Irak hükümeti, 1974 Eylül Devrimi'ne savaş ilan ettiğinde Kürdistan'a karşı kapsamlı bir saldırı başlattı. Devrimci liderliğin karargahı Balakayeti bölgesinde olduğundan, Irak ordusu saldırılarını orada yoğunlaştırdı ancak devrimin kontrolü altındaki diğer bölgeleri de ihmal etmedi. Aksine, Irak ordusunun askeri harekatı devrimin her yönünü kapsıyordu. Ancak, Irak ordusunun konvoyları Duhok'taki Peşmerge güçleri tarafından batıya, Aloka'ya doğru ilerlerken sürekli bombalandığı için Peşmerge de buna güçlü bir şekilde karşılık veriyordu. Bölgede çok fazla askeri hareketlilik olduğunda, Smte mağarasında görevli bir havan topu (120 mm) bulunan özel bir Peşmerge grubu, Irak ordusu araç konvoyunu bombalama sorumluluğunu üstlenmişti.

1974 Ekim ayı başlarında, yaklaşık 10 askeri araç ve zırhlı araç, ordunun 1 inci Tümeni'nin 18 nci Gücü'nün kışlasına gitmekte olan Abdülfettah Yasin adlı bir Baas Partisi liderliğindeki üyeye eşlik ediyordu. Peşmergeler onları havan toplarıyla hedef alıp bombaladılar. Bir havan mermisi zırhlı bir araca isabet ederek içindeki tüm askerlerin ölümüne neden oldu. Ancak Abdülfettah kurtulmuştu. Musul'a döndükten sonra Baas lideri, sınır boyunca tüm askeri birlikleri ve paralı askerleri (caş) toplayarak Kara Dağ, Tahsa Mağarası ve Smte Mağarası'nın kontrolünü ele geçirmek amacıyla Peşmerge güçlerine saldırdı. 

Devrimin kontrolü altındaki bölgelere yönelik saldırıya katılan Irak ordu birlikleri arasında 18 uncu Güç, 5 uncu Güç, 2 inci Tümen, topçu birlikleri ile Koçar, Doski, Sorçi, Zebari ve Harki aşiretlerinden paralı askerler yer alıyordu. Sonuç olarak, on bir gün süren uzun bir çatışma yaşandı. Ali Ali ve Mirani taburları destek kuvvetleri olarak savaş alanına ulaştı. Irak ordusu ilk olarak, Naaman Samad komutasındaki Duhok Güçleri'nin 1 nci Taburu tarafından savunulan Kara Dağ'a saldırdı. Ardından Irak ordusu, Peşmerge mevzilerini ve ormanı yoğun bir şekilde bombalayarak saldırıya başladı, sonrasında ise piyadeler ve paralı askerler Kara Dağ'a saldırdı. İlk gün beş şehit ve yaklaşık 40 yaralıya yol açan ağır bombardıman sonucunda Kara Dağ ordu tarafından ele geçirildi.

Daha sonra Duhok güçleri, Irak ordusunun güçlü bir mevzi oluşturmasını ve askeri noktalarını güvence altına almasını engellemek için Reş Dağı'nın önündeki Kevri Bske, Tahsa Mağarası ve Samte Mağarası'ndaki orduyu bombalamak üzere dört makineli tüfek, bir 120 mm havan topu ve bir 82 mm havan topu kullandı. Gücün komutanı Abdülrezzak Garmavi bombardımana bizzat tanık oldu. Bir hafta sonra karşı saldırı planladılar. Saldırı için, çoğu Duhok gücünün istihkam bölümünden olan ve Kadir Alekini komutasındaki 40 Peşmerge'den oluşan bir güç topladılar. Detaylı bir askeri planla gece yürüyüşe geçtiler ve Kara Dağ'ın eteklerinde yoğun bir ormanlık alanda gizlendiler. Tüm askeri teçhizatlarını ve yiyeceklerini yanlarına almışlardı.

Peşmerge'nin saldırı stratejisi şu şekildeydi: Ertesi gün alacakaranlıkta, bombardıman durduğunda, Peşmerge aniden askeri üslere saldıracaktı. Harekat beklendiği gibi ilerledi. 1 nci Tabur'a da, 40 Peşmerge mevzilerine geçtiği takdirde Kara Dağ'ın batısındaki dağa saldırması talimatı verildi. Her iki taraftan saldırıların başlamasının ardından çatışma bir saat sürdü. Peşmerge güçleri bir saat içinde dağın tamamının kontrolünü ele geçirdi ve Irak ordusu askerlerine ve paralı askerlere ağır hasar verdi. 21 asker öldürüldü, birçoğu yaralandı ve diğerleri kaçtı. Ayrıca, altı asker esir alındı ve Balakayeti'ndeki liderliğe gönderildi.

Peşmerge'nin bu savaştaki kazanımları arasında 14 Kalaşnikof, bir RPG, çok sayıda mermi ve yaklaşık 10,000 mayın Peşmerge'nin eline geçti. Ayrıca, önemli miktarda 60 mm, 82 mm ve 120 mm havan mermisi, giysi ve askeri teçhizat ele geçirildi. Kara Dağ'ı alma savaşı sırasında altı Peşmerge askeri şehit oldu ve yirmi kişi yaralandı. Irak ordusunun bu saldırının ardından, 1975 devriminin çöküşüne kadar Duhok vilayetindeki Peşmerge güçlerine başka bir saldırı düzenlemediğini belirtmek önemlidir.

Kaynaklar:

  1. Mesut Barzani: Barzani ve Kürdistan Özgürlük Hareketi, Üçüncü Cilt, İkinci Bölüm, Eylül Devrimi 1961-1975, Birinci Basım – Erbil, 2004.

  2. Senger İbrahim Hoşnav: Eylül Devrimi'nin Askeri Olayları 1970-1975, Birinci Basım, Danişfer Matbaası, Erbil, 2022.

  3. Hojin Mesut Serni: Behdinan Bölgesinde Eylül Devrimi 1061-1975, Birinci Basım, 2018.

  4. İbrahim Celal: Güney Kürdistan ve Eylül Devrimi İnşa ve Yıkım 1961-1975, Dördüncü Basım, 2021