Mustafa Muhammed Taha, 1920 yılında Erbil ilinin Mergesor ilçesine bağlı Bile nahiyesinde doğmuştur. Evliydi, 1945 yılında Doğu Kürdistan'a göç etmiştir, Kürtçe ve Rusça bilmekteydi, 1983 yılında Kuştepe toplu konutlarında Irak rejimi tarafından Enfal edilmiştir.
Mücadele Hayatı1943 yılında, Mela Mustafa Barzani'nin Süleymaniye'den Barzan bölgesine dönüşü ve İkinci Barzan Devrimi'nin (1943- 1945) patlak vermesinin ardından, devrimci ordunun saflarına katılmıştır. 1945 yılında devrimin yenilgisinden sonra, diğer savaşçı ve Barzani aileleriyle birlikte Doğu Kürdistan'a (İran) göç etmiştir. 1946 yılının başında Mahabad'da Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti'nin kurulmasının ardından, Barzan gücünde cumhuriyetin peşmergesi olmuş, 1946 yılının Aralık ayında Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti'nin yıkılmasından sonra, General Mustafa Barzani komutasındaki Barzan devrimci ordusuyla birlikte, İran Şahlık Ordusu'na karşı verilen birçok savaş ve mücadelenin ardından, İran-Irak-Türkiye sınırının kesiştiği Nazdardağ bölgesinden Güney Kürdistan'a dönmüş ve ordu saflarında Mızuri aşireti bölgesinde yerleşmiştir.
22 Mayıs 1947 tarihinde General Mustafa Barzani'ye Sovyetler Birliği'ne doğru yolculuğunda eşlik etmiştir. Kotol (Kutur) Savaşı ve Maku Köprüsü Savaşı'na katılmış, büyük zorluk ve çabaların ardından, 18 Haziran 1947 tarihinde İran ile Sovyetler Birliği arasındaki sınırda yer alan Aras Nehri'ni geçerek Sovyetler Birliği'ne ulaşmıştır.
Sovyetler Birliği'ne ulaştıktan sonra, 19 Haziran 1947 tarihinde tüm yoldaşlarıyla birlikte Azerbaycan Cumhuriyeti'nin "Nahçıvan" şehrinde dikenli tellerle çevrili açık bir kampta kırk gün tutulmuşlar, bir grup asker tarafından korunmuşlar ve yiyecek, giyecek ile hareket özgürlüğü açısından savaş esiri muamelesi görmüşlerdir. Daha sonra Sovyet hükümetinin kararıyla Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Ağdam, Laçın, İyulakh ve Kelbecer bölgelerine dağıtılmışlardır. 10 Aralık 1947 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başkenti Bakü'de Hazar Denizi kıyısındaki bir askeri kampa nakledilmişler ve aynı ayın 23 tarihinde kendilerine askeri kıyafet verilmiş, Azerbaycan Cumhuriyeti subaylarının gözetiminde günde sekiz saat askeri eğitim verilmiştir. Aynı zamanda, okuma yazması olan bazı yoldaşları tarafından günde dört saat boyunca Kürtçe öğrenme dersleri verilmiştir.
Cafer Bağırov'un Barzan yoldaşlarına yönelik kötü muamelesinden sonra, askeri kampın 29 Ağustos 1948 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nden Özbekistan'ın başkenti Taşkent yakınlarındaki Çırçık yerleşkesine taşınmasına karar verilmiş ve orada askeri eğitime devam etmişlerdir.
1949 Mart ayında yoldaşlarıyla birlikte grup grup trenle Sovyetler Birliği'ndeki kollektif köylere dağıtılmışlar ve kolhoz tarlalarında (halkın devletten kiraladığı ve daha sonra devlete payını verdiği araziler) çalışmışlardır.
General Barzani'nin Stalin'e gönderdiği birçok mektup ve büyük çabalardan sonra, nihayet Barzani'nin yoldaşlarının yaşadığı zorlukları anlattığı bir mektup Stalin'in eline ulaşır ve o da hemen Barzan yoldaşlarının durumunu incelemek üzere bir komisyon kurulması talimatını verir. Komisyonun kararı hepsinin Vrevski şehrinde toplanması yönünde olur, bu nedenle Mustafa Muhammed Taha 1951 yılının Kasım ayında Sovyetler Birliği'ndeki Vrevski şehrine gider.
1958 yılında Abdülkerim Kasım başkanlığında Irak Cumhuriyeti kurulur, Mustafa Muhammed Taha 16 Nisan 1959 tarihinde yoldaşlarıyla birlikte Grozni gemisiyle Basra limanı üzerinden Irak Cumhuriyeti'nin güneyinden Kürdistan'a dönmüştür.
1964 yılında Eylül Devrimi'nin peşmerge güçlerine katılmış, peşmerge olmuş ve savaşlara katılmıştır.
Kaynaklar:1- Hamid Gevheri, Madalyaya Barzani: En Yüksek Onur Ödülü, Birinci Cilt, (Erbil - Hacı Haşim Matbaası - 2015).
2- Hamid Gerdî, Tarihçe Özeti, Birinci Basım, (Erbil - Aras Basım ve Yayın Kurumu - Eğitim Bakanlığı Matbaası - 2004).
3- Şaban Ali Şaban, Bazı Siyasi ve Tarihi Bilgiler, Üçüncü Basım, (Erbil - Rojhilat Matbaası - 2013).
4- Ömer Faruki, Serdar-ı Dana: Merhum Mela Mustafa Barzani'nin Yaşamı ve Mücadelesi, İkinci Basım, (Erbil - Eğitim Bakanlığı Matbaası - 2002).
5- Abdurrahman Mela Habib Ebubekir, 1931-1991 Arasında Barzan Aşireti, Birinci Basım, (Erbil - Kültür Bakanlığı Matbaası - 2001).
6- Abdullah Gafur, Erbil Coğrafya Sözlüğü, (Erbil - Kürt Akademisi Yayınları - Hacı Haşim Matbaası - 2015).
7- Karvan Muhammed Mecid, Mahabad'dan Sovyetler'e Barzaniler, Birinci Basım, (Süleymaniye - Peyvend Matbaası - 2011).
8- Şehit Komutan Heso Mirxan Cajoki'nin Hatıralarından: Barzani ile 62 Gün, Barzanilerin Sovyetler Birliği'ne Gidişi, Birinci Basım, (Erbil - Kültür Matbaası - 1997).
9- Leys Abdülmuhsin Cevad El-Zübeydi, Irak'ta 14 Temmuz 1958 Devrimi, (Bağdat - Dar El-Reşid Yayınları - 1979).
10- Mesud Barzani, Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi 1931- 1958, (Duhok - Xebat Matbaası - 1998).
11- Necef Kulu Pesyan, Kanlı Mahabad'dan Aras Kıyılarına, Çev. Şevket Şeyh Yezdin, Birinci Basım, (Pirmam - Kürdistan Demokrat Partisi Altın Jübilesi - 1996).
12- Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedisi Arşivi.