1974 yılında Irak hükümeti 11 Mart 1970 antlaşmasından çekildi ve devrimin tüm bölgelerinde savaş ve yıkım tekrar Kürtlerin başına musallat oldu. Halk barış ve rahat bir yaşam istediği için hükümetin tutumundan oldukça rahatsızdı ve buna şiddetle karşı çıktı. Bu nedenle savaşın başlamasıyla birlikte, tüm sınıflarıyla birlikte halkın tamamı hükümetin saldırısına karşı direndi. Kalem mücadelesi daha sıcak bir şekilde silahlı mücadeleye katıldı. Süleymaniye Üniversitesi öğrencileri, öğretmenler, aydınlar ve devrimci halk, devrimin kontrolü altındaki bölgelere geçerek Baas iktidarını reddetti. Süleymaniye Üniversitesi bilimsel mücadeleyi silahlı savaşa kattı; başka bir deyişle, bilim ve devrim bayrakları birlikte yükseltildi ki dünyaya savaş ve yıkımın Kürtlerin ilerlemesinin önünde büyük bir engel olduğunu ve zorbalığın Kürt halkının yaşamının tüm bölümlerini, buna bilim ve bilginin de dahil olduğu, işgal ettiğini kanıtlasınlar.
Irak'ın peş peşe gelen rejimleri her zaman Kürtlerin ilerlemesinin önünde çelik bir engel olmuş ve her şekilde mücadeleyi, devrimi ve ilerlemeyi durdurmaya ve nihayetinde yok etmeye çalışmışlardır. Bu nedenle, 24 Nisan 1974 sabahı saat 09:45'da birkaç savaş uçağı, yasaklı Napalm bombalarıyla Qeladize şehrini bombaladı. Kinlerini üniversiteye, bilime ve şehrin sivil halkına kustular. Üniversitenin merkezini hedef aldılar ve hiçbir ahlaki, vicdani ve insani ölçüyle kabul edilemeyecek bir trajediye yol açtılar. Göz açıp kapayıncaya kadar kadınlardan, çocuklardan, yaşlılardan, öğrencilerden, öğretmenlerden, işçilerden ve çiftçilerden 123 kişi şehit oldu ve 400'den fazla kişi de yaralandı.
Bu, şimdiye kadar meydana gelen en trajik destandı ve diğer tüm mücadele destanlarına Eylül Devrimi'ne eklendi. Bu, Sovyetler Birliği'nin ve onun müttefiki olan Baas hükümetinin Kürtlere sunduğu utanç verici bir hediyeydi ve 10 Haziran 1974 tarihli Le Monde gazetesinde en korkunç felaket olarak adlandırıldı.
Bu tarihi felaketin şehitleri Qeladize mezarlığına defnedildi ve mezarlığın adı da Qeladize Şehitleri Mezarlığı olarak anıldı. Bir yandan bu yürek burkan felaket suçlularının utancı oldu, diğer yandan ise tüm Kürtlerin ve Kürdistanlıların vicdanını sızlattı ve her özgürlükçünün kalbinde canlı bir ders oldu ki her yıl anılmaktadır. 1982, 1983 ve 1987 ayaklanmalarında Qeladize'nin bombalanmasının yıl dönümü tarihi bir gün olarak kabul edildi ve Kürdistan'ın tüm şehirlerinde halkın kesimleri tarafından Baas rejimine karşı protesto sesleri yükseltildi. Qeladize şehri sakinleri her yıl bir yürüyüşle bu tarihi felaketi anıyor ve suçluları lanetliyorlar.
Kaynaklar:- Xoşawî Elî Kanyelinjî, Bîreweriyên Ezîz Qazî Hemed Sûrçî, Danîşer Basımevi, Erbil, 2023.
- Mesud Barzani, Barzanî û Tevgera Rizgariya Kurd, Cilt 3, Bölüm 1, Eylül Devrimi 1961 – 1975, Basım 1, 2004.
- Arî Kerîm, Çend Rûpelên Zindî di Eylül Devrimi de, Xebat Basımevi, Duhok 1999.
- Îsmaîl Gundejorî, Eylül Devrimi li Balekayetiyê, Rojhelat Basımevi, Basım 1, 2018.
- Îbrahîm Celal, Başûrê Kurdistanê û Eylül Devrimi Avakirin û Hilweşîn 1961-1975, Dördüncü Basım, 2021.