Şişar, Betwate bölgesinde, Makok Dağı ve Sarwchawa köyü yakınlarında yer alan, zorlu ve stratejik açıdan önemli bir dağdır. Heybetli yapısı, dağa sahip olan herhangi bir askeri gücün bölgeyi kontrol etmesini mümkün kılmış, çünkü dağ tüm bölgeye hâkimdir ve Saruchawa-Balisan yoluna tepeden bakmaktadır.

Irak ordusunun Kiwaraş, Makok ve Hawre Dağları'nda ilerlemeye yönelik başarısız girişimlerinin ardından, tüm bölgede üstünlük sağlamak amacıyla 1974 yılı Eylül ayı ortalarında Şişar Dağı'nı ele geçirmek için bir plan hazırladılar. Ayrıca bu ele geçirme, Peşmerge mevzilerini, özellikle de Hawre Dağı'nda konuşlu kuvvetleri daraltmak gibi birçok hedefe hizmet edecekti. Peşmerge güçlerinin Şişar ve Makok Dağları arasındaki vadiyi geçmeleri engellenirken, Irak ordusu Betwata ve Balisan'daki Peşmerge güçleri üzerinde baskı kurdu. Ek olarak, dağın ele geçirilmesi Irak ordusunun topçularının menzilini önceki kapasitelerinin ötesine taşıyacaktı.

2. Peşmerge Ordusu komutanı Reşid Sindi, Safin, Erbil Ovası ve Betwata kuvvetlerine Balisan Vadisi'ndeki savunma hattını güçlendirme emri verdi. Ayrıca, Erbil ovası kuvvetine Pişder'deki Kawa kuvvetiyle koordineli ve iş birliği içinde çalışması talimatı verildi. Irak Ordusu'nun 2. Tümeni, bir tank taburu, 16 zırhlı araç, hava kuvvetleri ve paralı askerlerden (cahş) oluşan güçleriyle Şişar Dağı'na bir saldırı başlatmak için tamamen hazırdı. Savunma cephesinde ise Peşmerge güçleri, Muhammed Sabir liderliğindeki Safin Gücü'nün 3. Taburu, Ömer Sultan, 2. Şube ve Sadık Muhammed Emin, 3. Şube'den oluşuyordu. 

 

Irak ordusunun saldırısı, Peşmerge mevzilerine yönelik yoğun topçu ateşiyle başladı. Amaç, Peşmergeleri etkisiz hale getirmek ve ordunun dağa tırmanışını kolaylaştırmaktı. Daha sonra ordu piyade birlikleri Peşmerge mevzilerine saldırı başlattı. İyi hazırlanmış ve organize olmuş olmalarına rağmen Peşmerge güçleri düşmanla çatıştı ve ilerleyişlerini şiddetle püskürttü. Saldırı, üç Peşmergenin hayatını kaybetmesi ve diğerlerinin yaralanmasıyla sonuçlanan kayıplara neden oldu.

 

Bu süre zarfında Irak ordusu Peşmergeyi sürekli olarak bombaladı, ancak 1975 devriminin çöküşüne kadar dağın kontrolünü ele geçiremedi. Eylül ayı sonlarında Şişar'ı ele geçirme girişimlerinin başarısız olmasının ardından ordu stratejisini değiştirdi ve Rakka Vadisi'ne bir dizi saldırı başlattı. Bu, Ruandz cephesindeki kuvvetlerinin üzerindeki baskıyı hafifletmeyi ve Peşmerge güçlerinin bir kısmının Betwata bölgesine kaydırılmasına olanak sağlamayı amaçlıyordu. Ek olarak amaç, Peşmergenin savaşın ön hatları üzerindeki baskısını hafifleterek ordunun o konumdan güçlerini ilerletmesini sağlamaktı. Ancak Safin, Deşti Erbil, Betwata ve Zozk'un 4. Taburu'nun birleşik güçleri ilerleyişlerini durdurdu ve düşman saldırılarını püskürterek zafer kazandı.

Kaynaklar:

  1. Mesud Barzani: Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi, Üçüncü Cilt, İkinci Bölüm, Eylül Devrimi 1961-1975, Birinci Baskı – Erbil, 2004.

  2. Senger İbrahim Hoşnav: Eylül Devrimi'nin Askeri Olayları 1970-1975, Birinci Baskı, Erbil, 2022.

  3. Hurşid Şere: Mücadele ve Kan, Peşmergelik Yıllarının Anıları, Hacı Haşim Matbaası, Üçüncü Baskı, Erbil – 2015.

  4. Seyid Kake: Bir Peşmergenin Anıları, Kültür Bakanlığı Matbaası, Birinci Baskı, Erbil- 1997.