Yaşam Öyküsü

Babası, Barzan aslanı olarak bilinen Dr. Said'dir; birinci Barzan devrimine 1932 ve Halil Hoşevi hareketine 1935 katılmış ve 15 Eylül 1935 tarihinde Kuzey Kürdistan'daki Govend dağ savaşında Türkiye Jandarma güçlerinin elinde bir grup arkadaşıyla birlikte şehit düşmüştür.

 

Dr. Said, 1930 yılında Erbil vilayetinin Mergesor kazasına bağlı Piran nahiyesinin Bedudi köyünde dünyaya gelmiştir. 21 Haziran 1932 tarihinde birinci Barzan devriminin yenilgisinden sonra ailesiyle birlikte Türkiye Cumhuriyeti'ne göç etmiştir. 11 Kasım 1945 tarihinde ikinci Barzan devriminin yenilgisinden sonra Doğu Kürdistan'a göç etmiş ve Şino kasabasına yerleşmiştir. Sovyetler Birliği'nde Biklal İlilna Novya ile evlenmiştir. Aziz Said adında, 1958 yılında doğan bir oğulları olmuştur. Çağdaş tarih alanında doktora derecesi almıştır. Kürtçe, Türkçe, Rusça, Farsça ve Arapça dillerini bilmekteydi. 

Faaliyetleri

Said Ahmed Nadir, 1944 yılında ikinci Barzan devrimine katılmış ve 5 Eylül 1945 tarihinde Meydan Morik savaşına katılmıştır. 11 Kasım 1945 tarihinde ikinci Barzan devriminin yenilgisinden sonra Doğu Kürdistan'a göç etmiştir. 31 Mart 1946 tarihinde Mahabad'daki Kürdistan Demokrat Cumhuriyeti ordusuna bağlı Barzani gücünde Peşmerge hizmeti yapmıştır. 3 Mayıs 1946 tarihinde Doğu Kürdistan'ın Sakız cephesindeki Mil Kareni savaşına katılmıştır.

 

19 Nisan 1947 tarihinde Hvakurk ve Deşta Beraz Girve yolu üzerinden Kuzey Kürdistan topraklarından geçerek Şirvan ve Mizur bölgesine geri dönen Peşmergelerdendi. Geri döndükten sonra General Mustafa Barzani 6 Mayıs 1947 tarihinde Erguş köyünde arkadaşlarıyla bir toplantı yapmış ve onları ya kalma ya da Sovyetler Birliği'ne gitme konusunda serbest bırakmıştır. Orada tüm arkadaşları devam etme ve Sovyetler Birliği'ne gitme kararını almışlardır. 23 Mayıs 1947 tarihinde General Mustafa Barzani ile birlikte Sovyetler Birliği'ne doğru yola çıkmış, Geliyê Qitur ve Mako Köprüsü savaşlarına katılmış ve büyük zorluk ve yorgunluktan sonra 18 Haziran 1947 tarihinde İran ile Sovyetler Birliği sınırında bulunan Aras Nehri'nde Sovyet topraklarına geçiş yapmışlardır.

 

Sovyetler Birliği'ne ulaştıktan sonra, 19 Haziran 1947 tarihinde tüm arkadaşlarıyla birlikte Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Nahçıvan şehrinde kırk gün boyunca dikenli tellerle çevrili, askerler tarafından korunan bir topluluk merkezinde kalmışlar; yiyecek, giyecek, giriş ve çıkış konularında savaş esiri muamelesi görmüşlerdir. Daha sonra Sovyet Hükümeti'nin kararıyla Azerbaycan Cumhuriyeti'ndeki Ağdam, Laçın, Ayulax ve Kelbecer bölgelerine dağıtılmışlardır. 10 Aralık 1947 tarihinde onları Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başkenti Bakü'de Hazar Denizi kıyısındaki bir askeri kampa nakletmişler ve 23 tarihinde onlara askeri üniformalar verilmiş, Azerbaycan Cumhuriyeti subaylarının gözetiminde günde sekiz saat askeri eğitim verilmiş ve subaylık rütbesi almışlardır. Aynı zamanda, arkadaşları arasında okuma yazma bilenler tarafından her gün dört saatlik Kürtçe dil dersleri verilmiştir.

 

Cafer Bağırov'un arkadaşlarına yönelik kötü muamelesinden sonra, 29 Ağustos 1948 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'ndeki askeri kamptan Özbekistan Cumhuriyeti'nin başkenti Taşkent yakınlarındaki Çirçik yerleşkesine nakledilmelerine karar verilmiş ve orada da askeri eğitimlere devam edilmiştir.

 

1949 Mart ayında arkadaşlarıyla birlikte grup ve takım halinde trenle Sovyetler Birliği'nin çeşitli bölgelerine dağıtılmışlar ve hükümetten kiralanan, insanların çalıştığı Kolhoz tarlalarında, hükümet payını verdikten sonra çalışmışlardır.

 

General Barzani tarafından Stalin'e gönderilen birçok mektuptan sonra, sonunda Barzani'nin arkadaşlarının yaşadığı sıkıntıları anlattığı bir mektup Stalin'in eline ulaşmış; o da hemen Barzani'nin arkadaşlarının durumunu incelemek için bir heyet oluşturulmasına karar vermiş ve heyetin kararı sonucunda hepsinin Virivski şehrinde toplanmasına karar verilmiştir. Bu amaçla adı geçen, 1951 Kasım tarihinde Sovyetler'deki Virivski şehrine gitmiştir. 1954 yılında General Mustafa Barzani 'nin isteği üzerine üniversite eğitimini tamamlamak amacıyla Moskova şehrine yönelmiştir.

 

Irak'taki 14 Temmuz 1958 devriminden ve General Mustafa Barzani'nin dönüşünden sonra, 25 Şubat 1959 tarihinde; her iki maddenin (üçüncü ve yedinci) ve onuncu maddenin (A) fıkrasının, 11 numaralı madde ile birlikte uygulanması ve 19 sayılı değiştirilmiş yasanın 1959 yılındaki uygulamasına dayanılarak, kendisi ve arkadaşları genel af kapsamına girmişler; adı geçen kişi 16 Nisan 1959 tarihinde arkadaşlarıyla birlikte Grozya gemisiyle Irak Cumhuriyeti'nin güneyindeki Basra limanı yoluyla Kürdistan'a dönmüş ve Bağdat Askeri Koleji'nde Rusça dili tercümanı olmuştur. 5 Kasım 1960 tarihinde Sovyetler Birliği Komünist Partisi Merkez Komitesi'nin daveti üzerine Ekim Devrimi'nin yıl dönümü kutlamaları için Mustafa Barzani ile birlikte Sovyetler Birliği'nde bulunmuş ve 1965 yılında çağdaş tarih alanında doktorasını almıştır. 1970 yılında Bağdat şehrine dönmüş ve (1971 - 1974) yılları arasında Bağdat Üniversitesi'nde tarih öğretmeni olarak görevlendirilmiştir.

 

1973 yılında Kürdistan Demokrat Partisi liderliği ile Baas Partisi arasındaki gergin durum nedeniyle üçüncü kez Peşmerge güçleri saflarına katılmış ve 1974 yılında komutan olarak Erbil ili sınırındaki Zozik, Sertiz ve Geruya Ömer Ağa savaşlarına katılmıştır. 1975 yılında Eylül Devrimi'nin yenilgisinden sonra mülteci olarak İran şahlığına gitmiştir. 1979 yılında KDP'nin dokuzuncu kongresinde Kürdistan Demokrat Partisi Merkez Komite Üyeliğine seçilmiş ve aynı yıl Barzan gücü komutanı olmuştur. 1987 yılında Erbil ili sınırındaki Mergesor savaşının komutanlarından biri olmuştur. 1988 yılında Barzan gücü komutanı olarak Xwakurk destanına katılmıştır. 1991 yılında Güney Kürdistan ayaklanmasına aktif katılım sağlamış ve Kerkük şehrini kurtarma planını hazırlayanlardan biri olmuştur. 1991 yılı Nisan ayının 7 ile 14 tarihleri arasında, Irak güçlerinin ilerleyişinin durdurulmasına yol açan Korê destanı savaş komutanlığını yapmıştır. 1993 yılında Barzan bölgesi sosyal işler yüksek kurulu üyesi olmuştur. 1996 yılı Ağustos ayının 16 tarihinde, Eylül devrimi, Mayıs devrimi, Güney Kürdistan ayaklanması ve egemenlik dönemindeki hizmetlerinden dolayı, KDP'nin altın jübilesinin 50 yılında Başkan Mesut Barzani tarafından Ölümsüz Barzani madalyası verilmiştir. 1999 yılı Şubat ayının 5 tarihinde Pirmam'da hayata gözlerini yummuş ve Neçirvan Barzani Başkan temsilcisi Mesut Barzani ile Şeyh Muhammed Halid Barzani ve çok sayıda akrabası ile arkadaşının katılımıyla Barzan köyündeki mezarlıkta toprağa verilmiştir.

Eserleri:

Yaşam ve direniş - ki tarih egemenliği gösterir 1997.

Kaynaklar:

1- Al Dr Said Al Barzani Al Teheq Birkeb Al Xaledin, Gulan Dergisi, Muessese Gulan Al İlamie, Sayı 33, Üçüncü Yıl, Erbil, Matbaa Wezariye Al Saqafa 25, Şubat 1999.

2- Mücadeleci Dr. Sait'in vefatında, Birayeti Gazetesi, Kürdistan Demokrat Partisi Organı - Birleşik, sayı 2899, Erbil, Çarşamba 17 Mart 1999.

3- Birayeti, Dr. Sait direniş yolunun şahini Peşmerge'yi seçti, Birayeti Gazetesi, Kürdistan Demokrat Partisi Organı - Birleşik, sayı 2772, Erbil, Pazartesi 8 Şubat 1999.

4- Şerzad Abdurrahman, Ölüm ama başka bir biçimde, Birayeti Gazetesi, Kürdistan Demokrat Partisi Organı - Birleşik, sayı 2771, Erbil, Pazar 7 Şubat 1999.

5- Dr. Sait Barzani ölümsüzler kervanına ulaştı, Birayeti Gazetesi, Kürdistan Demokrat Partisi Organı - Birleşik, sayı 2771, Erbil, Pazar 7 Şubat 1999.

Hamid Geveri, Barzani Madalyası en yüksek takdir ödülü, birinci cilt, (Erbil - Barzani Yardım Vakfı - Hacı Haşim Matbaası 2015).

Habib Muhammed Kerim, Tarikh Al Hizb Al Demoqrati Al Kurdistani - Al Iraq (Fi muhetat Resiye) 1946 - 1993 (Duhok - Matbaa Xebat 1998).

Hamid Efendi, Korê Destanı 8/4 ve 9/4/1991, Birayeti Gazetesi, Kürdistan Demokrat Partisi Organı, sayı 3063 Erbil, Perşembe, 6 Nisan 2000.

Dr. Sait Barzani ölümsüzler kervanına ulaştı, Birayeti Gazetesi, Kürdistan Demokrat Partisi Organı - Birleşik, sayı 2771, Erbil, Pazar 7 Şubat 1999.

Sait Al Barzani, Mesire Al Şeref Al Barzaniya Am 1946, ceride Al Taxî, Sayı 1106, Bağdat, Matbaa Al Tayms, Salı, 8 Ağustos 1972.

Şerzad Abdurrahman, "Dr. Sait Ahmet Nadir'in yaşamı ve direnişi ki tarih egemenliği gösterir", birinci bölüm, Birayeti gazetesi, sayı 2270, Perşembe 7 Kasım 1996.

Ali Kemal Berzi, yirminci yüzyılın ünlü Kürt şahsiyetleri, birinci cilt, (Erbil - Berzi Projesi - Zanko Matbaası 1999).

Fevzi Al Atruşi, Ali Dr. Sait Al Barzani Al Azimat Waqfa, ceride Xebat, Kürdistan Demokrat Partisi yayın organı - Birleşik, Sayı 911, Erbil, Cuma 12 Şubat 1999.

Mesut Al Barzani, Al Barzani Wel Hereke Al Tehririye Al Kurdiye, Birinci Cilt, İkinci Baskı, (Beyrut - Kürt Kültürü için Kawa 1997).

Salih Yusuf Sofi, Kürdistan ve dünya kronolojisi, birinci baskı, ikinci cilt, (Duhok - Duhok ili Matbaası - 2013).

Altın jübile şenlikleri çerçevesinde, Başkan Mesut Barzani mücadelecilere ve şehit annelerine Barzani madalyası veriyor, Gulan dergisi, Kürdistan Demokrat Partisi Organı, sayı 84, Erbil 1 Eylül 1996.

Mesut Barzani, Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi 1931 - 1958, (Duhok - Xebat Matbaası - 1998).

Hamid Gerdi, Tarihçe özeti, birinci baskı, (Erbil - Aras basım ve yayın kurumu - Eğitim Bakanlığı matbaası - 2004).

Nebze nihaye Al feqid Dr. Sait Al Barzani, ceride Xebat, Kürdistan Demokrat Partisi yayın organı - Birleşik, sayı 911, Erbil, Cuma 12 Şubat 1999.

Sebri Çawşin Xano, Tarihte adaletsizlik, (Erbil - Rojhilat Matbaası - 2018).