Jînenîgarî
Di sala 1930an de li gundê Selkê yê ser bi nahiyeya Şêrwanê Mazin a qezaya Mêrgesorê ya parêzgeha Hewlêrê ji dayik bûye, kurê wî yê bi navê Cewahir Huseyîn di 31ê tîrmeha 1983an de di operasyona Enfalê ya Barzaniyan de li civaka Herîrê (1963-1983) ji aliyê hikûmeta Îraqê ve bi zorê hatiye windakirin. Cewahir Huseyîn di sala 1963an de di şerê çiyayê Matînê de şehîd bûye.
Bîranîna têkoşînê
Piştî destpêkirina Şoreşa Duyemîn a Barzan di sala 1943an de, ew tevlî refên şoreşê bû û ji ber vê yekê, di 19ê tebaxa 1945an de; bi biryara Dadgeha Serbazî, hemû milkên wî yên hatinî û nehatinî hatin desteserkirin.
Di 11ê çiriya pêşîn a 1945an de, piştî têkçûna Şoreşa Duyemîn a Barzan, ew bi Mistefa Barzanî û hevalên xwe re derbasî rojhilatê Kurdistanê bû. Piştî damezrandina Komara Kurdistanê li Mehabadê di 31ê adara 1946an de, wî wekî beşek ji hêza Barzan parastina komarê kir.
Piştî hilweşîna Komara Kurdistanê li Mehabadê û vegera Barzanî ji rojhilatê Kurdistanê bo başûrê Kurdistanê, ew beşdarî şerê Eniya Seqizê ya li rojhilatê Kurdistanê bû. Herwiha ew yek ji wan Pêşmergeyan bû ku di 19/4/1947an de bi rêya (Xwakurk û deştên Barazgirawa) ya axa bakurê Kurdistanê vegeriyan devera Şêrwan û Mizûriyan.
Piştî vegera wan, General Mistefa Barzanî di 15/5/1947an de li gundê Argûşê bi hevalên xwe re dicive û destûrê dide wan ku biryarê bidin ka bimînin an biçin Yekîtiya Sovyetê, ku hemû hevalên wî biryar didin ku berdewam bikin û biçin Yekîtiya Sovyetê. Di 23ê gulana 1947an de, ew bi General Mistefa Barzanî re çû Yekîtiya Sovyetê û beşdarî şerê çemê Qtor û şerê Pira Makoyê bû. Piştî gelek zehmetî û keda zêde, di 18ê hezîrana 1947an de, çemê Arasê derbasî Sovyetê bûn ku li ser sînorê di navbera Îran û Yekîtiya Sovyetê de ye.
Piştî gihîştina Yekîtiya Sovyetê, di 19ê hezîrana 1947an de, bi hemû hevalên xwe re li bajarê Naxçivanê yê komara Azerbaycanê, bo heyama çil rojan, ew di kampeke vala ya bi têlên dirî dorpêçkirî de bûn, û ji aliyê serbazan ve dihatin parastin, û derbarê xwarin, cil û berg û tevgerê de wekî dîlên şer bi wan re dihat kirin. Paşê, bi biryara hikûmeta Sovyetê, ew li ser deverên Axdam, Laçîn, Ayolax û Kelbajar ên Komara Azerbaycanê hatin belavkirin. Di 10ê kanûna pêşîn a 1947an de ew bo baregeheke serbazî ya li ser Deryaya Xezerê li Bakûyê, paytexta komara Azerbaycanê hatin veguhestin, û di 23ê heman mehê de cilên serbazî li wan hatin kirin û rojane heşt saetan di bin çavdêriya efserên Azerbaycanî de hatin perwerdekirin. Di heman demê de, rojane çar saetan, hinek ji hevalên wan ji aliyê hinek hevalên xwe yên xwendewar ve dersên zimanê Kurdî hîn dibûn.
Piştî reftarên xerab ên Cafaar Bakrov ên li hember hevalên wî, Barzanî biryar dide ku kampa xwe ya serbazî ji komara Azerbaycanê, di 29ê tebaxa 1948an de, veguhêze kampa Çirçîkê ya nêzîkî paytexta Ûzbêkistanê "Taşkent", ku li wir perwerdeya xwe ya serbazî bidomînin.
Di adara 1949an de ew û hevalên xwe bi trênê wekî kom li gundên gundewarî yên Yekîtiya Sovyetê hatin belavkirin û di çandiniyên kolxozan de (erdên ku xelkê ji hikûmetê wergirtibûn û paşê vegerandibûn hikûmetê) xebitîn.
Piştî hewldanên zêde û gelek nameyên ji aliyê General Barzanî ve bo Stalîn hatin şandin, di dawiyê de nameyek digihîje destê Stalîn ku tê de Barzanî behsa pirsgirêkên hevalên xwe dike û Stalîn tavilê biryar dide ku komîteyek were avakirin bo lêkolînkirina rewşa hevalên Barzanî, û di dawiyê de biryara komîteyê ew bû ku divê hemû li bajarê Vrivisky bên komkirin, lewma di mijdara 1951ê de ew diçe bajarê Vrivsky yê Sovyetê.
Li pey Şoreşa 14ê tîrmeha 1958an li Îraqê û vegera General Mistefa Barzanî, di 25ê sibata 1959an de, ew û hevalên wî li gorî xalên sêyem û heftem û beşa (a) ya xala dehem û karê bi xala (11) li gorî yasaya hejmar 19 ya sala 1959an a hatî guhertin, ketin ber lêborîna giştî.
Di sala 1958an de, komara Îraqê di bin serokatiya Ebdulkerîm Qasim de hat damezrandin û di 16ê nîsana 1959an de, navbirî bi hevalên xwe re bi keştiya Groza bi rêya bendera Besrayê ya li başûrê komara Îraqê vegeriyan Kurdistanê.
Di sala 1961ê de, ew beşdarî Şoreşa Îlonê bû û serokê şaxê bû ku beşdarî şeran bûye, û di sala 1963an de di şerê Çiyayê Matînê de şehîd bûye.
Çavkanî:
ئهرشیفی دهستهی ئینسكلۆپیدیای پارتی دیموكراتی كوردستان