Biyografi

1925 yılında Erbil ilinin Mergesor ilçesine bağlı Şirvan Mezin nahiyesinin Şivê köyünde doğmuştur, 1975 yılında Eylül Devrimi yenilgisinden sonra kendi yurduna yerleşmiş ve aynı yıl Şivê köyünde vefat etmiştir.

Mücadele Geçmişi

Salih Hasan Temer, 23 Mayıs 1947 tarihinde General Mustafa Barzani'ye Sovyetler Birliği'ne gidişinde eşlik etmiştir. Gatur halk savaşına ve Mako Köprüsü savaşına katılmış, büyük zorluk ve çabaların ardından 18 Haziran 1947 tarihinde İran ile Sovyetler Birliği sınırı olan Aras Nehri üzerinden Sovyetler Birliği'ne geçmiştir.

Sovyetler Birliği'ne vardıktan sonra, 19 Haziran 1947 tarihinde tüm yoldaşlarıyla birlikte Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Nahçıvan şehrinde, dikenli tellerle çevrili açık bir kampta kırk gün boyunca tutulmuşlar ve burada askerler tarafından gözetim altında tutulmuş; yiyecek, giyim ve hareket serbestliği açısından savaş esiri muamelesi görmüşlerdir. Daha sonra Sovyet hükümetinin kararıyla Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Ağdam, Laçın, Ayolakh ve Kelbecer bölgelerine dağıtılmışlardır. 10 Aralık 1947 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başkenti Bakü'de Hazar Denizi kıyısındaki bir askeri kampa nakledilmişler ve aynı ayın 23 gününde kendilerine askeri kıyafetler verilerek Azerbaycan Cumhuriyeti subaylarının gözetiminde günde sekiz saat askeri eğitim verilmiştir. Aynı zamanda, okuma yazma bilen bazı yoldaşları tarafından günde dört saat boyunca Kürtçe öğrenme dersleri verilmiştir.

Cafer Bagirov'un Barzani'nin yoldaşlarına yönelik kötü muamelesinden sonra, askeri kampın 29 Ağustos 1948 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nden Özbekistan Cumhuriyeti'nin başkenti Taşkent yakınlarındaki Çırçık yerleşkesine taşınmasına karar verilmiş ve orada da askeri eğitime devam etmişlerdir. 

1949 yılının Mart ayında yoldaşlarıyla birlikte gruplar halinde trenle Sovyetler Birliği'nin kolektif köylerine dağıtılmış ve Kolhoz çiftliklerinde (halkın hükümetten kiraladığı ve daha sonra hükümet payını verdikleri topraklar) çalışmışlardır. 

General Barzani'nin Stalin'e gönderdiği birçok mektup ve büyük çabaların ardından, en sonunda Barzani'nin yoldaşlarının çektiği sıkıntıları anlattığı bir mektup Stalin'in eline ulaşmış ve o da derhal Barzani'nin yoldaşlarının durumunu araştırmak üzere bir komisyon kurulması talimatını vermiştir. Sonuç olarak komisyonun kararı hepsinin Vriviski şehrinde toplanması yönünde olmuş, bu nedenle adı geçen kişi 1951 yılının Kasım ayında Sovyetler'deki Vriviski şehrine gitmiştir.

Irak'taki 14 Temmuz 1958 devriminden ve General Mustafa Barzani'nin dönüşünden sonra, 25 Şubat 1959 tarihinde, üçüncü ve yedinci maddeler ile onuncu maddenin (A) fıkrasına ve 11 numaralı maddenin uygulanmasına dayanılarak, 1959 tarihli ve 19 sayılı değiştirilmiş yasaya istinaden kendisi ve yoldaşları genel aftan yararlanmışlardır. 

1958 yılında Abdülkerim Kasım başkanlığında Irak Cumhuriyeti kurulmuştur, adı geçen kişi 16 Nisan 1959 tarihinde yoldaşlarıyla birlikte Grozni gemisiyle Irak Cumhuriyeti'nin güneyindeki Basra limanı üzerinden Kürdistan'a dönmüştür. 1961 yılında Eylül Devrimi'ne katılmış ve bu devrimin savaşlarında yer almıştır.

Kaynaklar:

  1. Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedisi Arşivi

  2. Şaban Ali Şaban, Bazı Siyasi ve Tarihi Bilgiler, Üçüncü Baskı, (Erbil - Rojhilat Matbaası - 2013).

  3. Şevket Şeyh Yezdin, Peşmergenin Altın Jübilesi, (Pirmam - Xebat Matbaası - 1996), s. 25.

  4. Salih Yusuf Sufi, Kürdistan ve Dünya Kronolojisi, Birinci Baskı, Cilt 2, (Duhok - Duhok Vilayeti Matbaası - 2013).

  5. Ömer Faruki, Serdar Dana Molla Mustafa Barzani'nin Hayatı ve Mücadelesi, İkinci Baskı, (Erbil - Eğitim Bakanlığı Matbaası - 2002).

  6. Abdurrahman Mela Habib Ebubekir, 1931 - 1991 Arasında Barzan Aşireti, Birinci Baskı, (Erbil - Kültür Bakanlığı Matbaası - 2001).

  7. Şehit Komutan Hasso Mirxan Jajoki'nin anılarından, Barzani'lerle Sovyetler Birliği'ne Gidiş ve Barzani ile 62 Gün, Birinci Baskı (Erbil - Rewşenbirî Matbaası - 1997).

  8. Leys Abdülmuhsin Cevad El-Zübeydi, Irak'ta 14 Temmuz 1958 Devrimi, (Bağdat - Darur Reşid li Neşr - 1979).

  9. Mesud Barzani, Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi 1931 - 1958, (Duhok - Xebat Matbaası - 1998)..