Ebdîş Ömer Ebdîş 1926 yılında Erbil vilayetinin Mergasor ilçesine bağlı Şervana Mazin nahiyesinin Spindare köyünde doğmuştur. Aslen Memudiyan köyündendir. Sovyetler Birliği'ne gitmeden önce üç eşi vardı. Sovyetler Birliği'nde Haşima Hasan Adel ile evlendi, Rostem Ebdîş adında bir oğulları vardı. Ebdîş Ömer Kürtçe, Türkçe ve Rusça dillerini iyi derecede biliyordu. 1977 yılında vefat etti ve Memudiyan köyünde defnedildi.
Mücadele GeçmişiEbdîş Ömer Ebdîş 1943 yılında İkinci Barzan Devrimi saflarına katıldı ve çatışmalarda yer aldı. 1945 yılı Ağustos ayının 19'sında Irak Askeri Örfi Mahkemesi'nin kararıyla tüm mal ve mülküne el konuldu. İkinci Barzan Devrimi'nin yenilgisinden sonra 1945 yılı Ekim ayının 11'inde Doğu Kürdistan'a geçti.
1946 yılı Mart ayının 31'unda Mahabad'daki Kürdistan Demokrat Cumhuriyeti Ordusu'nun Barzani kuvvetlerine katıldı ve Kürdistan Demokrat Cumhuriyeti'nin Sakız Cephesi savaşlarında yer aldı.
Mahabad'daki Kürdistan Cumhuriyeti'nin yıkılması ve Barzani'nin Doğu Kürdistan'dan dönüşünden sonra, 1947 yılı Nisan ayının 19'sinde Xwakurk ve Berazgir Ovası yoluyla Kuzey Kürdistan topraklarından geçerek Şervan ve Mizuri bölgelerine geri dönen Peşmergelerden biriydi.
Dönüşlerinden sonra, General Mustafa Barzani 1947 yılı Mayıs ayının 15'ünde Ergoş köyünde yoldaşlarıyla bir toplantı düzenledi ve kalıp kalmama veya Sovyetler Birliği'ne gitme konusunda serbest bıraktı. Orada tüm yoldaşları devam etmeye ve Sovyetler Birliği'ne gitmeye karar verdi. 1947 yılı Mayıs ayının 23'sında General Mustafa Barzani ile birlikte Sovyetler Birliği'ne doğru yola çıktı. Qitur geçidi savaşına ve Mako köprüsü savaşına katıldı. Birçok zorluktan sonra, 1947 yılı Haziran ayının 18'inde İran-Sovyet sınırı üzerindeki Aras Nehri'nden Sovyetler Birliği'ne geçti.
Sovyetler Birliği'ne ulaştıktan sonra, 1947 yılı Haziran ayının 19'sinde, kendisi ve tüm yoldaşları Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Nahçıvan şehrinde, çevresi dikenli tellerle çevrili kapalı bir kampta kırk gün boyunca ikamet ettirildiler. Bir grup asker tarafından korunuyorlardı; yemek, kıyafet ve ulaşım konusunda savaş esiri muamelesi görüyorlardı. Daha sonra Sovyet hükümetinin kararıyla Azerbaycan'ın Ağdam, Laçın, Ayulax ve Kelbecer bölgelerine dağıtıldılar. 1947 yılı Aralık ayının 10'sinde, Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başkenti Bakü'de Hazar Denizi kıyısındaki bir askeri üsse nakledildiler ve aynı ayın 23'ünde onlara askeri kıyafetler verildi. Azerbaycan Cumhuriyeti subaylarının gözetiminde günlük 8 saat askeri eğitim aldılar. Aynı zamanda, eğitimli yoldaşlarının bir kısmı tarafından günde dört saat Kürtçe dil eğitimi dersleri veriliyordu.
Cafer Bakırov'un yoldaşlarına yönelik kötü muamelesinden sonra, 1948 yılı Ağustos ayının 29'sında askeri kampı Azerbaycan Cumhuriyeti'nden Özbekistan Cumhuriyeti'nin başkenti Taşkent yakınlarındaki Çırçık yerleşkesine taşıma kararı alındı ve askeri eğitimlerini orada sürdürdüler.
1949 yılı Mart ayında, kendisi ve yoldaşları bölük bölük trenle Sovyetler Birliği'nin köylerine dağıtıldılar ve kolhoz tarlalarında (halkın devletten aldığı ve daha sonra hükümet payını verdiği topraklar) çalıştılar.
Yoğun bir çaba ve General Barzani'nin Stalin'e gönderdiği birkaç mektuptan sonra, sonunda Barzani'nin yoldaşlarının dertlerini anlattığı bir mektup Stalin'e ulaştı. Stalin de hemen Barzani'nin yoldaşlarının durumunu araştırmak için bir komite kurulması talimatını verdi. Komitenin nihai kararı, hepsinin Vriviski şehrinde toplanmaları yönündeydi. Bu nedenle, adı geçen kişi 1951 yılının Kasım ayında Sovyetler Birliği'ndeki Vriviski şehrine gitti.
Irak'ta 1958 Temmuz 14 devrimi ve General Mustafa Barzani'nin dönüşünden sonra, 1959 yılı Şubat ayının 25'sinde, 1959 yılı değişiklik yasasının 3 ve 7. maddeleri ile (a) bendi ve 10. ve 11. maddeleri uyarınca kendisi ve yoldaşları için genel af çıkarıldı.
1958 yılında Abdülkerim Kasım başkanlığında Irak Cumhuriyeti kuruldu. Adı geçen kişi 1959 yılı Nisan ayının 16'ında yoldaşlarıyla birlikte Girozya gemisiyle Irak Cumhuriyeti'nin güneyindeki Basra limanı üzerinden Kürdistan'a döndü.
Ebdîş Ömer, Eylül Devrimi'ne katıldı; Nehla, Piris ve Akra savaşlarında yer aldı, iki kez yaralandı.
Kaynak:- Şaban Ali Şaban, Bazı Siyasi ve Tarihi Bilgiler, Üçüncü Baskı, (Erbil - Rojhelat Yayınevi - 2013).
- Şevket Şeyh Yezdin, Peşmergenin Altın Bayramı, (Pirmam - Xebat Yayınevi - 1996).
- Salih Yusuf Sofi, Kürdistan ve Dünya Kronolojisi, Birinci Baskı, Üçüncü Cilt, (Duhok - Duhok Vilayeti Yayınevi - 2013).
- Ömer Faruki, Ölümsüz Molla Mustafa Barzani'nin Yaşam ve Mücadele Rehberi, 2. baskı, (Erbil - Eğitim Bakanlığı Yayınevi - 2002).
- Abdurrahman Molla Habib Ebubekir, 1931 - 1991 Arasında Barzan Aşireti, 1. Baskı, (Erbil - Kültür Bakanlığı Yayınevi - 2001).
- Leyth Abdul Mohsen Cevad El-Zubeydi, Irak'ta 1958 Temmuz 14 Devrimi, (Bağdat - Dar El-Reşid Yayınevi - 1979 Miladi), s. 288.
- Mesud Barzani, Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi 1931-1958, (Duhok - Xebat Yayınevi - 1998).
- Necef Kuli Pisyan, Mahabad'ın kanlı topraklarından Aras kıyılarına, çev. Şevket Şeyh Yezdin, 1. baskı, (Pirmam - Kürdistan Demokrat Partisi Altın Jübilesi - 1996).
- Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedi Kurulu Arşivi.