Biyografi

1920 yılında Erbil ilinin Mergesor ilçesine bağlı Barzan nahiyesinin Têl köyünde doğmuştur. Sovyetler Birliği'nde Hoşi Rıza Aslan ile hayatını birleştirmiş, Halil Süleyman (1950), Ramazan Süleyman ve Hatice Süleyman isimlerinde iki oğlu ve bir kızı olmuştur. Süleyman Abdullah hem Kürtçe hem de Rusça dillerini bilmekteydi. 1983 yılının Temmuz ayının 31 günü, Irak hükümeti tarafından gerçekleştirilen Barzanilerin Enfal operasyonunda, Kuştepe yerleşkesinde iki oğlu Ramazan Süleyman ve Muhyiddin Süleyman ile birlikte kayıplara karışmıştır.

Mücadele Hayatı

Süleyman Abdullah 1943 yılında İkinci Barzan Devrimi'nin saflarına katılmış ve savaşlarda yer almıştır. 1945 yılının Ağustos ayının 19 günü, Irak Askeri Örfi Mahkemesi'nin kararıyla tüm taşınır ve taşınmaz mallarına el konulmuştur. İkinci Barzan Devrimi'nin başarısızlığından sonra 1945 yılının Ekim ayının 11 günü Doğu Kürdistan'a geçmiştir. 1946 yılının Mart ayının 31 günü Mahabad'daki Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti ordusuna bağlı Barzani güçlerinde peşmerge olmuştur. 1946 yılının Nisan ayının 29 günü Sakız bölgesindeki Karava Savaşı'na katılmıştır. 

Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti'nin yıkılmasından sonra 1947 yılının Mart ayının 19 günü Doğu Kürdistan'ın Neğade ve Şino savaşlarına katılmıştır. 1947 yılının Nisan ayının 19 günü Hıvrak yolu ve Berazger ovası üzerinden Kuzey Kürdistan topraklarından geçerek Şirvan ve Mizuri bölgesine dönen peşmergeler arasında yer almıştır.

Dönüşlerinden sonra, General Mustafa Barzani 1947 yılının Mayıs ayının 15 günü Ergoş köyünde yoldaşlarıyla bir toplantı düzenlemiş ve onları kalmak ya da Sovyetler Birliği'ne gitmek konusunda serbest bırakmıştır. Orada tüm yoldaşları devam etme ve Sovyetler Birliği'ne gitme kararı almışlardır. 1947 yılının Mayıs ayının 23 günü General Mustafa Barzani'ye Sovyetler Birliği'ne doğru eşlik etmiş, Geliye Gıtur ve Mako Köprüsü savaşlarına katılmış; büyük zorluklar ve yorgunluklardan sonra 1947 yılının Haziran ayının 18 günü İran ile Sovyetler Birliği arasındaki sınırda bulunan Aras Nehri'ni geçerek Sovyetler tarafına geçmiştir.

Sovyetler Birliği'ne ulaştıktan sonra, 1947 yılının Haziran ayının 19 günü tüm yoldaşlarıyla birlikte Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Nahçıvan şehrinde dikenli tellerle çevrili, açık bir alanda kırk gün boyunca tutulmuşlar; askerler tarafından korunmuşlar ve yiyecek, giyim ve hareket serbestisi konusunda savaş esiri gibi muamele görmüşlerdir. Daha sonra Sovyet hükümetinin kararıyla Azerbaycan Cumhuriyeti'ndeki Ağdam, Laçın, Ayolah ve Kelbecer bölgelerine dağıtılmışlardır. 1947 yılının Aralık ayının 10 günü, Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başkenti Bakü'de Hazar Denizi kıyısındaki bir kışlaya nakledilmişlerdir. Aynı ayın 23 gününde askeri üniformalar verilmiş ve Azerbaycan Cumhuriyeti subaylarının gözetiminde günde sekiz saat askeri eğitim almışlardır. Aynı zamanda, gün içinde dört saat boyunca okuryazar olan bazı yoldaşları tarafından kendilerine Kürtçe öğrenme dersleri verilmiştir.

Cafer Bağirov'un Barzani yoldaşlarına yönelik kötü muamelesinin ardından, askeri kampın 1948 yılının Ağustos ayının 29 günü Azerbaycan Cumhuriyeti'nden Özbekistan Cumhuriyeti'nin başkenti Taşkent yakınlarındaki Çırçık yerleşkesine taşınmasına karar verilmiş ve orada askeri eğitime devam etmişlerdir. 

1949 yılının Mart ayında yoldaşlarıyla birlikte gruplar halinde trenle Sovyetler Birliği'nin kolektif köylerine dağıtılmışlar ve Kolhoz çiftliklerinde (halkın devletten kiraladığı ve daha sonra payını devlete verdiği topraklar) çalışmışlardır. 

General Barzani'nin Stalin'e gönderdiği birçok mektup ve büyük çabalardan sonra, nihayet Stalin'in eline Barzani'nin kendi yoldaşlarının çektiği sıkıntıları anlattığı bir mektup ulaşmıştır. O da derhal Barzani yoldaşlarının durumunu araştırmak için bir komisyon kurulması talimatını vermiştir. Komisyonun kararı hepsinin Vriviski şehrinde toplanması yönünde olmuştur, bu nedenle adı geçen şahıs 1951 yılının Kasım ayında Sovyetler'deki Vriviski şehrine gitmiştir.

Irak'taki 1958 yılının Temmuz ayının 14 devriminden sonra ve General Mustafa Barzani'nin geri dönmesiyle birlikte, 1959 yılının Şubat ayının 25 günü, üçüncü ve yedinci maddeler ile onuncu maddenin (A) fıkrasına göre ve 11 maddesinin uygulanmasıyla, 1959 yılındaki 19 sayılı değiştirilmiş yasaya dayanarak, kendisi ve yoldaşları genel aftan yararlanmışlardır. 

1958 yılında Abdülkerim Kasım başkanlığında Irak Cumhuriyeti kurulur. Adı geçen şahıs 1959 yılının Nisan ayının 16 günü, yoldaşlarıyla birlikte Grozni gemisiyle Basra limanı üzerinden Irak Cumhuriyeti'nin güneyinden Kürdistan'a dönmüştür.  

1961 yılında Eylül Devrimi'ne katılmış, Pires ve Seri Barzani savaşlarında yer almıştır. Eylül Devrimi'nin başarısızlığından sonra Eylül Devrimi 1975 yılında Irak hükümeti tarafından Irak'ın güneyine sürgün edilmiş ve Hille şehrine yerleştirilmiş, daha sonra Kuştepe yerleşkesine nakledilmiştir. 1983 yılının Temmuz ayının 31 günü Barzanilerin Enfal operasyonunda Irak hükümeti tarafından Kuştepe yerleşkesinde kayıplara karışmıştır.

Kaynakça:

  1. Haydar Faruk El-Samarrai, Ziya Cafer ve Irak'taki Siyasi ve Ekonomik Rolü, (Londra – Darulhikme - 2016M).

  2. Rêkarî Mizûrî, Soykırım, Sürgün, Enfal ve Katliamlar, Birinci Baskı, (Erbil – Minare Matbaası - 2010Z).

  3. Şevket Şeyh Yezdin, Peşmergenin Altın Jübilesi, Birinci Baskı, (Pirmam - Xebat Matbaası - 1996Z).

  4. Salih Yusuf Sufi, Kürdistan ve Dünya Kronolojisi, Birinci Baskı, Cilt İki, (Duhok - Duhok Valiliği Matbaası - 2013Z).

  5. Salih Yusuf Sufi, Kürdistan ve Dünya Kronolojisi, Birinci Baskı, Cilt Üç, (Duhok - Duhok Valiliği Matbaası - 2013Z).

  6. Ömer Faruki, Rahmetli Mela Mustafa Barzani'nin Hayatı ve Mücadelesi, İkinci Baskı, (Erbil - Eğitim Bakanlığı Matbaası - 2002Z).

  7. Abdülrahman Mela Habib Ebubekir, 1931 - 1991 Arasında Barzan Aşireti, Birinci Baskı, (Erbil - Kültür Bakanlığı Matbaası – 2001Z).

  8. Ömer Hamza Salih, Tanıkların Dili ve Belgelerle Baas Rejiminin Barzanilere Karşı Soykırımı ve Suçları 1975 - 1991, Birinci Baskı, (Erbil - Rojhilat Matbaası - 2017Z).

  9. Muhammed Salih Pendrovi (Cegerxwin), Mizuri Bala Bölgesinin Kültürel ve Sosyal Hayatı, (Erbil – Rojhilat Matbaası - 2020Z).

  10. Mesud Barzani, Barzani ve Kürt özgürlük hareketi 1931 - 1958, (Duhok - Xebat Matbaası - 1998 M.S.).

  11. Necef Quli Pesyan, Kanlı Mahabad'dan Aras'ın kıyılarına kadar, çer. Şevket Şeyh Yezdin, birinci baskı, (Pirmam - Kürdistan Demokrat Partisi Altın Jübilesi - 1996 M.S.).

  12. Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedisi Heyeti Arşivi