Hikûmeta Îraqê, ya ku di sala 1974an de şerê li dijî Kurdistanê dabû destpêkirin, hemû hêza xwe ya leşkerî, tevî artêşeke mezin a ku ji bi sedan hezar leşkeran, gelek tankên nûjen, çekên hewayî yên curbecur û hêzeke hewayî pêk dihat, bi kar anî da ku şoreşê tepeser bike.
Di dirêjahiya dîrokê de, herêmên çiyayî gelek caran di dema şoreşan de wekî kelehên berxwedan û berevaniyê xizmet kirine. Lewma, me her tim ji bo parastinê pişta xwe bi Hêzên Pêşmerge girêdaye. Artêşa Îraqê, bi naskirina girîngiya stratejîk a bilindahiyan, xwest ku pêşî van deverên çiyayî, wekî Kewareş, Makok û Karoş bigire, da ku zexta leşkerî li ser deştan bike. Rejîma Îraqê planek danî da ku êrîşên xwe yên li ser deverên şoreşgerî di Tebax û Îlonê de zêde bike, bi armanca bidestxistina cihên stratejîk berî hatina zivistanê.
Tevî ku di êrîşên xwe yên li ser cihên Pêşmerge de ziyanên mezin dîtin, artêşa Îraqê bi alîkariya piştgiriya hewayî ya berbiçav, pisporên leşkerî yên Sovyetê û kirêgirtiyên bi navê "caş" dagirkirina xwe domand. Gava artêşê bi serkeftî ji Çiyayê Kewareş pêşve çû û kontrola eniya rastê bi dest xist, Dabeşa 1ê ya Peyade û Dabeşa 12an a Zirxî, bi piştgiriya fuca 3yem a Tankan, dest bi meşa xwe ya ber bi Sengeserê kirin. Ev gund li destpêka Çiyayê Asos li aliyê rastê û destpêka Çiyayê Kewareş li aliyê çepê hatiye bicihkirin.
Li hemberî hêzên mezin ên artêşa Îraqê yên ku ber bi bajarê Qeladizê ve diçûn, fujek ji fujên Kawa û Asos bi awayekî stratejîk li gundê Sengeserê hatibû bicihkirin, ku wekî tenê astengiya pêşîlêgirtina dagirkirina artêşê xizmet dikir. Tevî taktîkên êrîşkar ên biryardar ên artêşa Îraqê, ku danîna mayînên dijî-tank û dijî-kesan, wêrankirina rêyan û astengkirina bi kevirên mezin dihewand, Hêzên Pêşmerge di dema pevçûnan de xwe di rewşeke berevaniyê de dîtin. Şerê dijwar nêzîkî deh rojan berdewam kir, ku bû sedema ziyanên mezin li aliyê Îraqê, lê şopandina wan a bêwestan a ji bo Qeladizê neguherî ma. Mixabin, Hêzên Pêşmerge jî di dema pevçûnan de ziyan û birîndar dan. Di encamê de, di 19ê Tebaxa 1974an de, artêşa Îraqê bi serkeftî ket bajarê Qeladizê û kontrola wê bi dest xist. Lêbelê, Pêşmerge piştî dagirkirinê çalakiyên xwe ranewestandin; berevajî vê, wan operasyonên xwe yên leşkerî domandin. Di 3yê Îlonê de, wan êrîşek bir ser baregeheke artêşa Îraqê ya ku li ser rêya Ranya-Qeladizê li Tuwa Suranê bû. Êrîş bi topbarankirina baregeha leşkerî dest pê kir, û li pey wê êrîşeke rasterast hat ku ziyaneke mezin gihand artêşê. Her çend ew li ber girtina baregehê bûn jî, şehîdbûna fermandarê Pêşmerge Ezadîn Qara Mihemed wan neçar kir ku ligel Hêzên Pêşmerge vekişin, û hewldana xwe ya ji bo girtina baregehê terikandin.
Çavkanî:-
مسعود بارزانی: بارزانی و بزوتنەوەى ڕزگاریخوازی کورد، بەرگی سێیەم، بەشی دووەم، شۆڕسی ئەیلوول 1961-1975، چاپى یەکەم – هەولێر، 2004.
-
سه‌نگه‌ر ئيبراهيم خۆشناو: ڕووداوه سه‌ربازيه‌كانى شۆڕشى ئه‌يلوول 1970-1975، چاپى يه‌كه‌م، هه‌ولێر، 2022.
-
کاروان جوهر محمد: ئیدریس بارزانى 1944- 1987 ژیان و ڕۆلى سیاسیى و سەربازى لە بزوتنەوەى ڕزگاریخوازى کورددا، چاپخانەى هێڤی، هەولێر، 2019.
-
ملازم خدر عەبدوڵڵە دەباغ: بیرەوەریەکانم و تۆپخانەى شۆرش ئەیلوولى مەزن چاپخانەى ڕۆشنبیری، چاپى سێیەم، هەولێر – 2020.
-
ئیبراهیم جلال: باشووری كوردستان و شۆڕشی ئه‌یلوول، بنیادنان و هه‌ڵته‌كاندن، 1961-1975.چاپی چواره‌م، 2021.