Sako Kanyelenci, 1910 yılında Erbil ilinin Mergesor ilçesine bağlı Goretu nahiyesinin Kanyelenc köyünde doğmuştur. Sovyetler Birliği'ne gitmeden önce evliydi ve eşinin adı Fatime Hado Kerim idi, Hemin ve Beyaz isimli 1942 yılında doğmuş iki oğulları ve bir kızları vardı, diğer oğlunun adı ise Musa idi. Ayrıca Sovyetler Birliği'nde Nina ile yeniden evlenmiştir, Sovyetler Birliği'nde ileri yaşı nedeniyle üniversiteye gidememiş ve çalışmaya devam etmiştir. Kürtçe ve Rusça dillerini biliyordu. 2002 yılının Aralık ayının 8'ünde Xerezok köyünde vefat etmiş ve Kanyelenc köyünde defnedilmiştir.
Mücadele Hayatı1932 yılında Birinci Barzan Devrimi saflarına katılmış ve savaşlarda yer almıştır. Birinci Barzan Devrimi'nin yenilgisinden sonra Halil Xoşewi, Ahmed Nadir ve Abdullah Karkemuyi ile birlikte Tatke köyü yakınlarındaki dağlarda kalmıştır. Silahlı adamları ile birlikte Türkiye Cumhuriyeti'nde Mele Mustafa Barzani 'ye yardım etmiştir.
1943 yılında İkinci Barzan Devrimi saflarına katılmış ve bölük komutanı (serliq) olmuştur. 1943 yılının Ekim ayının 2'inde Şaneder polis karakolunun alınmasına, 1943 yılının Ekim ayının 12'inde Xerezok polis karakolunun alınmasına, 1943 yılının Ekim ayının 20'inde Şirwan Mezin polis karakolunun alınmasına ve 1943 yılının Kasım ayının 10'ünde Mezni polis karakolunun alınmasına katılmıştır. Bu nedenle 1945 yılının Ağustos ayının 19'sında askeri örfi mahkeme kararıyla tüm taşınır ve taşınmaz mallarına el konulmuştur. 1945 yılının Eylül ayının 5'inde Meydan Morik polis karakolunun alınmasına katılmış, 1945 yılının Eylül ayının 14'inde Pires Dağı'na geri çekilmeleri sırasında yaralanmıştır.
1945 yılının Ekim ayının 11'sinde ve İkinci Barzan Devrimi'nin yenilgisinden sonra, Mustafa Barzani ve yoldaşlarıyla birlikte Doğu Kürdistan'a geçerler. Mahabad'daki Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti'nin kurulmasından sonra, 1946 yılının Mart ayının 31'ünde Barzan kuvvetleri çerçevesinde cumhuriyeti savunmuş ve tabur komutanı olmuştur. 1946 yılının Nisan ayının 29'sında Doğu Kürdistan'ın Sekiz bölgesindeki Karava savaşına katılmış ve bölük komutanı olmuştur.
1947 yılında Sofyan, Harb ve Kuika savaşlarına katılmış, Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti'nin yenilgisinden sonra aynı yılın Mart ayının 3'unda Nelos savaşına katılmış ve bir askeri alayın alınmasına komuta etmiştir, Mart ayının 19'ında da Şino ve Neğede savaşlarına katılmıştır.
1947 yılının Nisan ayının 19'inde (Xwakurk ve Berazger ovası yoluyla) Kuzey Kürdistan toprakları üzerinden Şirwan ve Mizuri bölgesine dönen peşmergeler arasındaydı.
Dönüşlerinden sonra, General Mustafa Barzani 1947 yılının Mayıs ayının 6'ünde Ergoş köyünde yoldaşlarıyla bir toplantı yapar ve onları kalıp kalmama veya Sovyetler Birliği'ne doğru gitme konusunda serbest bırakır. Orada tüm yoldaşları devam etme ve Sovyetler Birliği'ne gitme kararı alırlar. 1947 yılının Mayıs ayının 23'inde General Mustafa Barzani'ye Sovyetler Birliği'ne doğru eşlik etmiş, Geliye Qetur savaşına ve Mako Köprüsü savaşına katılmıştır. Büyük zorluklar ve yorgunluklardan sonra, 1947 yılının Haziran ayının 18'sinde İran ile Sovyetler Birliği sınırı arasında yer alan Aras Nehri'nden Sovyetler Birliği'ne geçmiştir.
Sovyetler Birliği'ne ulaştıktan sonra, 1947 yılının Haziran ayının 19'unda tüm yoldaşlarıyla birlikte Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Nahçıvan şehrinde, dikenli tellerle çevrili açık bir kampta kırk gün boyunca tutulmuşlar, bir grup asker tarafından gözetim altında tutulmuş ve yiyecek, giyecek ve hareket etme açısından savaş esiri muamelesi görmüşlerdir. Daha sonra Sovyet hükümetinin kararıyla Azerbaycan Cumhuriyeti'ndeki Ağdam, Laçın, Ayulax ve Kelbecer bölgelerine dağıtılmışlardır. 1947 yılının Aralık ayının 10'inde Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başkenti Bakü'de Hazar Denizi kıyısındaki bir kampa nakledilmişler ve aynı ayın 23'ünde kendilerine askeri kıyafetler verilmiş ve Azerbaycan Cumhuriyeti subaylarının gözetiminde günde sekiz saat askeri eğitim verilmiştir. Aynı zamanda, okuryazarlığı olan bazı yoldaşları tarafından günde dört saat boyunca Kürtçe öğrenme dersleri verilmiştir.
Cafer Bagirov'un yoldaşlarına yönelik kötü muamelesinden sonra, askeri kampın 1948 yılının Ağustos ayının 29'ünde Azerbaycan Cumhuriyeti'nden Özbekistan Cumhuriyeti'nin başkenti Taşkent yakınlarındaki Çırçık topluluğuna taşınmasına karar verilir ve orada askeri eğitime devam ederler.
1949 yılının Mart ayında yoldaşlarıyla birlikte grup ve takım halinde trenle Sovyetler Birliği'nin kolektif köylerine (kolhoz) dağıtılmışlar ve (insanların hükümetten kiraladıkları ve daha sonra bir kısmını hükümete verdikleri araziler olan) kolhoz tarlalarında çalışmışlardır.
Büyük çabalardan ve General Barzani tarafından Stalin'e gönderilen birçok mektuptan sonra, nihayet Stalin'in eline bir mektup ulaşır ve bu mektupta Barzani yoldaşlarının yaşadığı sıkıntıları anlatır. Stalin de derhal Barzani yoldaşlarının durumunu araştırmak üzere bir heyet oluşturulması kararını verir ve sonunda heyetin kararı, hepsinin Vriviski şehrinde toplanması yönünde olur. Bu nedenle kendisi 1951 yılının Kasım ayında Sovyetler Birliği'ndeki Vriviski şehrine gider.
Irak'taki 14 Temmuz 1958 devriminden ve General Mustafa Barzani'nin dönüşünden sonra, 1959 yılının Şubat ayının 25'ında, üçüncü ve yedinci maddeler ve onuncu maddenin (a) bendi ve 11 numaralı maddenin uygulanması ile, 1959 yılındaki 19 sayılı değiştirilmiş yasaya dayanarak, kendisi ve yoldaşları genel af kapsamına girmişlerdir.
1958 yılında Abdülkerim Kasım başkanlığında Irak Cumhuriyeti kurulur, kendisi 1959 yılının Nisan ayının 16'sında yoldaşlarıyla birlikte Grozia gemisiyle Basra limanı üzerinden Irak Cumhuriyeti'nin güneyinden Kürdistan'a geri dönmüştür. Dönüşünden sonra aynı yıl, Barzan bölgesindeki sosyal işleri yürütmek üzere Şeyh Ahmed Barzani'nin temsilcisi olmuştur.
1961 yılında Eylül Devrimi'ne katıldı ve Pires cephesinin sorumlusu oldu. 1963 yılında Pires, Seri Buk ve Zava savaşlarına katıldı, 1963 yılı Haziran ayının 15'ünde, 14 tarihinde Seri Akre savaşına katıldı.
1970 yılı 11 Mart anlaşmasından sonra Mergesor bölgesinde sınır muhafızı oldu. 1974 yılında Gureze Dağı komutanı oldu. 1975 yılında, Eylül Devrimi yenilgisinden sonra Kani Elenc köyüne yerleşti ve bir yıl sonra mülteci olarak Kuzey Kürdistan'daki Gerdiyan bölgesine geçti. 1979 yılında Gulan Devrimi'ne katıldı ve güç komutanı oldu. 1980 yılında İran İslam Cumhuriyeti'ne gitti ve müfreze ile Sidekan, Lolan, Xrine ve Xwakurk savaşlarına katıldı.
1991 yılında Güney Kürdistan'a döndü, 1999 yılı Ekim ayının 6'ünde, Kürdistan Demokrat Partisi'nin on ikinci kongresinde, birinci ve ikinci Barzan devrimlerindeki mücadele ve direnişi, Barzani ile birlikte Sovyetler Birliği'ne gidişi, Eylül Devrimi ve Gulan Devrimi'ndeki çabalarından dolayı Başkan Mesud Barzani tarafından kendisine Barzani Ölümsüzlük Madalyası verildi. Mücadelesi boyunca 27 kez yaralandı.
Kaynaklar:- Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedisi Heyeti Arşivi.
- Hamid Geveri, Barzani Madalyası En Yüksek Onur Ödülü, birinci cilt, (Erbil - Hacı Haşim Matbaası – 2015).
- Hamid Geveri, Barzani Madalyası En Yüksek Onur Ödülü, ikinci cilt, (Erbil - Hacı Haşim Matbaası – 2015).
- Hamid Gerdi, Tarihçe Özeti, birinci baskı, (Erbil - Aras Basın ve Yayın Kurumu - Eğitim Bakanlığı Matbaası - 2004).
- Haydar Faruk el-Samarrai, Ziya Cafer ve Irak'taki Siyasi ve Ekonomik Rolü, (Londra – Darülhikme – 2016).
- Şehit Komutan Heso Mirxan Jajoki'nin hatıratında, Barzani ile birlikte Barzanilerin Sovyetler Birliği'ne gidişinin 62 günü, birinci baskı (Erbil - Roşenbiri Matbaası – 1997).
- Mesud Barzani, Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi 1931-1958, (Duhok - Xebat Matbaası – 1998).
- Mesud Barzani, Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi 1931-1958, birinci cilt, (Erbil - Belirtilmeyen Matbaa – 2012).
- Mesud Barzani, Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi 1961-1975, üçüncü cilt, birinci bölüm, (Erbil - Eğitim Bakanlığı Matbaası - 2004).