Biyografi
Bejan Jendo Ali 1926 yılında doğu Kürdistan'daki “Hudar” köyünde doğdu. Sovyetler Birliği'nde eğitim gördü ve orada Roza Alexander adında Ukraynalı bir kadınla evlendi. Bejan'ın Erka ve Asya adında iki kızı vardı. Ayrıca Bejan, “Taşkent” Üniversitesi'nde siyaset bölümünden mezun oldu. Bunun yanı sıra, Bağdat Üniversitesi'nde Rusça profesörüydü. Eşi de bir çalışandı. Ancak, 1963 yılında Baas Rejimi, Bejan Peşmerge ve Mustafa Barzani'nin yoldaşı olduğu için Roza'yı taciz ettikten sonra, Roza Sovyetler Birliği'ne dönmek zorunda kaldı. Daha sonra Bejan, 1970 yılında ikinci eşi Saadya Hüseyin Kerim ile evlendi. Ardından İran'a döndü ve 1974 yılında “Naghada”da ikamet etti. Ayrıca, kendisi ve ailesi için İran vatandaşlığı almayı başardı. Öldürüldüğü güne kadar çiftçilik yaptı.
1947 yılının Haziran ayının 3. gününde, “Smail Agha” köyünde Barzani'ye katıldı ve “Reraw” savaşlarına dahil oldu. Birçok zorluktan sonra, 1947 yılının Haziran ayının 18. gününde, İran ile Sovyetler Birliği sınırları arasında bulunan Aras Nehri'ni geçerek Sovyetler Birliği'ne gitmeyi başardı.
1947 yılının Haziran ayının 19. gününde Azerbaycan Cumhuriyeti'nin “Ağcabedi” şehrine ulaştıktan sonra, tüm yoldaşlar dikenli tellerle çevrili bir topluluğa yerleştirildi. Askerler tarafından izleniyorlardı ve yemek ve giyim konusunda savaş esiri gibi muamele görüyorlardı. Daha sonra Sovyet hükümeti, yoldaşların Azerbaycan Cumhuriyeti'ndeki “Ağdam”, “Laçın”, “Eyvazlı” ve “Kelbecer” yerlerine bölünmesine karar verdi. 1947 yılının Aralık ayının 10. gününde, Mahabad Cumhuriyeti'nin başkenti “Bakü”deki “Hazar” gölü kıyısında bir askeri kampa götürüldüler. Aynı ayın 23. gününde, kendilerine askeri kıyafetler verildi ve cumhuriyet subayları tarafından günde 8 saat eğitildiler. Üstelik, Kürtçe okuryazarlığı olan bazı yoldaşlar günde 4 saat dil eğitimi veriyorlardı.
“Cafer Bağırov”un yoldaşlara kötü muamelesinden sonra, 1949 yılının Ağustos ayının 29. gününde, Barzani askeri kampını Mahabad Cumhuriyeti'nden Özbekistan'ın başkenti “Taşkent” yakınlarındaki bir “Çırçık” topluluğuna taşıma kararı aldı; orada askeri pratiklerine devam ettiler.
1949 yılının Mart ayında, yoldaşlar Sovyetler Birliği'nin köylerine ve (sivillerin hükümetten kiralayıp daha sonra geri ödediği) çiftliklere bölündü. Yoldaşlar bu yerlerde çalışıyorlardı.
General Barzani tarafından Stalin'e yazılan çok sayıda mektubun ardından, yoldaşların yaşadığı zorluklardan bahseden bir mektup nihayet Stalin'e ulaştı. Stalin, Barzani'nin yoldaşlarını araştırmak için hemen bir heyet oluşturdu; heyet herkesin “Vrevski” şehrinde toplanması kararına vardı. Herkes 1951 yılının Kasım ayında şehre gitti.
Irak'taki Temmuz 14, 1958 devriminden ve General Mustafa Barzani'nin dönüşünden sonra, 1959 yılının Şubat ayının 25. günü, hem 3 hem de 7 maddeleri, 10 maddesinin (a) fıkrası ve (11) maddesine göre ve değiştirilen 19 sayılı kanuna istinaden, General Mustafa Barzani ve yoldaşlarına genel af çıkarıldı.
Abdülkerim Kasım tarafından 1958 yılında Irak Cumhuriyeti'nin kurulması nedeniyle, Bejan yoldaşlarıyla birlikte 1959 yılının Nisan ayının 16. gününde “Grozya” gemisiyle “Basra” limanı üzerinden Kürdistan'a geri döndü.
Bejan, 1962 yılındaki “Eylül” devrimine katıldı. Ayrıca, Saed Asi Saed Asi Muhammed'den sonra 6 numaralı Taburun komutanı oldu. Bejan ayrıca “Zargelli”, “Gorazi”, “Deşti Hewler”, “Koye”, “Ranya”, “Qaladze” ve “Badinan” savaşlarına katıldı.
1979 yılında, Doktor Qasimlo, İran'daki Kürdistan Demokrat Partisi ile temasa geçmesi gerektiği için Bejan'a bir mektup gönderdi. Bejan, partiyi ziyaret ettikten sonra ailesini görmek için eve döner. Ne yazık ki, İran hükümeti durumu öğrenir ve İran İslam Cumhuriyeti ile Kürdistan Demokrat Partisi arasında bir savaş çıkar; Bejan bu savaşta ölür ve “Hudar” köyüne gömülür.
Kaynaklar:
Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedisi Arşivi