Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Nahçıvan şehrinde, dikenli tellerle çevrili üstü açık bir toplulukta kırk gün boyunca tutulmuşlar, askerler tarafından korunmuşlar ve yiyecek, giyecek ile hareketlilik açısından savaş esiri gibi muamele görmüşlerdir. Daha sonra Sovyet hükümetinin kararıyla Azerbaycan Cumhuriyeti'ndeki Ağdam, Laçın, Ayulah ve Kelbecer bölgelerine dağıtılmışlardır. 10 Aralık 1947 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başkenti Bakü'de Hazar Denizi kıyısındaki bir askeri kampa nakledilmişler ve 23 Aralık tarihinde onlara askeri üniformalar verilmiş, Azerbaycan Cumhuriyeti subaylarının gözetiminde günlük sekiz saat askeri eğitim almışlardır. Aynı zamanda günlük dört saat boyunca okuma yazması olan bazı yoldaşlarından Kürtçe öğrenme dersleri almışlardır.

Cafer Bagirov'un Barzani yoldaşlarına yönelik kötü muamelesinden sonra, askeri kampın 29 Ağustos 1948 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nden Özbekistan'ın başkenti Taşkent yakınlarındaki Çırçuk topluluğuna taşınmasına karar verilmiş ve orada askeri eğitime devam etmişlerdir. 

1949 yılının Mart ayında yoldaşlarıyla birlikte gruplar ve takımlar halinde trenle Sovyetler Birliği'nin kolektif köylerine dağıtılmışlar ve Kolhoz tarlalarında (insanların devletten kiraladığı ve daha sonra devlet payını verdikleri topraklar) çalışmışlardır. 

General Barzani tarafından Stalin'e gönderilen birçok mektup ve büyük çabalardan sonra, sonunda Barzani'nin yoldaşlarının çektiği sıkıntıları anlattığı bir mektup Stalin'in eline ulaşmış, o da derhal Barzani yoldaşlarının durumunu araştırmak için bir komisyon kurulması talimatını vermiş ve komisyonun kararı hepsinin Vriviski şehrinde toplanması yönünde olmuştur. Bu nedenle kendisi 1951 yılının Kasım ayında Sovyetler'de Vriviski şehrine gitmiştir.

Irak'taki 14 Temmuz 1958 devriminden ve General Mustafa Barzani'nin dönüşünden sonra, 25 Şubat 1959 tarihinde, üçüncü ve yedinci maddeler, onuncu maddenin (A) bendi ve (11) maddesinin uygulanmasıyla, 1959 yılındaki 19 sayılı değişikliğe uğramış yasaya dayanarak kendisi ve yoldaşları genel af kapsamına alınmışlardır. 

1958 yılında Abdülkerim Kasım başkanlığında Irak Cumhuriyeti kurulmuştur. Kendisi, 16 Nisan 1959 tarihinde yoldaşlarıyla birlikte Grozni gemisiyle, Irak Cumhuriyeti'nin güneyindeki Basra limanı yoluyla Kürdistan'a dönmüştür.

1961 yılında Eylül Devrimi'ne katılmış, Bılbıl köprüsü ve Serseng savaşlarına katılmış, 23 Kasım'da Slivana ovası savaşına ve 7 - 12 Aralık tarihlerinde Zaviye geçidi savaşına katılmıştır. 11 Mart 1970 anlaşmasından sonra Deşte-Zê'deki Barzan Şeyhleri'nin temsilcisi olmuştur.

1975 yılında Eylül Devrimi 'nin yenilgisinden sonra kendi yurduna dönmüş, 25 Aralık 1985 ile 15 Şubat 1987 tarihleri arasında birçok kez Irak hükümeti tarafından tutuklanmıştır. 1991 yılında Duhok şehri ayaklanmasına katılmış, 16 Ağustos 1996 tarihinde, Altın Jübile kutlamaları çerçevesinde İkinci Barzan Devrimi'ndeki mücadelesi ve direnişi, Kürdistan Demokrat Cumhuriyeti, Sovyetler Birliği'ne giden yol, Eylül Devrimi، Gulan Devrimi ve ayaklanma nedeniyle Başkan Mesud Barzani tarafından Barzani Ölümsüzlük Madalyası ile ödüllendirilmiştir. 

Kaynakça:

  1. Hamid Cevheri, Barzani Madalyası En Yüksek Onur Ödülü, İkinci Cilt, (Erbil - Hacı Haşim Matbaası - 2015M).

  2. Haydar Faruk El-Samarrai, Ziya Cafer ve Irak'taki Siyasi ve Ekonomik Rolü, (Londra – Darulhikme - 2016M).

  3. Şaban Ali Şaban, Bazı Siyasi ve Tarihi Bilgiler, Üçüncü Baskı, (Erbil - Rojhilat Matbaası - 2013M).

  4. Şevket Şeyh Yezdin, Peşmerge'nin Altın Jübilesi, Birinci Baskı, (Pirmam - Xebat Matbaası - 1996M).

  5. Ömer Faruki, Serdar Dana Molla Mustafa Barzani'nin Hayatı ve Mücadelesi, İkinci Baskı, (Erbil - Eğitim Bakanlığı Matbaası - 2002M).

  6. Abdurrahman Mela Habib Ebubekir, Barzan Aşireti 1931 - 1991 Arasında, Birinci Basım, (Erbil - Kültür Bakanlığı Matbaası – 2001).

  7. Abdullah Gafur, Erbil Coğrafya Sözlüğü, (Erbil - Hacı Haşim Matbaası - 2015).

  8. Karvan Muhammed Mecid, Mahabad'dan Sovyetlere Barzaniler, Birinci Basım, (Süleymaniye - Peyvend Matbaası - 2011).

  9. Hetav Dergisi, Sayı 154, Altıncı Yıl, Erbil, Kürdistan Matbaası, Cuma, 15 Nisan 1959.

  10. Altın jübile kutlamaları çerçevesinde, Başkan Mesud Barzani mücadelecilere ve şehit annelerine Barzani Madalyası veriyor, Gulan Dergisi, Kürdistan Demokrat Partisi'nin yayın organı, Sayı 84, Erbil, 1 Eylül 1996.

  11. Mesud Barzani, Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi 1931 - 1958, (Duhok - Xebat Matbaası - 1998).

  12. Necef Kuli Pesyan, Kanlı Mahabad'dan Aras Kıyıları'na, Çev. Şevket Şeyh Yezdin, Birinci Basım, (Pirmam - Kürdistan Demokrat Partisi Altın Jübilesi - 1996).

  13. Ansiklopedi Kurulu Arşivi Kürdistan Demokrat Partisi.