Biyografi

Heme Emin Beg olarak da bilinen Muhammed Emin Muhammed Ali Salih Süleyman, 24 Temmuz 1924 tarihinde Süleymaniye şehrinde dünyaya gelmiştir. Süleymaniye'nin en eski ailelerinden biri olan Süleymaniye hanedanına mensuptur. 25 Ekim 1948 tarihinde (Genel İşler) Müdürlüğünde mesleki denetim derecesiyle geçici memur olarak atanmış, 27 Mart tarihinde ise daimi memur olarak atanmıştır.

1953 yılında Amerika'nın Michigan Üniversitesi'nde inşaat mühendisliği alanında yüksek lisans yapmış, 1956 yılında Irak'ın güneyindeki Amara vilayetinin yol müdürü olarak atanmış, 1959 yılında Irak Mühendisler Sendikası yönetim kurulu üyesi olmuş, 21 Mayıs 1958 tarihinde mühendis olarak Hille vilayeti yol müdürlüğüne nakledilmiş, 4 Ekim 1958 tarihinde Diyala vilayeti yol müdürlüğüne nakledilmiş, 12 Eylül 1961 tarihinde Bağdat şehrindeki Genel İkamet müdürlüğüne nakledilmiş, 27 Ekim 1963 tarihinde istifasını sunmuştur. 26 Mart 1967 tarihinde bir cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kuzeyin inşası ve yeniden yapılandırılmasından sorumlu genel müdür olarak atanmış, 1967 Kasım ayında Kuzey İşleri Bakanlığı memur seçim komitesi üyesi olmuştur. 5 Nisan 1969 tarihinde rütbesi Baş Mühendisliğe yükseltilmiş, 18 Ağustos 1970 tarihinde Devrim Komuta Konseyi'nin emriyle Ahmet Hasan Bekir (1914-1982) kabinesinde Kuzey İşleri Bakanlığı genel müdürü olmuştur. 31 Aralık 1970 tarihinde Kürdistan İnşa ve Kalkınma Planlama Yüksek Komitesi üyesi olmuş, 1972 yılında Kürdistan Bölgesi'ndeki şehit ve peşmerge aileleri için 30 bin konutun inşasına nezaret etmiştir.

1975 yılında seyahat halindeyken geçirdiği bir trafik kazasında ağır yaralanmış, 1975 yılında Eylül Devrimi çöktükten sonra mülteci olarak İran'a göç etmiş, 1977 yılında hastalık tedavisi için Londra'ya gitmiş, 9 Mayıs 1979 tarihinde Londra'daki bir hastanede ailesinden ve vatanından uzakta, kanserle uzun bir mücadeleden sonra hayata gözlerini yummuştur. Kendi vasiyeti üzerine cenazesi Süleymaniye'ye getirilmiş ve Girê Seywan mezarlığında toprağa verilmiştir. 14 Eylül 1980 tarihinde emekli edilmiş olup Kürtçe, Arapça, İngilizce ve Farsça dillerini iyi derecede bilmekteydi.

İş ve Siyasi Yaşamı

1949 yılında Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) saflarına katılmış, Abdülkerim Kasım (1914-1963) dönemindeki Kürdistan Demokrat Partisi'nin (KDP) açık faaliyet döneminde, PDK'nin Irak Mühendisler Sendikası'ndaki temsilcisi olmuştur. 1963 yılında Peşmerge Güçleri saflarına katılmış, 1963 yılında beşinci şube komitesi üyesi olmuş, 1964 yılında Kürdistan Demokrat Partisi'nin Altıncı Kongresi, 1964 yılında Irak Kürdistanı Devrim Komuta Konseyi üyesi olmuş, 1964 yılında Irak Kürdistanı Devrim Komuta Konseyi Yürütme Bürosu üyesi olmuş, 1965 yılının sonunda Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) Siyasi Büro üyeliğine seçilmiş, 15 Nisan 1967 tarihinde Başkan Mustafa Barzani gözetiminde Irak Kürdistanı Devrim Komuta Konseyi Yürütme Bürosu üyesi olarak Kanî Simaq'ta (Erbil) düzenlenen askeri-siyasi konferansa katılmıştır.

1970 yılında Kürdistan Demokrat Partisi'nin Sekizinci Kongresi (PDK) temsilcisi olmuş, 29 Eylül 1971 tarihinde Erbil vilayetine bağlı Hacı Omeran köyünde, Irak hükümetinin Başkan Mustafa Barzani'ye yönelik suikast girişimi sonrası Başkan Mustafa Barzani'nin (1903-1979) yaptığı konuşmaya katılmıştır. 1972 yılında Kürdistan Demokrat Partisi'nin (KDP) beşinci şubesini temsil etmiş ve Şeyh Latif Hefidi'nin naaşı ile birlikte Bağdat'tan Süleymaniye'ye gitmiştir. 1972 yılında Başkan Mustafa Barzani, kendisini temsilen Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) Siyasi Büro'dan Salih Abdullah Necmeddin (1918-1981) yani Seyda Salih Yousfi, Mühendis Nuri Sadık Ali (1922-1981) yani Nuri Şawes ve Mühendis Ali Abdullah Emin'den oluşan bir heyeti, Kürdistan Demokrat Partisi'nin birinci başkan yardımcısı Latif Mahmud Said yani Şeyh Latif Hefidi'nin taziye törenine katılmaları için Süleymaniye'ye göndermiştir. 

1973 yılında Kürdistan Demokrat Partisi'nin (KDP) beşinci şube komitesi idarecisi olmuş, 8 Nisan 1973 tarihinde Irak-Sovyet dostluk derneği üyesi olarak Moskova'yı ziyaret etmiştir. 9 Nisan 1973 tarihinde Moskova'da Irak-Sovyet İşbirliği Anlaşması'nın birinci yıl dönümü kutlamalarına katılmış, Sovyet Özbekistan Cumhuriyeti'ne yaptığı ziyarette yetkililere, Mustafa Barzani'nin yoldaşlarına gösterdikleri misafirperverlikten dolayı teşekkür etmiştir. 1974 yılının başında ikinci kez Peşmerge Güçleri saflarına katılmış, 1974 yılında Arap Sosyalist Baas Partisi Devrim Komuta Konseyi'nin emriyle Irak yetkilileri tarafından tüm mal varlığına el konulmuş, diğer birçok aile ile birlikte çocukları ve eşi 28 Nisan 1974 tarihinde özgürleştirilmiş bölgelerin sınırına sürülmüştür. 24 Mayıs 1974 tarihinde Eylül Devrimi saflarına katıldığı için Devrim Komuta Konseyi tarafından görevden uzaklaştırılmış, 1974 yılında beşinci şube komitesinin sorumlusu olmuştur.

Kaynakça:

  1. Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedisi Heyeti Arşivi.

  2. Ali Şingali, Kürt Sorunu ve Arap Sosyalist Baas Partisi, Üçüncü Bölüm, (Duhok - Xani Matbaası - 2012 Miladi), sayfa 356, 369.

  3. Fuad Hema Xorşid, General Şerif Paşa, (Bağdat – Kürt Kültür ve Yayın Kurumu – Dar El Şun Genel Kültür Matbaası, 2007), s. 5-6, 10-11.

  4. Habib Muhammed Kerim, Kürdistan Demokrat Partisi Tarihi - Irak (Ana Duraklar) 1946 - 1993, (Duhok - Xebat Matbaası - 1998), s. 92, 104.

  5. Şakîb Akravî, Kurdistan'da Sıkıntı Yılları, 1958'den 1980'ye Kadar Kürdistan ve Irak'taki En Önemli Siyasi ve Askeri Olaylar, İkinci Baskı, (Erbil - Minare Matbaası - 2007), s. 157.

  6. Şaban Ali Şaban, Bazı Siyasi ve Tarihi Bilgiler, Üçüncü Baskı, (Erbil - Rojhelat Matbaası - 2013), s. 113-114.

  7. Genel İşler Müdürlüğü, Kuzey İmar ve Yeniden Yapılandırma Müdürlüğü yazısının bir kopyası, 10 Eylül 1967, s. 1.

  8. İsmet Şerif Vanlı, Irak Kürdistanı, Ulusal Bir Kimlik (1961 Devrimi Üzerine Bir Araştırma), çeviri: Suad Muhammed Hıdır, (Süleymaniye - Jîn Kurumu - Şivan Matbaası - 2012), s. 326.

  9. Ali Şingali, Kürt Sorunu ve Arap Sosyalist Baas Partisi, Üçüncü Bölüm, (Duhok - Hani Matbaası - 2012), s. 369.

  10. Muhsin Dizayi, İçinde Yaşadığım Olaylar, Üçüncü Bölüm, (Erbil - Hacı Haşim Matbaası - 2013 Miladi), s. 175.

  11. Muhammed Mela Kadir, Xebatname Ölümsüz Barzani'nin Parti ve Kültürünün Kısa Tarihi, 2. Baskı, (Erbil – Aras Yayınları – 2007), s. 21, 65.