Nasih Xefûr Remezan, ku bi navê N. Bêbak jî tê naskirin, di sala 1964an de tevlî refên Partiya Dêmokrata Kurdistanê (PDK) bû. Di sala 1969an de, ew tevlî refên Hêzên Pêşmerge li herêma lîjneya şaxa sêyem a PDKê bû. Di navbera salên 1980 û 1981ê de, ew endamê Komîteya Şaxa Şeşem a Ewropayê ya PDKê bû. Di sala 1980î de, wî çavdêriya rêxistinên PDKê li Awisturyayê kir. Di sala 1989an de, ji aliyê delegeyên Kongreya 10 ve wekî endamê yedek ê Komîteya Navendî ya PDKê hat hilbijartin.

Jînenîgarî

Dr. Nasih Xefûr Remezan di sala 1948an de li Kerkûkê ji dayik bûye. Bav û kalên wî vedigerin ser eşîra Zengene ya Feylî, ku bapîrên wan di dema desthilatdariya Sefewiyan de ji Kirmaşanê ya li Rojhilatê Kurdistanê derketin û çûn Kurdistanê başûr ku di bin desthilatdariya Osmaniyan de bû. Wî xwendina xwe ya seretayî, navîn û amadeyî li Kerkûkê qedand. Di sala 1969an de, wekî mamosteyê şoreşê li dibistana seretayî ya Pêncwênê hat tayînkirin. Di sala 1969an de, ji aliyê Şoreşa Îlonê ve wekî mufetîşê beşa agahdariyê li herêma Hewramanê ya parêzgeha Silêmaniyê hat tayînkirin. Di sala 1969an de, ew xwendekarê qursa yekem a mamosteyên şoreşê li gundê Nawprdanê yê parêzgeha Hewlêrê bû.

Wî di sala 1970yî de dest bi nivîsandina helbestan kir. Di heman salê de, ew ji bo xwendinê çû Yekîtiya Sovyetê. Di sala 1971ê de, ew li Fakulteya Peywendîdana Nêwdewletî û Hiqûqa Navneteweyî ya Zanîngeha Kîevê hat qebûlkirin. Di 22ê hezîrana 1976an de, wî bawernameya xwe ya masterê di warê peywendîdana nêwdewletî û hiqûqa navneteweyî de ji Zanîngeha Kîevê wergirt. Di 24ê kanûna pêşîn a 1979an de, wî parastina teza xwe ya doktorayê kir. Di 23ê nîsana 1980yî de, wî pejirandina doktoraya xwe di warê Felsefeya Dîrokê, Dîroka Peywendîdana Nêwdewletî û Siyaseta Derve de ji Zanîngeha Kîevê wergirt.

Di sala 1980î de, ew çû Komara Awisturyayê û heta sala 1981ê li wir ma. Ew di sala 1981ê de vegeriya Îranê û heta sala 1987an li wir jiya. Ji sala 1987an heta 1991ê, ew nûnerê Serok Mesûd Barzanî û PDKê li Yekîtiya Sovyetê bû. Di sala 1990î de, ew wekî penaber çû Swêdê. Piştî Raperîna Kurdistanê, ew vegeriya Herêma Kurdistanê.

Di sala 1996an de, wî pileya Profesoriyê ji Zanîngeha Selahedîn wergirt. Ji sala 1997an heta 2008an, ew mamosteyê beşa Hiqûq û Siyasetê li Fakulteya Êvaran a Hiqûq û Siyasetê ya Zanîngeha Selahedîn a Hewlêrê bû. Di sala 2006an de, wî pileya Profesoriyê ji Zanîngeha Moskowê wergirt. Di sala 2006an de, ew bû endamê Nivîskarên Bê Sînor. Ew bi zimanên Kurdî, Tirkmenî, Tirkî, Azerî, Erebî, Rûsî, Ukraynî, Farisî, Almanî û Swêdî dizane.

Dîroka Têkoşîna Dr. Nasih 

Di havîna 1964an de, ew tevlî refên PDKê bû. Di sala 1966an de, ew bi rûmeta endametiya PDKê hat xelatkirin. Di sala 1969an de, ew ji qursa yekem a Enstîtuya Perwerdehiya Mamosteyên Şoreşger derçû. Di sala 1969an de, ew ji qursa yekem a Enstîtuya Perwerdehiya Kadroyan derçû. Di havîna 1966an de, ew bi rûmeta endametiya Partiya Dêmokrata Kurdistanê hat xelatkirin. Di sala 1968an de, ew tevlî refên Yekîtiya Xwendekarên Kurdistanê li Kerkûkê bû û berpirsê yek ji şaneyên PDKê bû. Di havîna 1969an de, ew tevlî refên Hêzên Pêşmerge li herêma lîjneya şaxa sêyem a PDKê bû. Ji sala 1969an heta 1970yî, ew endamê Lîjneya Navçeyê ya Pêncwênê ya Komîteya Şaxa Çarem bû.

Di sala 1970yî de, ew endamê Komeleya Xwendekarên Kurd li Ewropayê bû. Ji sala 1971ê heta 1976an, ew endamê Komîteya Rêxistina Ukraynayê ya Komeleya Xwendekarên Kurd li Yekîtiya Sovyetê bû. Di 16-20ê sibata 1972an de, ew beşdarî Kongreya 15emîn a Komeleya Xwendekarên Kurd li Ewropayê (K.S.S.E) li Bûkareşt, Romanya bû. Ji sala 1976an heta 1980yî, ew serokê Komîteya Rêxistina Sovyetê ya Şaxa Şeşem a PDKê bû. Di navbera salên 1980 û 1981ê de, ew endamê Şaxa Şeşem a Ewropayê ya PDKê bû. Di sala 1980î de, wî çavdêriya rêxistinên PDKê li Awisturyayê kir.

Di sala 1981ê de, ew cara duyem di jiyana xwe de tevlî refên Hêzên Pêşmerge bû. Di 28ê îlona 1981ê de, ew wekî endamê beşa ragihandinê hat tayînkirin. Di sala 1981ê de, ew berpirsê beşa weşanên Kurdî bû. Di sala 1982an de, ew wekî serokê Lîjneya Navçeyê ya Silêmaniyê ya Komîteya Şaxa Çarem û Rêveberiya Şaxê hat tayînkirin. Di navbera salên 1984 û 1985an de, ew wekî endamê beşê di rêxistina PDKê de xebitî. Ji sala 1985an heta 1986an, ew berpirsê Lîjneya Navçeyê ya Silêmaniyê ya Komîteya Şaxa Çarem bû. Di 5ê çiriya pêşîn a 1985an de, ew wekî Rêveberê Komîteya Şaxa Çarem hat tayînkirin. Di sala 1987an de, ew di Beşa Peywendiyan de li Sûriyeyê xebitî. Ji sala 1988an heta 1991ê, ew lêkolîner li Enstîtuya Lêkolînên Rojhilatnasî ya Yekîtiya Sovyetê li Moskowê bû. Di sala 1989an de, ew di Kongreya 10 de wekî endamê yedek ê Komîteya Navendî ya PDKê hat hilbijartin. Di 5ê çiriya paşîn a 1991ê de, ew wekî endamê beşa rêxistinê hat tayînkirin. Di 8ê kanûna pêşîn a 1991ê de, ew wekî serokê enstîtuya kadroyên PDKê hat tayînkirin. Ji 16ê kanûna pêşîn a 1991ê heta 18ê sibata 1992an, wî bername û rêziknameya navxweyî ya PDKê û prensîbên sereke yên rêxistina partiyê di qursa nehemîn a Enstîtuya Kadroyên PDKê de li nahiyeya Pirmamê ya parêzgeha Hewlêrê hîn kir.

Di 16ê cotmeha 1993an de, wekî Wazîrê Perwerdeyê yê Hikûmeta Herêma Kurdistanê di Kongreya Azadî ya Yekîtiya Xwendekarên Kurdistanê û Yekîtiya Ciwanên Dêmokrata Kurdistanê de li Hewlêrê axaftinek kir. Ew rêveberê dewreyên 10em, 11em, 12em û 13em ên Enstîtuya Perwerdehiya Kadroyan a PDKê bû û heta sala 2002an xebata xwe domand. Di sala 1992an de, ew li ser lîsteya Partiya Dêmokrata Kurdistanê bû endamê Parlêmana Kurdistanê. Di 4ê tîrmeha 1992an de, di kabîneya yekem de wekî Wazîrê Perwerdeyê hat tayînkirin. Di 19ê tebaxa 1992an de, wî di rojnameya Xebatê de, ku organa PDKê ye, helbestek weşand. Di sala 1993an de, di Kongreya Yazdehem de wekî endamê yedek ê Komîteya Navendî ya PDK-Yekbûyî hat hilbijartin. Di 25ê nîsana 1993an de, di kabîneya duyem de wekî Wazîrê Perwerdeyê yê Herêma Kurdistanê hat tayînkirin. Di roja şemiyê, 29ê gulana 1993an de, wekî Wazîrê Perwerdeyê yê kabîneya duyem a Hikûmeta Herêma Kurdistanê, wî pêşwaziya xanim Barbel Hammer, Endama Parlêmana Herêma Bavyerayê ya Komara Federal a Almanyayê kir. Di kanûna pêşîn a 1993an de, wekî Wazîrê Perwerdeyê yê Hikûmeta Herêma Kurdistanê, ew beşdarî Konferansa Zimanê Kurdî bû ku ji aliyê Zanîngeha Sorbonne û Enstîtuya Kurdî li Parîsê ve hatibû organîzekirin. Di sala 1993an de, di Kongreya Yazdehem de wekî endamê yedek ê Komîteya Navendî ya PDK-Yekbûyî hat hilbijartin. Di 16ê cotmeha 1993an de, wekî Wazîrê Perwerdeyê yê Hikûmeta Herêma Kurdistanê, ew beşdarî Kongreya Azadî ya Yekîtiya Ciwanên Dêmokrata Kurdistanê û Yekîtiya Xwendekarên Kurdistanê li Hewlêrê bû. Ji 23ê kanûna pêşîn a 1994an heta 28ê adara 1995an, wî bi 58 endamên Parlêmana Kurdistanê re ji hemû lîsteyan ji bo şermezarkirina şerê navxweyî li Parlêmana Kurdistanê penah girt. Di 30ê kanûna pêşîn a 1994an de, mala wî ya li Hewlêrê ji aliyê şervanên Yekîtiya Nîştimaniya Kurdistanê (YNK) ve hat talankirin. Di payîza 1996an de, wî nûnertiya Serok Mesûd Barzanî kir, bi hevrêtiya Ezîz Mihemed û Dr. Ezedîn Mistefa Resûl çûn Moskowê da ku piştgiriya rayedaran ji bo doza Kurdî bi dest bixin. Di 19ê kanûna pêşîn a 1996an de, ew endamê Komîsyona Xwendina Bilind a xula yekem bû. Di 19ê kanûna pêşîn a 1996an de, ew endamê Komîsyona Têkiliyan a Parlêmana Kurdistanê-xula yekem bû.

Di sala 1997an de, ew berpirsê dewreya dehem a Enstîtuya Kadroyan a PDKê li Hewlêrê bû. Di sala 1998an de, ew berpirsê dewreya yazdehem a Enstîtuya Kadroyan a PDKê li Hewlêrê bû. Di sala 1998an de, ew mamosteyê siyaseta partiyê di dewreya yazdehem a Enstîtuya Kadroyan a PDKê li Hewlêrê bû. Di 9ê îlona 1998an de, ew endamê Komîsyona Xwendina Bilind û Komîsyona Karûbarên Pêşmergeyan a Parlêmana Kurdistanê-xula yekem bû. Di sala 1998an de, wî di kovara Zagrosê de gotarek bi zimanê erebî weşand. Di sala 1998an de, ew bi Falakeddîn Kakeyî re li Moskowê beşdarî konferansekê li ser Medyayê li Kurdistanê bû. Di sala 1999an de, ew di Kongreya Diwazdehem de ji bo endametiya komîteya navendî ya PDKê hat namzedkirin, lê nehat hilbijartin. 

Di 14ê adara 2000an de, ew endamê komîteya zindîkirina salvegera jidayikbûna rêberê nemirê Kurd Barzanî ji aliyê Parlêmana Kurdistanê-xula yekem ve bû. Di 11ê nîsana 2000an de, ew endamê Komîsyona Xwendina Bilind a Parlêmana Kurdistanê-xula yekem bû. Di sala 2001ê de, ew endamê komîteya şopandina rewş û debara penaberên Kurd li welatên Ewropî û derveyî welat a Parlêmana Kurdistanê-xula yekem bû. Di 17ê adara 2001ê de, ew serokê Fraksiyona Zer (Partiya Dêmokrata Kurdistanê) li Parlêmana Kurdistanê bû û heta adarê di vê postê de ma. Di 3-5ê nîsana 2001ê de, wekî nûnerê Dr. Roj Nûrî Sadiq, ku bi navê Dr. Roj Şawês jî tê naskirin, Serokê Parlêmana Kurdistanê, ew beşdarî yekem konferansa akademîk a li ser Kerkûkê bû ku li Hola Çandî ya Hewlêrê hat lidarxistin û axaftinek kir.

Di sala 2001ê de, ew mamosteyê rêxistin, bername û rêziknameya navxweyî ya PDKê di dewreya diwazdehem a Enstîtuya Kadroyan a PDKê li Hewlêrê bû. Di roja pêncşemê, 2ê mijdara 2001ê de, ew bi Serok Mesûd Barzanî re beşdarî merasîma derçûna dewreya 12em a Enstîtuya Kadroyan li Hewlêrê bû. Di 6ê nîsana 2002an de, ew bû serokê Komîsyona Karûbarên Perwerdeyê û Xwendina Bilind a Parlêmana Kurdistanê-xula yekem. Di sala 2001ê de, wî bername û rêziknameya navxweyî ya PDKê di dewreya sêzdehem a Enstîtuya Kadroyan a PDKê li Hewlêrê de da xwendin.

Di 31ê cotmeha 2002an de, ew wekî serokê fraksiyona PDKê li Parlêmana Kurdistanê-xula yekem hat tayînkirin. Di sibata 2003an de, ew bi şandeke PDKê bi hevrêtiya Dr. Roj Nûrî Sadiq, ku bi navê Roj Şawês jî tê naskirin, ji bo bihêzkirina têkiliyan serdana Rûsyayê kir. Ji 14ê sibata 2004an heta 14ê nîsana 2004an, ew mamosteyê bername û rêziknameya navxweyî ya PDKê di dewreya çardehem a Enstîtuya Kadroyan a PDKê li Hewlêrê bû. Ji 2003an heta 2013an, ew berpirsê Encûmena Civaka Sivîl û Pêşxistina Dêmokrasiyê ya Kerkûkê bû. Di 30ê kanûna pêşîn a 2005an de, ew wekî namzedê Lîsteya Nîştimaniya Dêmokrata Kurdistanê hejmar 162 ji bo Parlêmana Kurdistanê hat namzedkirin. Di sala 2005an de, ew endamê Komîsyona Têkiliyan û Karûbarên Çandî li Parlêmana Kurdistanê-xula duyem bû. Di 4ê hezîrana 2005an de, ew bû endamê Parlêmana Kurdistanê-xula duyem. Di 9ê îlona 2005an de, bi fermana serokê Kurdistanê, ew wekî endamê Komîteya Vekolîn û Cîbicîkirina Madeya 58 a Yasaya Operasyona Dewleta Îraqê ji bo Serdema Veguhêz-xula duyem hat tayînkirin. Di 23ê tebaxa 2005an de, ew endamê Komîsyona Têkiliyan û Karûbarên Civakî li Parlêmana Kurdistanê-xula duyem bû. Di sala 2006an de, ew endamê Rêxistina Navneteweyî ya Parastina Gelên di Bin Gefê de bû.

Di 27-29ê Mijdara 2006an de, ew beşdarî Konferansa Moskowê ya li ser Rûsya û Cîhana Îslamî bû. Di 6ê Kanûna 2006an de, ji aliyê Komîteya Navendî ya Xelatên Civakî ya Federasyona Rûsyayê ve li Moskowê, Medalyaya Mikhail Lomonosov wergirt. Di sala 2007an de, ew di dewreya 16an a Enstîtuya Kadroyan a Partî li Hewlêrê de, mamosteyê bername û rêziknameya navxweyî ya Partî bû. Di sala 2010an de, ew namzetê lîsteya Hevbendiya Kurdistanê ji bo parlamentoya Îraqê bû. Di sala 2014an de, ew yekane kes bû li Rojhilata Navîn û Afrîkayê ku bû endamê Komîteya Navendî ya Lîstikên Aştiya Cîhanê. Di sala 2010an de, ew delegeyê Kongreya 13 a Partî bû. Di 18ê Kanûna 2010an de, ji ber xebat û berxwedana xwe ya di Şoreşa Îlonê, Şoreşa Gulanê, Raperîna Başûrê Kurdistanê û dema serweriyê de, ji aliyê Serok Mesûd Barzanî ve Medalyaya Barzanî ya Nemir wergirt.

 Berhemên Wî:

1. Şoreşger kî ne-1982. 

2. Pirsgirêka Kurdî di Peyman û Rêkeftinên Nêwdewletî de di Çaryeka Yekem a Sedsala Bîstan de - Teza Mastêrê - 1976.

3. Pirsgirêka Kurdî di Peymana Sevresê de-1978. 

4. Pirsgirêka Kurdî di Pergala Peywendîdana Nêwdewletî de di navbera Şerên Cîhanî yên I û II de - Teza Doktorayê - 1979.

5. Hin rûpelên pêwîst li ser raya Sosyal Demokratan -1982. 

6. Memoranduma Koçberan -1981. 

7. Destpêkên Girîng ên Rêxistina Partî -1984.

8. Rêya Berdewamiyê -1986. 

9. Kadro kî ye? - 1998.

10. Pirsgirêka Kurdî ya îro û Rola Partî di Tevgera Rizgariya Kurdî de (bi zimanê rûsî) -1990. 

11. Çend aliyên welatparêzî û xebata Mîrata Barzanî ya Nemir - 2002.

12. Hilbijartin û Pêvajoya Hilbijartinê çi ye û çawa tê kirin? - 2009.

13. Destûr çi ye? -2009. 

14. Prensîb û Rêya Barzanî ya Nemir di Teorî û Pratîkê de -2010. 

15. Hiqûqa Nêwdewletî ya Giştî - amade ye ji bo çapkirinê.

16. Hiqûqa Destûrî - amade ye ji bo çapkirinê.

17. Pirsgirêk û Nakokiyên Nêwdewletî - amade ye ji bo çapkirinê.

Çavkanî:

  1. Lîsteya navê beşdarên derneçûyî yên Kongreya dozdehemîn a Partî, 7ê Mijdara 2018an, r. 1.

  2. A.D.K., Wezîrê Perwerdeyê pêşwaziya şandeke almanî dike, Rojnameya Brayetî, organa Partî, hejmar 1658, Hewlêr, yekşem, 30ê Gulana 1993an, r. 4.

  3. Parlamentoya Kurdistanê û... helwesteke dîrokî, Rojnameya Brayetî, organa Partî – Yekgirtû, hejmar 2118, çarşem, 28ê Kanûna 1994an, r. 1.

  4. Kongreya Azadiyê dest bi karûbarên xwe dike, Rojnameya Brayetî, organa Partî – Yekgirtû, hejmar 1772, Hewlêr, yekşem, 17ê Çiriya Pêşîn a 1993an, r. r. 1, 4.

  5. Hamid Goharî, Medalyaya Barzanî bilindtirîn xelata rêzgirtinê, pirtûka yekem, çapa duyem, (Hewlêr – Dezgeha Xêrxwaziya Barzanî – 2019), r. r. 494 – 496.

  6. Nasir Zangane, Îl Zangane di derbasbûna dîrokê de, (Tehran – Weşanxaneya Navenda Perwerdehî û Lêkolînê ya Şehîd Sipahbod Seyad Şîrazî – 1396 h.ş), r. r. 9, 17, 22 – 23, 41.

  7. Mihemed Ebdulrehman Zangene, Dîroka eşîra Zangene, çapa duyem, (Silêmanî – Çapxaneya Rûn – 2012), r. r. 7, 273 – 276.

  8. Kenêr Ebdullah, Beşdariya siyasî ya jinan li Başûrê Kurdistanê, (Silêmanî – 2016), r. r. 91, 121.

  9. Elî Cefer, Kurdên Koçber Komeleya Xwendekarên Kurd li Ewropayê, beşa duyem, çapa duyem, (Stembol – Dar Xanî – 2020), r. 194.

  10. Kelepor û Rêbaza Barzanî ya Nemir di teorî û pratîkê de, (Hewlêr – Çapxaneya Rewşenbîrî – 2010), r. r. 1 – 136.

  11. Lîsteya Niştimanî ya Demokratî ya Kurdistanê ji bo Parlamentoya Kurdistanê, Rojnameya Ber bi Hilbijartinê, Komîsyona Bilind a Ragihandina Hilbijartinan, hejmar 5, Hewlêr, Çapxaneya Rewşenbîrî, 22ê Kanûna 2005an, r. 3.

  12. Gotara birêz Wezîrê Perwerdeyê, Rojnameya Pêşketin, organa Yekîtiya Xwendekar û Lawên Demokratî yên Kurdistanê, hejmar 48, Hewlêr, Mijdara 1993an, r. 2.

  13. Bi çavdêriya Serok Barzanî.. lidarxistina konferanseke akademîk li ser Kerkûkê, Kovara Gulan Erebî, Dezgeha Gulan a Çand û Ragihandinê, hejmar 59, sala pêncem, Hewlêr, 30ê Nîsana 2001an, r. 24.

  14. Şivan Huseyn Şînk Balekî, Cewher Namiq Salih 1946 – 2011 jiyan û berhem û rola siyasî, Zanîngeha Soran Fakulteya Adabê, 2016, (teza mastêrê ya nebelavbûyî), r. 89.

  15. Namzetên lîsteya Hevbendiya Kurdistanê, Kovara Dengdan, Dezgeha Hilbijartinê ya (Y.N.K), hejmar 10 û 11, Silêmanî, Çapxaneya Gelawêj, 2020, r. 10.

  16. Silêman Mistefa Hesen, Kurd û ezmûna yekem, (Hewlêr – Çapxaneya Karo – 2017), r. 274.

  17. Navê 111 namzetên lîsteya Hevbendiya Kurdistanê ji bo Parlamentoya Kurdistanê, Rojnameya Aştî, hejmar 19, sala yekem, Tehran, şemî, 3ê Rêbendana 1383 k.h, r. 3.

  18. Arif Ruşdî, Komeleya Xwendekarên Kurd li Ewropayê di navbera salên 1956 – 1975, Rojnameya Hewlêr, hejmar 3254, Hewlêr, pêncşem, 30ê Kanûna 2020an, r. 6.

  19. Elî Cefer, Kurdên Koçber Komeleya Xwendekarên Kurd li Ewropayê, beşa yekem, çapa duyem, (Stembol – Dar Xanî – 2019), r. 183.

  20. Nasih Xefûr Remezan, 37 sal li ser destpêkirina şoreşa 11ê Îlona 1961ê di bîranînê de, Kovara Zagros, Wezareta Çandê – Herêma Kurdistanê, çapxaneya Wezareta Çandê, hejmar 10, Hewlêr, 27ê Îlona 1998an, r. 9.

  21. A.D.A., pelgeya hejmar AH-96, lîsteya navê endamên Kongreya dozdehemîn a Partî, 13ê Çiriya Pêşîn a 1999an, rûnivîsa belgeyê ji aliyê Şêrzad Emîr Hesen ve hatiye pêşkêşkirin, r. 4.

  22. A.D.A., pelgeya hejmar AH-97, lîsteya navê endamên Kongreya sêzdehemîn a Partî, 13ê Çiriya Pêşîn a 2010an, rûnivîsa belgeyê ji aliyê Şêrzad Emîr Hesen ve hatiye pêşkêşkirin, r. 26.

  23. A.D.A., pelgeya hejmar FA-59, naveroka hevpeyvîna bi Dr. Nasih Xefûr Remezan re ji aliyê Hemîd Seîd ve, Hewlêr, 2ê Tebaxa 2018an, r. r. 1 – 12.

  24. A.D.A., pelgeya hejmar AA-94, ji Mekteba Siyasî ya Partî bo Komîteya Navendî derbarê konûsa civîna Komîteya Navendî ya Partî 28 – 29ê Hezîrana 1993an, hejmar 501, 4ê Tîrmeha 1993an, rûnivîsa belgeyê ji aliyê malbata Felekedîn Kakeyî ve hatiye pêşkêşkirin, r. r. 1 – 2.

  25. A.D.A., pelgeya hejmar AE-45, lîsteya endamên serkirdatiya Kongreya 11 a Partî – Yekgirtû, 1993, rûnivîsa belgeyê ji aliyê malbata Felekedîn Kakeyî ve hatiye pêşkêşkirin, r. 2.

  26. A.D.A., pelgeya hejmar AI-38, encama hilbijartina endamên serkirdatiyê Partiya Demokrat a Kurdistanê Di kongreya dozdehemîn de, 6 - 14ê çiriya pêşîn a 1999an, belge ji aliyê Nezîre Mêrgesorî ve hatiye pêşkêşkirin, r. 2.

  27. Encûmena Serkirdatiya Şoreşê - Kurdistanê Iraq, Mekteba Tenfîzî, Beşa Zanyarî û Tenduristiyê, bawernameya derçûnê, hejmar 2, 1969, r. 1.

  28. Ehmed Şerîf Lek, Şiroveya rûdanên dîrokî, berga duyem, (Hewlêr - Çapxaneya Rojhilat - 2019), r. 87, 93.

  29. Bwar Nûredîn, Kurd û Kurdistan bîblîografya û pêrista wan di pirtûka kurdî de, berga duyem beşa duyem, (Taran - Çapxaneya Taran - 2016), r. 197.

  30. Silêman Mistefa Hesen, Kurd û yekem ezmûn, (Hewlêr - Çapxaneya Karo - 2017), r. 274.

  31. Partiya Demokrat a Kurdistanê, Mekteba Siyasî, biryar, hejmar 4862, 28ê îlonê 1981, r. 1.

  32. Partiya Demokrat a Kurdistanê, Mekteba Siyasî, biryar, hejmar 819, 5ê çiriya paşîn a 1991, r. 1.

  33. Partiya Demokrat a Kurdistanê, Mekteba Siyasî, biryar, hejmar 936, 8ê kanûna pêşîn a 1991, r. 1.

  34. Partiya Demokrat a Kurdistanê, Mekteba Siyasî, biryar, hejmar 9410, 5ê çiriya pêşîn a 1985, r. 1.

  35. Partiya Demokrat a Kurdistanê, Mekteba Siyasî, ji bo hemû beşên M.S. ya têkoşer, hejmar 6775, 18ê tîrmehê 1985, r. 1.

  36. Enstîtuya Kadroyan navenda rewşenbîriya siyasî, rojnameya Xebat, organa Partiya Demokrat a Kurdistanê, hejmar 632, Hewlêr, yekşem, 16ê tebaxê 1992, r. 6.

  37. Talankirina ser û malê welatiyan ji aliyê çekdarên talanker ve berdewam e, beşa yekem, rojnameya Brayetî, organa Partiya Demokrat a Kurdistanê - Yekgirtû, hejmar 2119, Pîrmam, duşem, 13ê sibatê 1995, r. 7.

  38. Hamîd Gewherî, Mîdalyaya Barzanî bilindtirîn xelata rêzlênanê, berga yekem, (Hewlêr - Dezgeha Xêrxwaziya Barzanî - Çapxaneya Hacî Haşim - 2014), r. 488 - 490.

  39. Heme Ehmed Caf, Xameya bêbak, kovara Dengê Pêşmerge, hejmar 156, Hewlêr, Çapxaneya Aras, adara 2011, r. 78.

  40. Dûr el-berlemanîyîn teta'erred ila es-serqe ve en-nehb min qibel (awk), cerîdet Xebat, lîsan hal el-hizb ed-dîmûqratî el-kûrdîstanî - el-mûvahhed, el-'eded 757, Pîrmam, el-cûm'e, 10 şubat 1995m, s. 2.

  41. Dîroka xûlên kadroyên Partiyê, ji çiyê ber bi bajêr ve, (Hewlêr - Sentera Dîrasat û Tûjînewe û Akademîya Partiyê - Çapxaneya Rojhilat - 2019), r. 78, 92 - 93, 95, 98, 104, 106, 116, 119, 122, 136, 172.

  42. Ragihandina Encûmena Wezîran a Herêma Kurdistanê, rojnameya Kurdistanî Nû, organa Yekîtiya Nîştimaniya Kurdistanê, hejmar 131, Hewlêr, yekşem, 5ê tîrmehê 1992, r. 1.

  43. Er-reîs el-barzanî fî hefl texerrûc ed-devret es-sanîyet 'aşret lî-me'hed i'dad el-kevadr: ne'mel cahidîn ve kema kûna daîmen bi-en yekûn el-partî 'amîl xeîr lî-'ûmûm el-'îraq, cerîdet Xebat, lîsan hal el-hizb ed-dîmûqratî el-kûrdîstanî, el-'eded 1054, Erbîl, el-cûm'e, 30 teşrîn es-sanî 2001m, s. 1.

  44. Semîr Salih, Pênc bajar di ayîneya rojgar de, (Hewlêr - Çapxaneya Mardîn - 2016), r. 46.

  45. Serok Barzanî: Kêşeya neteweyeke sî, çil milyonî bi înkariya hebûnê li cem ev û ew çareser nabe, rojnameya Brayetî, organa Partiya Demokrat a Kurdistanê, hejmar 3553, Hewlêr, şemî, 1ê kanûna pêşîn a 2001, r. 1.

  46. Seyîd Elî Mûcanî, Sûlmaz Sidqî, Îlaha Ne'metî..., Ferheng-e recal ve xanedan-ha-ye mo'aser-e 'Eraq, (Tehran - Neşr-e 'Izam - 1392 h.ş), s. 1276.

  47. Şêrzad Silêman û Botan Tehsîn, Di van rojan de xûla Enstîtuya Kadroyan serkeftî bi dawî dibe, rojnameya Brayetî, organa Partiya Demokrat a Kurdistanê - Yekgirtû, hejmar 2535, Hewlêr, pêncşem, 26ê sibatê 1998, r. 5.

  48. Selahuddîn Ebdulhemîd Ebdullah, Dîroka hoza Zengene, (Silêmanî - Çapxaneya Rehend - 2018), r. 81 - 81.

  49. Tariq Canbaz û Nî'met Ebdullah Pîrdaûd, Parlamentarên xûla yekem a Parlamentoya Kurdistanê - Iraq 1992 - 2005, (Hewlêr - Encûmena Nîştimaniya Kurdistanê - Çapxaneya Şehab - 2008), r. 162, 178.

  50. Tariq Canbaz, Parlamentarên xûla duyem a Parlamentoya Kurdistanê - Iraq, (Hewlêr - Encûmena Nîştimaniya Kurdistanê - Çapxaneya Şehab - 2007), r. 119.

  51. Elî Kemal Berzî, Kesayetiyên navdarên kurd di sedsala bîstem de, berga yekem, (Hewlêr - Projeya Berzî - Çapxaneya Zanko - 1999), r. 288 - 289.

  52. Fatîh Resûl, Çend rûpel di dîroka xebata gelê kurd de, berga yekem, (Swêd - Çapxaneya Helebce - 1979), r. 104,

  53. Fraksiyona Partiya Demokrat a Kurdistanê li parlamentoyê serdana Kerkûkê kirin, kovara Gulan, Navenda Rewşenbîriya Gulan, hejmar 429, Hewlêr, Çapxaneya Wezareta Perwerdeyê, 17ê nîsanê 2003, r. 4.

  54. El-qûnsûlîyet el-'ammet lî-rûsya el-îtîhadîyet fî el-'îraq Erbîl, te'yîd vesîqet dirasîyet, el-'eded 440, 22 kanûn el-evvel 2009m, s. 1.

  55. Kombenda weqayî'a Kurdistanê, berga yekem, (Hewlêr - Xaneya Erbîl ji bo çap û belavkirinê - 2012), r. 8, 10, 14, 257, 467.

  56. Kombenda weqayî'a Kurdistanê, berga duyem, (Hewlêr - Xaneya Erbîl ji bo çap û belavkirinê - 2012), r. 517.

  57. Kombenda weqayî'a Kurdistanê, berga sêyem, (Hewlêr - Xaneya Erbîl ji bo çap û belavkirinê - 2012), r. 1207, 1250, 1276.

  58. Lîsteya navê palêwrawên Partiya Demokrat a Kurdistanê ji bo Encûmena Nîştimanî li Kurdistanê, rojnameya Pêşketin, organa Yekîtiya Qutabiyan û Lawên Demokratî Kurdistan - Iraq, hejmar 26, gulana 1992, r. 4.

  59. Mihemed Mela Qadir, Xebatname kurte dîroka Partî û kultûra Barzaniyê nemir, çapa duyem, (Hewlêr - Dezgeha Çap û Belavkirina Aras - 2007), r. 97.

  60. El-mûfevvezîyet el-'ûlya el-mûsteqillet lîl-intîxabat fî el-'îraq, cerîdet et-te'axî, ed-devret es-saliset, dar et-te'axî lît-tîba'et ve en-neşr, el-'eded 4410, Bexdad, es-sûlasa', 22 şubat 2005m, s. 10.

  61. Mela Farûq Şûwanî, Hemû kurd, berga yekem, (Hewlêr - Çapxaneya Rewşenbîriyê - 1997), r. 113.

  62. N. Bêbak, Hest û... biryar, Enstîtuya Kadroyan navenda rewşenbîriya siyasî, rojnameya Xebat, organa Partiya Demokrat a Kurdistanê, hejmar 633, Hewlêr, çarşem, 19ê tebaxê 1992, r. 5.

  63. Nasih Xefûr Remezan, Rêya kolnedanê, (Kurdistan - Çapxaneya Xebat - 1986), r. 1 - 8.

  64. Nasih Xefûr Remezan, Çend aliyên kelepûra nîştimanî û xebatgêraniya Barzaniyê nemir, (Hewlêr - Mekteba Rêkxistina Pêşmerge - Çapxaneya Wezareta Perwerdeyê - 2002), r. 36.

  65.  Nasih Xefûr Remezan, Çawaniya pêgihandina kadirê partayetiyê, (Hewlêr - 1998), r. 4, 45 - 47.

  66. Nav û jiyana wezîrên hikûmeta Kurdistanê, rojnameya Kurdistanî Nû, organa Yekîtiya Nîştimaniya Kurdistanê, hejmar 132, Hewlêr, duşem, 6ê tîrmehê 1992, r. 2.

  67. Herêma Kurdistanê ya Iraqê, Serokatiya Encûmena Wezîran, Encûmena Xwendina Bilind, Serokatiya Zanîngeha Selaheddîn / Hewlêr, Rêberê Derçûyan 1999 - 2000, (Hewlêr - Çapxaneya Zanîngeha Selaheddîn - 2000z), r. 183.

  68. Herêma Kurdistanê ya Iraqê, Encûmena Niştimanî ya Kurdistanê ya Iraqê, Protokol, Bergê yekem, (Hewlêr - Çapxaneya Wezareta Perwerdeyê - 1997z), r.r. 287 - 288.

  69. Herêma Kurdistanê ya Iraqê, Encûmena Niştimanî ya Kurdistanê ya Iraqê, Encûmena Niştimanî ya Kurdistanê ya Iraqê Protokol - 1992, Bergê heftem, (Hewlêr - Çapxaneya Wezareta Perwerdeyê - 1997z), r. 342.

  70. Herêma Kurdistanê ya Iraqê, Encûmena Niştimanî ya Kurdistanê ya Iraqê, Encûmena Niştimanî ya Kurdistanê ya Iraqê Protokol - 1992, Bergê sêzdehem, (Hewlêr - Çapxaneya Wezareta Rewşenbîriyê - 1998z), r.r. 267, 271.

  71. Herêma Kurdistanê ya Iraqê, Encûmena Niştimanî ya Kurdistanê ya Iraqê, Encûmena Niştimanî ya Kurdistanê ya Iraqê Protokol - 1998, Bergê hejdehem, (Hewlêr - Çapxaneya Wezareta Perwerdeyê - 1999z), r.r. 30, 38.

  72. Herêma Kurdistanê ya Iraqê, Encûmena Niştimanî ya Kurdistanê ya Iraqê, Protokolên 2004an ên Encûmena Niştimanî ya Kurdistanê ya Iraqê, Bergê sî û du, (Hewlêr - Çapxaneya Wezareta Perwerdeyê - 2004z), r. 75.

  73. Herêma Kurdistanê ya Iraqê, Encûmena Niştimanî ya Kurdistanê ya Iraqê, Protokolên sala (2005) ya Encûmena Niştimanî ya Kurdistanê ya Iraqê, Bergê sî û pênc, (Hewlêr - 2007z), r.r. 3, 6.

  74. Herêma Kurdistanê ya Iraqê ya federal, Wezareta Xwendina Bilind û Lêkolînên Zanistî, Zanîngeha Selaheddîn, Koleja Yasayê û Ramyariyê ya êvaran, Xoyetî, hejmar 2/2/834, 25ê çiriya paşîn a 2009z, r. 1.

  75. Werya Caf, Dîroka Dengê Kurdistanê ya Iraqê, (Dihok - Çapxaneya Xebat - 2002z), r.r. 137, 139.