فاخر حه‌مه‌د صالح حه‌مه‌د متولد اربیل است، در سال ١٩٤٥ پس از شکست انقلاب دوم بارزان (١٩٤٣ - ١٩٤٥) همراه با خانواده‌اش آواره شرق کردستان شد، در سال ١٩٤٧ پس از شکست جمهوری دموکراتیک کردستان به جنوب کردستان بازگشت و مدتی در مخمور وابسته به استان اربیل در تبعید زندگی کرد.
تاریخچه مبارزاتفاخر حه‌مه‌د صالح حه‌مه‌د در سال ١٩٦٣ به صفوف نیروی پیشمرگه پیوست، در سال ١٩٦٥ فرمانده نیروهای حزب کمونیست عراق در جنگ کورک در مرز استان اربیل علیه نیروی ارتش عراق بود و یکی از فرماندهان حماسه هندرین علیه عملیات (توکلنا علی الله) ارتش عراق در مرز استان اربیل بود، در ١ مارس ١٩٦٩ یکی از فرماندهان عملیات باباگرگر برای ضربه زدن به شرکت نفت کرکوک بود، همان سال فرمانده آزادسازی شهرک قه‌لادزه وابسته به استان سلیمانیه از دست نیروی زمینی عراق بود.
در سال ١٩٦٩ فرمانده نیروی رزگاری وابسته به لشکر سه در مرز هر دو استان سلیمانیه و کرکوک بود، در ٦ نوامبر ١٩٦٩ سرپرستی جنگ مرگه و کوه آسوس و جنگ سلسله کوه‌های به‌رده‌قڵشت در مرز استان سلیمانیه را علیه ارتش عراق بر عهده داشت، در اواخر سال ١٩٦٩ فرمانده جنگ دامنه‌ی کوه کوسره‌ت در مرز استان اربیل بود، در سال ١٩٧٠ توسط نمایندگان کنگره هشتم به عنوان عضو کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان انتخاب شد، در سال ١٩٧٠ به عنوان مسئول کمیته شعبه چهار حزب دموکرات کردستان منصوب شد، در ٦ اوت ١٩٧٠ به نمایندگی از رئیس مصطفی بارزانی (١٩٠٣ - ١٩٧٩) در شهر بغداد با جلال طالبانی (١٩٣٣ - ٢٠١٧) ملاقات کرد با هدف مذاکره برای بازگشت گروه ابراهیم احمد ـ جلال طالبانی. در سال ١٩٧١ توسط رهبری انقلاب ایلول حکم بازداشت وی صادر شد و در سال ١٩٧٥ درگذشت، به زبان‌های کردی و عربی مسلط بود.
منابع:-
آرشیو هیئت دائره‌المعارف حزب دموکرات کردستان.
-
صلاح رشید، مام جلال دیدار عمر از جوانی تا کاخ جمهوری، جلد اول، (سلیمانیه ـ چاپخانه کارو ـ ٢٠١٧ م)، ص ٣٦١.
-
علی سنجاری، القضیة الكوردیة وحزب البعث العربي الأشتراكي في العراق، الجزء الثالث، (دهوک ـ مطبعة خاني ـ ٢٠١٢ م)، ص ص ٣٦٢، ٣٦٦، ٤٠٥.
-
آرام کریم، من مام جلال را می‌شناسم، بخش اول، (بدون مکان ـ ٢٠٠٠ م)، ص ص ٢١ ـ ٢٤، ٢٦.
-
فاتح رسول، در کاروانی طولانی، (استکهلم ـ ١٩٩٧ م)، ص ص ١٧٦ ـ ١٧٧.
-
احمد بانیخیلانی، خاطراتم، (استکهلم ـ ١٩٩٧ م)، ص ص ٢١٧، ٢٥٧، ٢٧٩.
-
كیف السبیل الی حل المسألة الكردیة، (بغداد ـ جریدة الثورة ـ دار الثورة للنشر والطباعة ـ ١٩٦٩ م)، ص ٣٤.
-
فیصل رسول خوشناو، بیوگرافی افسران کرد، بخش دوم، (تهران ـ چاپخانه روژهه‌لات ـ ٢٠٢٠ م)، ص ١٥٥.
-
شوان محمدامین طه خوشناو، اربیل بین سال‌های ١٩٦٣ ـ ١٩٧٠ پژوهشی تاریخی در وضعیت سیاسی، (اربیل ـ چاپخانه دانشگاه صلاح‌الدین ـ ٢٠١٦ م)، ص ص ٢١٤، ٣١٧ ـ ٣١٨.
-
شوان محمدامین طه خوشناو، اربیل بین سال‌های (١٩٥٨ ـ ١٩٦٣) پژوهشی در وضعیت سیاسی، (اربیل ـ چاپخانه روژهه‌لات ـ ٢٠١٢ م)، ص ١٥٩.
-
أدیث و ائي، أیف، بیزوز، العراق دراسة في علاقاته الخارجیة وتطوراته الداخلیة ١٩١٥ ـ ١٩٧٥، ترجمة عبدالمجید حسیب القیسي، الجزء الثاني، (بیروت ـ الدار العربیة للموسوعات ـ ١٩٨٩ م)، ص ٦٤.