Biyografi

Ali Kasım Hıdır Muhammed, bilinen adıyla Ali Şengali ve Serdar'ın babası, 1933 yılında Musul vilayetinde doğmuştur. Musul Teknik Enstitüsü elektrik bölümünden diploma almıştır. 1953 yılında Musul tren yolu elektrik bölümünde teknik memur olarak atanmıştır. 1955 yılında Musul Demiryolları İdaresi'nde göreve başlamıştır. 1955 yılında Kürdistan Demokrat Partisi - Irak İşçi Sendikası üyesi olmuştur. 1956 yılında, Birleşik Krallık, Fransa Cumhuriyeti ve İsrail Cumhuriyeti'nin Mısır Cumhuriyeti'ne yönelik üçlü saldırısını protesto gösterilerine katıldığı için Musul şehrinde tutuklanmış ve görevden alınmıştır. 1957 yılında Musul şehrindeki telefon santrali idaresinde memur olarak atanmıştır. 1975 yılında Eylül Devrimi'nin yenilgisinden sonra İran Şahlığı'na yönelmiş, 16 Eylül 1975 tarihinde ailesiyle birlikte mülteci olarak Suriye Arap Cumhuriyeti'nin Şam şehrine ulaşmıştır. 5 Eylül 2020 Cumartesi günü Duhok şehrinde vefat etmiştir. Kürtçe, Farsça ve Arapça dillerini bilmekteydi. 

Mücadele Hayatı

Ali Kasım Hıdır Muhammed, bilinen adıyla Ali Şengali 21 Mart 1954 tarihinde aday olarak Kürdistan Demokrat Partisi - Irak saflarına kabul edilmiştir. 1955 yılında Kürdistan Demokrat Partisi - Irak saflarında üyelik onuruna erişmiştir. 1955 Mayıs ayında Irak Krallığı rejimine karşı düzenlenen Musul şehri gösterilerine katılmıştır. 1956 yılında Musul Bölge Komitesi'ne bağlı örgütlenme komitesinin sorumlusu olmuştur. 1958 yılında Kürdistan Demokrat Partisi Birinci Şube Komitesi'ne bağlı Musul Bölge Komitesi'nin üyesi olmuştur. 1958 yılında Musul heyeti ile birlikte Bağdat şehrinde başkan Mustafa Barzani (1903–1979) ile sürgünden döndüğünde görüşmüştür. 1959 yılında partinin Irak Komünist Partisi'ne olan bağlılığına karşı çıktığı için parti içindeki sol kanat tarafından altı aylığına parti görevinden uzaklaştırılmış, ancak ikinci Bağdat konferansının düzenlenmesiyle görevine iade edilmiştir. 1959 yılında Birinci Şube Komitesi'nde şube üyesi olarak atanmıştır. 1960 yılında Birinci Şube Komitesi'nin denetim ve gözlem komitesi sorumlusu yapılmıştır. 1960 yılında Birinci Şube Komitesi'nin üyesi olmuştur. 1960 yılında, Salih Abdullah Necmeddin (1918–1981) yani Salih Yusufi olarak bilinen kişinin sorumluluğu dönemindeki altıncı kadroda Birinci Şube Komitesi'ne üye olarak atanmıştır. 1961 yılının başında Birinci Şube Komitesi sınırları içerisindeki Kürdistan Demokrat Partisi gizli örgütlenme hattının sorumlusu olmuştur. 9 Eylül 1961 tarihinde Irak güvenlik teşkilatı tarafından Musul şehrinde tutuklanmış ve işkence görmüş, daha sonra daha fazla sorgulama için Musul vilayetine bağlı Zaho ilçesine, ardından yine Musul vilayetine bağlı Duhok ilçesine gönderilmiş ve kefaletle serbest bırakılmıştır. 1962 yılının Aralık ayında, kefaletle serbest bırakıldıktan sonra Bağdat'taki emniyet müdürlüğünde teknik memur olarak atanmıştır.

1962 yılında Beşinci Şube Komitesi sınırları içerisindeki Kürdistan Demokrat Partisi gizli örgütlenme hattının sorumlusu ve Beşinci Şube Komitesi'nin ilişkiler bölümünün sorumlusu olmuştur. 1963 Nisan ayında Kürt davası faaliyetleri nedeniyle yetkililer tarafından görevden alınmıştır.

 1963 yılında Beşinci Şube Komitesi personelinin çoğunun Irak Genel Güvenlik Teşkilatı tarafından tutuklanması üzerine Beşinci Şube Komitesi sorumlusu olarak göreve başlamıştır. 1963 Temmuz ayında, Kürdistan Demokrat Partisi'nin askeri hattının yardımıyla, Irak ordusunun Bağdat şehri yakınlarındaki Tel Muhammed'de mühimmat ve asker sevkiyatını güney Kürdistan'a yapmaması için demiryolunu patlatarak Dora petrol depolarını havaya uçurmuşlardır. 24 Şubat 1964 tarihinde başkan Mustafa Barzani (1903–1979) temsilcisi olarak dünyanın büyük Şii önderi Abdülmuhsin Hekim'i (1889–1970) Kufe şehrinde ziyaret etmiştir. 4 Nisan 1964 günü Mawat'taki geniş katılımlı toplantıya katılmış ve daha sonra katılımcılar tarafından bir heyetle birlikte 10 Nisan 1964 tarihinde başkan Mustafa Barzani ile sorunları çözmek amacıyla görüşmüşler, ancak siyasi büro tarafından önceden bildiri yayınlandığı için çabalarında başarı elde edememiş ve başkanın kanadını desteklemiştir. 

1964 Haziran ayının başında Kürdistan Demokrat Partisi'nin altıncı kongresi hazırlık komitesine üye olarak seçilmiştir. 1964 yılında kongre delegeleri tarafından Kürdistan Demokrat Partisi altıncı kongresinde merkez komite üyeliğine seçilmiştir. 1964 yılında ikinci halk kongresini (Qeladize kongresi) temsil etmiştir. 1964 yılında Irak Kürdistanı'ndaki Devrim Komuta Konseyi üyesi olmuştur. 1965 yılının başında Kürdistan Demokrat Partisi Dördüncü Şube Komitesi sorumlusu olarak atanmıştır. 1965 yılının Şubat ayında, Kürdistan Demokrat Partisi temsilcisi olarak Qeredax'ta düzenlenen Kürdistan Öğrenci Birliği'nin üçüncü konferansına katılmıştır. 1965 Ağustos ayında, Kürdistan Demokrat Partisi İkinci Şube Komitesi'nin altıncı kadrosunda şube komitesi sorumlusu yapılmıştır.

1965 yılında İkinci Ordu'ya bağlı Sefin gücünün komutanı yapılmıştır. 1965 Kasım ayının sonunda, Sefin Dağı'ndaki Gero tepesi savaşında Irak kara ordusuna karşı komuta etmiş ve burada başarılı olmuştur. 27 Kasım 1965 tarihinde, Irak kara ordusunun birinci kolordusunun Erbil vilayeti sınırları içerisindeki Şekrok Dağı'na yönelik saldırısına karşı direnmiş ve bu saldırıyı durdurmayı başarmıştır. 1965 Aralık ayında siyasi büro üyeliğine ve Irak Kürdistanı Devrim Komuta Konseyi yürütme ofisi (el-Mekteb et-Tenfizi) üyeliğine atanmıştır. 

1966 yılının başında yürütme ofisi, danışma ve güvenlik görevlilerinin birinci sorumlusu ve posta alımından sorumlu olmuştur, 1966 yılının Kasım ayında Kürdistan Demokrat Partisi'nin yedinci kongresinin yapılacağı yerin, Erbil iline bağlı Gelale kasabasında hazırlıklarını yönetmiştir, 1966 yılında kongre delegeleri tarafından Kürdistan Demokrat Partisi yedinci kongresi merkez komitesi üyeliğine seçilmiştir, 1966 yılında Irak Kürdistanı Devrim Komuta Konseyi'nde yürütme ofisi idari sorumlusu olmuştur, 1966 yılında Kürdistan Demokrat Partisi siyasi büro üyeliğine seçilmiştir, 1966 yılının Kasım ayında siyasi büro üyeliği görevinden ayrılmıştır, 1966 yılında beşinci şube komitesi örgütlenme sorumlusu olmuştur, 1967 yılının Mart ayında ikinci kez başkan Mesud Barzani'ye yoldaşlık etmiştir ki başkan Mustafa Barzani 'nin yüce Ayetullah Abdulmuhsin Hekim'e (1889–1970) Necef kentinde iletilmek üzere yazdığı mektubunu taşımıştır, 1967 yılının Nisan ayının 15'inde başkan Mustafa Barzani 'nin gözetiminde Kani Semak - Erbil askeri-siyasi konferansının temsilciliğini yapmıştır, 1967 yılının Kasım ayında Celal Talabani'yi öldürme suçlamasıyla Irak askeri istihbarat teşkilatı tarafından hakkında tutuklama kararı çıkarılmıştır, 1968 yılının Şubat ayında Kürdistan Demokrat Partisi üçüncü şube komitesi sorumlusu yapılmıştır, 1968 yılında üçüncü orduya bağlı Karadağ gücünün komutanı olmuştur, 1968 yılının Ekim ayının 13'sında Kerkük iline bağlı Silbatu dağında, altı saat savaşı olarak bilinen İbrahim Ahmed - Celal Talabani grubunun karşı saldırısına komuta etmiştir, 1970 yılında kongre delegeleri tarafından Kürdistan Demokrat Partisi sekizinci kongresi merkez komitesi üyeliğine seçilmiştir, 1970 yılında Kürdistan Demokrat Partisi merkez komitesinin ilk toplantısında siyasi büro üyeliğine seçilmiştir, 1970 yılının sonunda on birinci kadroda Kürdistan Demokrat Partisi birinci şube komitesi sorumlusu olmuştur, 1970 yılında Bağdat şehrinde Kürdistan Demokrat Partisi kadro yetiştirme okulunun üçüncü döneminde gizli örgütlenme dersi öğretmeni olmuştur.

1970 yılının Aralık ayının 7'sinde Bağdat şehrinde Kürdistan Kadınlar Birliği ana merkezinin açılışına katılmıştır, 1971 yılında Bağdat şehrinde kadro yetiştirme okulunun üçüncü dönem öğretmenliğini yapmıştır, 1971 yılının Şubat ayının 1 Pazartesi günü Bağdat şehrindeki beşinci şube komitesi merkezinde Kürdistan Demokrat Partisi kadro yetiştirme okulunun üçüncü dönem mezuniyet törenine katılmıştır, 1971 yılının Haziran ayının 3 Perşembe günü Musul ili idari sınırları içerisinde Bulgaristan Komünist Partisi merkez komitesi heyetini karşılamıştır, 1971 yılının Ağustos ayının 16'unda Kürdistan Demokrat Partisi'nin kuruluşunun 25. yıl dönümü olan altın jübile töreninde, birinci şube komitesi sorumlusu olarak şube komitesi adına bir konuşma yapmıştır, 1972 yılının Nisan ayı sonunda başkan Mustafa Barzani 'nin özel bir mektubunu, yardım ve destek amaçlı Suriye Arap Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Hafız Esad'a gizlice ulaştırmıştır, 1972 yılının Temmuz ayının 13'ünde Devrim Komuta Konseyi'nin bir emriyle emekli edilmiştir.

1972 yılının Ekim ayı ortalarında Duhok iline bağlı Davudiye köyünde ve başkan Mustafa Barzani 'nin emriyle Suriye'deki Kürdistan Demokrat Partisi'nin (Aşama Yönetimi - el-Merhaliyye) Davudiye kongresine katılmıştır. 

1973 yılının Haziran ayının 17'sında başkan Mustafa Barzani 'nin temsilcisi olarak Irak Kürdistanı Devrim Komuta Konseyi üyesi Metran Mario Ala'nın cenaze törenine katılmıştır, 1973 yılı Ağustos ayının 16'i ile 19'u arasında Berlin şehrinde Avrupa'daki Kürt Öğrenciler Birliği'nin (K.S.S.E) on altıncı kongresinin açılışına katılmış ve birinci şube komitesi adına bir konuşma yapmıştır, 1973 yılı Ağustos ayının 18'inde Kürdistan Demokrat Partisi başkanı General Mustafa Barzani'nin Irak ordusunun zehirli gaz stoğuna ilişkin hatırlatmasını Cenevre (İsviçre) şehrindeki Uluslararası Kızılhaç Örgütü'ne teslim etmiştir, 1973 yılı Haziran ayı ortalarında başkan Mustafa Barzani 'nin temsilcisi olarak, Irak Kürdistanı Devrim Komuta Konseyi üyesi olan Metran Andraus Tiadros Eyud Berwari'nin (1938–1973) Bağdat şehrindeki cenaze törenine katılmıştır, 1975 yılının Ocak ayının 1'sında beşinci şube komitesi sorumlusu yapılmıştır, 1974 yılında Kürdistan Demokrat Partisi ile Arap Sosyalist Baas Partisi arasındaki savaşın başlangıcında Peşmerge güçlerinin saflarına katılmıştır.

1977 yılının Mart ayının 29'unda Kürdistan Demokrat Birliği'ni kurma komitesini ilan etmiştir, 1977 yılının Haziran ayının 9'inde Kürdistan Demokrat Birliği'nin kuruluş bildirisini açıklamış ve partinin genel sekreteri olmuştur, 1978 yılında Kürdistan Demokrat Partisi geçici yönetimi ile Kürdistan Yurtseverler Birliği arasındaki sorunu çözmeye çalışmış ancak başarılı olamamıştır, 1979 yılında Kürdistan Demokrat Partisi dokuzuncu kongresinde parti saflarından uzaklaştırılmış ve o da 1980 yılının Ocak ayının 20'inde başkan Mesud Barzani 'ye yazdığı bir mektupta memnuniyetsizliğini dile getirmiştir, 1981 yılında Suriye Arap Cumhuriyeti'ndeki Kürdistan İşçi Partisi (PKK) militanlarına eğitim ve hazırlık yardımı sunmuştur, 1981 yılında Güney Kürdistan'daki durum hakkında koordinasyon sağlamak ve fikir alışverişinde bulunmak amacıyla Doğu Kürdistan'ın Rajan köyündeki Kürdistan Demokrat Partisi siyasi bürosunu ziyaret etmiştir.

14 Aralık 1984 tarihinde Trablus şehrinde Libya Halk Sosyalist Cemahiriyesi lideri Muammer Kaddafi ile bir araya gelmiş, 17 Aralık 1986 tarihinde New York şehrinde Birleşmiş Milletler yetkilileriyle görüşmüş, 15 - 17 Mart 1991 tarihleri arasında Kürdistan Demokratik Birliği Genel Sekreteri olarak Stockholm'de (İsveç Krallığı) düzenlenen Uluslararası Kürt Sorunu Konferansı'na katılmış, 1992 yılında Irak Muhalefet Kongresi (Mesif Selahaddin Kongresi) danışma kurulu üyesi olmuş, 26 Mayıs 1992 tarihinde Kürdistan Demokratik Birliği Genel Sekreteri olarak (Irak Ulusal Uzlaşı Topluluğu) ve Türkmen Milli Partisi ile iş birliği protokolünü imzalamış, 1992 yılında Birlik listesinden Kürdistan Ulusal Meclisi için aday olmuş, 9 Haziran 1993 tarihinde Kürdistan Demokratik Birliği'nin Duhok konferansına Kürdistan Demokratik Partisi saflarına geri dönme önerisini sunmuş ve Kürdistan Demokratik Birliği'ni feshetmiştir, 1993 yılında kongre delegeleri tarafından Kürdistan Demokratik Partisi-Birlik 11. Kongresi Merkez Komite üyeliğine seçilmiştir. Eylül 1995 ortalarında Suriye Arap Cumhuriyeti ziyareti için Kürdistan Demokratik Partisi-Birlik heyetinde yer almıştır. 

 29 Haziran 1996 tarihinde Başkan Mesut Barzani ile birlikte Duhok Üniversitesi'nin ilk dönem mezuniyet törenine katılmış, 1997 yılında Kürdistan Demokratik Partisi Başkanı'nın Arap ilişkileri danışmanı olmuş, 1 Eylül 1998 tarihinde Başkan Mesut Barzani tarafından verilen bir emirle Başkan'ın Arap ilişkileri danışmanı olarak atanmış, 29 Kasım 1998 Pazar günü Hoşyar Mahmut Muhammed (Hoşyar Zebari olarak bilinir) ile birlikte Suriye Arap Sosyalist Baas Partisi Genel Sekreter Yardımcısı Abdullah el-Ahmar tarafından karşılanmışlardır, 2 Aralık 1998 Çarşamba günü Hoşyar Mahmut (Hoşyar Zebari olarak bilinir) ile birlikte Şam şehrinde Suriye Arap Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Yardımcısı Abdülhalim Haddam tarafından karşılanmışlardır, 24 Şubat 1999 Çarşamba günü, Şah Hüseyin el-Haşimi'nin ( - 1999) vefatı nedeniyle taziye sunmak amacıyla Amman şehrine giden Kürdistan Demokratik Partisi-Birlik heyetinde yer almıştır.

1999 yılında Erbil şehrinde düzenlenen Kürdistan Demokratik Partisi 12. Kongresi'nde delege olarak bulunmuş, 13 Ekim 1999 Çarşamba günü Kürdistan Demokratik Partisi 12. Kongresi'nde, Eylül Devrimi'ndeki Gulan Devrimi sürecindeki, Güney Kürdistan başkaldırı aşamasındaki ve egemenlik dönemindeki çabalarından dolayı Başkan Mesut Barzani tarafından kendisine Barzani Ölümsüzlük Madalyası verilmiştir, 24 Mart 2000 tarihinde Erbil şehrinde Kürt-Arap Dostluk Derneği yönetim kurulu üyeliğine seçilmiştir, 2010 yılında Kürdistan Demokratik Partisi 13. Kongresi temsilcisi olarak Erbil şehrinde bulunmuştur.

Eserlerinden bazıları:

  1. الحركة التحرریة‌ الكوردیة مواقف وآراء ـ 1997M.

  2. أوراق من أرشیف كوردستان ـ 2007.

  3. القضیة الكوردیة وحزب البعث العربي الاشتراكي في العراق ـ 2006M ـ Birinci Cilt.

  4. القضیة الكوردیة وحزب البعث العربي الاشتراكي في العراق ـ 2009M ـ İkinci Cilt. 

  5. القضیة الكوردیة وحزب البعث العربي الاشتراكي في العراق ـ 2012M ـ Üçüncü Cilt.

  6. حقیقة مسیرة ثورة 11 ایلول 1961 ـ 2013M.

  7. صفحات من نبع ذاكرتي في الحزب الدیمقراطي الكوردستاني ـ 2015M.

  8. أضواء علی حقیقة علاقات حزب العمال الكوردستاني P.K.Kمع سوریا.

  9. حقائق ووثائق حول المؤتمر القومي الكوردستاني ـ 1996.

Kaynaklar:

  1. Ansiklopedi Kurulu arşivi Kürdistan Demokratik Partisi.

  2. Mesut Barzani, Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi, Üçüncü Cilt, (Erbil - Eğitim Bakanlığı Matbaası - 2002M), s.s. 144, 253. 

  3. Ali Sincari, Kürdistan Arşivinden Sayfalar, (Duhok - Spirez Basım ve Yayın Evi - Xani Matbaası - 2007M).

  4. Ali Sincari, Kürt Sorunu ve Irak'ta Arap Sosyalist Baas Partisi, Birinci Cilt, (Erbil - Hacı Haşim Matbaası - 2006M).

  5. Ali Sincari, Eylül 11 Devrimi Yürüyüşünün Gerçeği 1961, (Duhok - Xani Matbaası - 2013M).

  6. Ali Sincari, Kürt Özgürlük Hareketi Duruşlar ve Görüşler, (Duhok - Xebat Matbaası - 1997M).

  7. Ali Sincari, Eylül 11 Devrimi Yürüyüşünün Gerçeği 1961, (Duhok - Xani Matbaası - 2013M).

  8. Ali Sincari, Kürdistan Ulusal Konferansı Hakkında Gerçekler ve Belgeler, (Yer belirtilmemiş - 2013M).

  9. Ali Sincari, Kürt Sorunu ve Irak'ta Arap Sosyalist Baas Partisi, Üçüncü Cilt, (Duhok - Xani Matbaası - 2012M). 

  10. Ali Sincari, Kürt Sorunu ve Irak'ta Arap Sosyalist Baas Partisi, Üçüncü Cilt, (Duhok - Xani Matbaası - 2012M). 

  11. Ali Sincari, Kürdistan Demokrat Partisi'ndeki Hafıza Kaynağımdan Sayfalar, (Duhok - Xani Matbaası - 2015M).

  12. Hamid Gevheri, Barzani Madalyası En Yüksek Onur Ödülü, Üçüncü Kitap, (Erbil - Barzani Yardım Vakfı - 2019Z), s.s. 15 - 20.

  13. Ahmed Banixelani, Anılarım, (Stockholm - 1997Z), s.s. 223 - 224.

  14. Şivan Hüseyin Şink Baleki, Cevher Namık Salim 1946 - 2011 Yaşam, Eserler ve Siyasi Rol, Soran Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, 2016Z, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), s. 55.

  15. Süleyman Mustafa Hasan, Kürtler ve İlk Deneyim, (Erbil - Karo Matbaası - 2017Z), s. 280.

  16. Şaban Said Muhammed, Ben, Çekişme ve Keder Dalgaları, (Duhok - Şeria Fakültesi Matbaası - 2000Z), s. 47.

  17. Şekib Akravi, Kürdistan'da Sıkıntı Yılları, Kürdistan ve Irak'taki En Önemli Siyasi ve Askeri Olaylar 1958'ten 1980'e kadar, İkinci Baskı, (Erbil - Menara Matbaası - 2007M), s. 157.

  18. İsmet Şerif Vanlı, Irak Kürdistanı Ulusal Kimlik ( 1961 Devrimi üzerine bir çalışma), Çeviri: Suad Muhammed Hıdır, (Süleymaniye - Jîn Vakfı - Şivan Matbaası - 2012M), s. 316.

  19. Devrim Komuta Konseyi Kararı no: 1319, Irak Resmi Gazetesi, Irak Enformasyon Bakanlığı, Sayı 1933, Bağdat, Çarşamba, 4 Kasım 1970M, s. 2.

  20. İkinci Şube, Yarım Asırlık Mücadelede İkinci Şube, (Erbil - Aras Matbaası - 2010Z), s. 39.

  21. Kürdistan Demokrat Partisi Birinci Şube Web Sitesi :www.pdk - leqa1.com

  22. Necmeddin Yusufi, Şanlı Eylül Devrimi, (Duhok - Kürdistan Demokrat Partisi Birinci Şube - Birleşik - Şeria Fakültesi Matbaası - 1995M), s.s. 20, 26, 32.