Biyografi

1920 yılında Erbil ilinin Mergesor ilçesine bağlı Piran nahiyesinin Vacı köyünde doğdu, 21 Haziran 1932 tarihinde ailesiyle birlikte Türkiye Cumhuriyeti'ne göç etti, Sovyetler Birliği'nde okudu ve harita mühendisliği bölümünden enstitü diploması aldı. Sovyetler Birliği'nden döndükten sonra Salih Ahmet, 1959 yılında Erbil Tarım Müdürlüğü'nde memur olarak atandı, 1975 yılında Eylül Devrimi sonrası kendi memleketine yerleşti, 1976 yılında ikinci kez Erbil Tarım Müdürlüğü'nde memur olarak atandı ve daha sonra Harir ve Revanduz müdürlüklerine atandı, 1977 yılında Irak hükümeti tarafından Harir yerleşkesine sürgün edildi, Kürtçe ve Rusça dillerini biliyordu.

Mücadele Tarihi

1943 yılında ikinci Barzan Devrimi saflarına katıldı ve 12 Ekim'de Hirezok savaşında yer aldı, 19 Ağustos 1945 tarihinde Irak askeri örfi mahkemesinin kararıyla tüm menkul ve gayrimenkul mal varlığına el konuldu. 5 Eylül 1945 tarihinde Meydan Morik polis karakolunun ele geçirilmesine katıldı.

 Mahabad'daki Kürdistan Cumhuriyeti'nin yıkılmasından ve Barzani'nin Doğu Kürdistan'dan Güney Kürdistan'a dönüşünden sonra, Doğu Kürdistan'daki Neğede ve Şino savaşlarına katıldı, ayrıca 19 Nisan 1947 tarihinde Hwakurk ve Berazgir ovası yoluyla Kuzey Kürdistan topraklarından Şirvan ve Mizuri bölgesine dönen Peşmergeler arasındaydı.

Dönüşlerinden sonra, General Mustafa Barzani 15 Mayıs 1947 tarihinde Ergoş köyünde yoldaşlarıyla bir toplantı yaparak onları kalma veya Sovyetler Birliği'ne gitme konusunda serbest bıraktı, orada tüm yoldaşları devam etme ve Sovyetler Birliği'ne gitme kararı aldılar, 23 Mayıs 1947 tarihinde General Mustafa Barzani ile birlikte Sovyetler Birliği'ne doğru yola çıktı ve Kotur halkı savaşı ile Mako köprüsü savaşlarına katıldı, büyük zorluk ve yorgunluktan sonra, 18 Haziran 1947 tarihinde İran ile Sovyetler Birliği arasındaki sınırda bulunan Aras nehrini geçerek Sovyetler Birliği'ne ulaştı.

Sovyetler Birliği'ne ulaştıktan sonra, 19 Haziran 1947 tarihinde tüm yoldaşlarıyla birlikte Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Nahçıvan şehrinde dikenli tellerle çevrili açık bir kampta kırk gün boyunca tutuldular ve bir grup asker tarafından korundular, yiyecek, giyim ve hareket serbestliği açısından savaş esiri muamelesi gördüler. Daha sonra Sovyet hükümetinin kararıyla Azerbaycan Cumhuriyeti'ndeki Ağdam, Laçın, Ayulah ve Kelbecer bölgelerine dağıtıldılar. 10 Aralık 1947 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başkenti Bakü'de Hazar Denizi kıyısındaki bir askeri kampa nakledildiler ve aynı ayın 23 tarihinde askeri üniformaları verildi ve Azerbaycan Cumhuriyeti subaylarının gözetiminde günde sekiz saat askeri eğitim aldılar. Aynı zamanda, okuryazar olan bazı yoldaşları tarafından günde dört saat süreyle Kürtçe öğrenme dersleri verildi.

Cafer Bagirov'un Barzani yoldaşlarına yönelik kötü muamelesinden sonra, askeri kampın 29 Ağustos 1948 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nden Özbekistan Cumhuriyeti'nin başkenti Taşkent yakınlarındaki Çırçuk yerleşkesine taşınmasına karar verildi ve orada askeri eğitimlerine devam ettiler. 

1949 yılının Mart ayında yoldaşlarıyla birlikte gruplar halinde trenle Sovyetler Birliği'nin kolektif köylerine dağıtıldılar ve kolhoz tarlalarında (halkın devletten kiraladığı ve daha sonra devlet payını verdikleri araziler) çalıştılar. 

General Barzani'nin Stalin'e gönderdiği birçok mektup ve büyük çabalardan sonra, nihayet Stalin'in eline Barzani'nin kendi yoldaşlarının sıkıntılarını anlattığı bir mektup ulaştı ve o da derhal Barzani yoldaşlarının durumunu araştırmak üzere bir komisyon kurulması talimatını verdi ve nihayet komisyonun kararı hepsinin Vriviski şehrinde toplanması yönünde oldu, bu nedenle adı geçen şahıs 1951 yılının Kasım ayında Sovyetler'deki Vriviski şehrine gitti.

Irak'taki 14 Temmuz 1958 devriminden ve General Mustafa Barzani'nin dönüşünden sonra, 25 Şubat 1959 tarihinde, üçüncü ve yedinci maddeler ile onuncu maddenin (a) fıkrası uyarınca ve 1959 yılındaki 19 sayılı değiştirilmiş yasaya dayanarak (11 sayılı maddeyle çalışarak), kendisi ve yoldaşları genel af kapsamına girdiler. 

1958 yılında Abdülkerim Kasım başkanlığında Irak Cumhuriyeti kuruldu, adı geçen kişi 16 Nisan 1959 tarihinde yoldaşlarıyla birlikte Grozni gemisiyle Basra limanı üzerinden Irak Cumhuriyeti'nin güneyinden Kürdistan'a döndü.  

 1961 yılında Eylül Devrimi'ne katıldı ve savaşlarda yer aldı, 31 Temmuz 1983 tarihinde Irak hükümeti tarafından Barzanilerin Enfal operasyonunda Harir yerleşkesinde kaybedildi.

Kaynaklar:

  1. Rikari Mizuri, Jinin Ros ve Yerinden Edilme, Enfal ve Soykırım, Birinci Baskı, (Erbil - Minare Matbaası - 2010).

  2. Şaban Ali Şaban, Bazı Siyasi ve Tarihi Bilgiler, Üçüncü Baskı, (Erbil - Rojhilat Matbaası - 2013).

  3. Şevket Şeyh Yezdin, Peşmergenin Altın Jübilesi, (Pirmam - Xebat Matbaası - 1996).

  4. Salih Yusuf Sufi, Kürdistan ve Dünya Kronolojisi, Birinci Baskı, Üçüncü Cilt, (Duhok - Duhok Valiliği Matbaası - 2013).

  5. Salih Yusuf Sufi, Kürdistan ve Dünya Kronolojisi, Birinci Baskı, İkinci Cilt, (Duhok - Duhok Valiliği Matbaası - 2013).

  6. Ömer Faruki, Serdar Dana Yaşamı ve Merhum Molla Mustafa Barzani'nin Mücadelesi, İkinci Baskı, (Erbil - Eğitim Bakanlığı Matbaası - 2002).

  7. Abdurrahman Mela Habib Ebubekir, 1931 - 1991 Arasında Barzan Aşireti, Birinci Baskı, (Erbil - Kültür Bakanlığı Matbaası - 2001).

  8. Abdullah Gafur, Erbil Coğrafya Sözlüğü, (Erbil - Kürdistan Akademisi Yayınları - Hacı Haşim Matbaası - 2015).

  9. Ömer Hamza Salih, Tanıkların ve Belgelerin Dilinden 1975 - 1991 Yıllarında Baas Rejiminin Barzanilere Yönelik Soykırımı ve Suçları, Birinci Baskı, (Erbil - Rojhilat Matbaası - 2017).

  10. Karwan Muhammed Mecid, Mahabad'dan Sovyetlere Barzaniler, Birinci Baskı, (Süleymaniye - Peywend Matbaası - 2011).

  11. Şehit komutan Haso Mirxan Jajoki'nin anılarında, Barzaniler'in Sovyetler Birliği'ne gidişi sırasında Barzani ile birlikte 62 gün, birinci baskı (Erbil - Roşinbiri Matbaası - 1997).

  12. Leys Abdulmuhsin Cevad El-Zubeydi, Irak'ta 14 Temmuz 1958 devrimi, (Bağdat - Darürreşid Yayımcılık - 1979).

  13. Mesud Barzani, Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi 1931 - 1958, (Duhok - Xebat Matbaası - 1998).

  14. Necef Kulu Pesyan, Kanlı Mahabad'dan Aras kıyılarına, çeviren: Şevket Şeyh Yezdin, birinci baskı, (Pirmam - Kürdistan Demokrat Partisi Altın Jübilesi - 1996).