دکتۆر جەرجیس حەسەن عەبدوڵڵا، ناسراو بە دکتۆر جەرجیس، لە ساڵی ١٩٤٥ لە شاری دهۆک لەدایکبووە، قۆناغەکانی خوێندنی سەرەتایی و ئامادەیی لەوێ تەواو کردووە، لە ساڵی ١٩٦٧ چووەتە کۆلێژی ئەدەبیاتی زانکۆی موسڵ، لە ساڵی ١٩٧١ بۆ تەواوکردنی خوێندن ڕووی لە یەکێتی سۆڤیەت کردووە و وازی لە ئەندامێتی یەکێتی قوتابیانی کوردستان هێناوە، پاشان ڕووی لە کۆماری نەمسا کردووە و لە ساڵی ١٩٧٩ گەڕاوەتەوە بۆ ڕۆژهەڵاتی کوردستان، لە ساڵی ١٩٩٦ تا ساڵی ١٩٩٩ پۆستی وەزیری پەروەردەی لە حکومەتی هەرێمی کوردستان بەڕێوەبردووە، شارەزای زمانەکانی (کوردی، عەرەبی، ڕووسی، ئەڵمانی و فارسی)یە.
لاپەڕە تێکۆشەرانەکانلە ساڵی ١٩٦٧ پەیوەندی بە ڕیزەکانی یەکێتی قوتابیانی کوردستانەوە کردووە، لە ١٥ی تەمموزی ١٩٧٠ لەلایەن ئەندامانی کۆنگرەی شەشەمەوە بە جێگری سەرۆکی یەکێتی قوتابیانی کوردستان هەڵبژێردراوە، لە ساڵی ١٩٧١ بووەتە ئەندامی کۆمیتەی ناوخۆیی لقی نەینەوای یەکێتی قوتابیانی کوردستان، لە ساڵی ١٩٧٩ لەلایەن نوێنەرانی کۆنگرەی نۆیەمەوە بە ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی پارتی دیموکراتی کوردستان هەڵبژێردراوە، لە نێوان ساڵانی (١٩٨٠-١٩٨٥) بەرپرسیارێتی لقی یەکی پارتی دیموکراتی کوردستانی وەرگرتووە، بە هاوبەشی لەگەڵ هێزەکانی حزبی شیوعی عێراق شەڕی بێکۆڤای لە سنووری پارێزگای دهۆک بەڕێوەبردووە، لە ١٦ی تەمموزی ١٩٨٥ بە ئەندامی بەشی ڕێکخستنەکان و ئەندامی بەشی پەیوەندییەکان دەستنیشانکراوە، لە ساڵی ١٩٨٣ لەلایەن ئەندامانی کۆمیتەی ناوەندی پارتی دیموکراتی کوردستانەوە بە ئەندامی مەکتەبی سیاسی هەڵبژێردراوە، لە ساڵی ١٩٨٥ لە چوارچێوەی تیمی دوازدەهەمدا وەک بەرپرسی لقی یەکی پارت دیاریکراوە، لە کۆتایی ساڵی ١٩٨٥ لە خولی هەشتەمی پەیمانگای کادیرانی پارتی دیموکراتی کوردستان لە گوندی ڕاژانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان وانەبێژی "مێژووی بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی کورد لە سەدەی بیستەم" بووە، لە ساڵی ١٩٨٦ ئەندامی کۆمیتەی پشکنینی ناوەندی پارتی دیموکراتی کوردستان بووە، لە ساڵی ١٩٨٨ وەک یەکێک لە فەرماندەکان لە داستانی خواکوڕک لە سنووری پارێزگای هەولێر دژی هێرشەکانی هێزە وشکانییەکانی سوپای عێراق بەشداریکردووە، لە ساڵی ١٩٨٩ لەلایەن نوێنەرانی کۆنگرەی دەیەمەوە بە ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی پارتی دیموکراتی کوردستان هەڵبژێردراوە، لە ساڵی ١٩٨٩ لە یەکەم کۆبوونەوەی کۆمیتەی ناوەندی پارت بە ئەندامی مەکتەبی سیاسی هەڵبژێردراوە، لە ١٣ی کانوونی دووەمی ١٩٩٠ بە بەرپرسی لیژنەی دارایی دەستنیشانکراوە، لە سەرەتای ساڵی ١٩٩٢ لە چوارچێوەی تیمی بیست و پێنجەمی لقی دووی پارتی دیموکراتی کوردستان بۆ لیژنەی سەرپەرشتی لق دیاریکراوە، لە ١٩ی ئازاردا بەشداری لە کۆبوونەوەی بەرەی کوردستانی کردووە بە مەبەستی دیاریکردنی وادەی هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نیشتمانی کوردستان و تاوتوێکردنی بارودۆخی ئابووری و ئەمنیی باشووری کوردستان، لە سەرەتای ساڵی ١٩٩٢ وەک نوێنەری پارتی دیموکراتی کوردستان بەشداری لە کۆبوونەوەی بەرەی کوردستانی کردووە بە ئامانجی پێکهێنانی لیژنەی باڵای سەرپەرشتیاری هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نیشتمانی کوردستان، لە ناوەڕاستی ساڵی ١٩٩٢ وەک کاندیدی پارتی دیموکراتی کوردستان (لیستی زەرد) بۆ ئەنجومەنی نیشتمانی کوردستان دیاریکراوە، لە ڕۆژی چوارشەممە ١١ی ئابی ١٩٩٣ وتارێکی لە ڕۆژنامەی خەبات، زمانحاڵی پارتی دیموکراتی کوردستان بڵاوکردووەتەوە، لە ساڵی ١٩٩٣ خاوەن ئیمتیازی گۆڤاری ئاڵتەرناتیڤ بووە، لە ساڵی ١٩٩٣ لەلایەن نوێنەرانی کۆنگرەی یازدەیەمەوە بە ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی پارتی دیموکراتی کوردستان- یەکگرتوو هەڵبژێردراوە، لە یەکەم کۆبوونەوەی کۆمیتەی ناوەندی پارت بە ئەندامی مەکتەبی سیاسی هەڵبژێردراوە، لە ساڵی ١٩٩٤ خاوەن ئیمتیازی گۆڤاری کادیر (خولی دووەم) بووە کە گۆڤارێکی تیۆری پارتی دیموکراتی کوردستان - یەکگرتوو بووە، لە ٤ی ئایاری ١٩٩٤ لە کۆبوونەوەی هاوبەشی پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتی نیشتمانی کوردستان واژۆی لەسەر پرسی ڕاگرتنی شەڕ و ئاساییکردنەوەی بارودۆخی باشووری کوردستان کردووە، لە ڕۆژی چوارشەممە ٩ی تشرینی دووەمی ١٩٩٤ بەشداری لە کۆبوونەوەیەکی هاوبەشی نێوان مەکتەبی سیاسی پارتی دیموکراتی کوردستان - یەکگرتوو و یەکێتی نیشتمانی کوردستان کردووە کە لە سکرتارییەتی پارێزەر جەلال حیسامەدین (١٩٣٣-٢٠١٧) ناسراو بە مام جەلال لە شاری هەولێر بەڕێوەچووە بە ئامانجی کۆتاییهێنان بە گرژییەکانی نێوان هەردوو حزب، لە ٨ی شوباتی ١٩٩٦ بە سەرۆکایەتی شاندێکی پارتی دیموکراتی کوردستان سەردانی شاری تارانی کردووە بۆ بەشداریکردن لە حەڤدەهەمین ساڵیادی سەرکەوتنی شۆڕشی ئیسلامی ئێران، لە ٢٧ی ئایاری ١٩٩٦ بە ئامادەبوونی ئەندازیار محەمەد مەحمود عەبدولڕەحمان (١٩٣٣-٢٠٠٤) ناسراو بە (سامی)، لە ناحیەی پیرمام لە پارێزگای هەولێر پێشوازی لە شاندێکی یەکێتی نیشتمانی کوردستان کردووە، لە ڕۆژی هەینی ٨ی کانوونی دووەمی ١٩٩٩ بە ئامادەبوونی سەرۆک مەسعود بارزانی لە پیرمام پێشوازی لە جەلال تاڵەبانی و شاندی یاوەری کردووە، لە ساڵی ١٩٩٩ لەلایەن نوێنەرانی کۆنگرەی یازدەیەمەوە بە ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی پارتی دیموکراتی کوردستان هەڵبژێردراوە، لە ساڵی ٢٠٠٠ بە سەرۆکی دیوانی چاودێری دارایی لە حکومەتی هەرێمی کوردستان (کابینەی چوارەم) دەستنیشانکراوە، لە ساڵی ٢٠٠٥ بە ئەندامی دەستەی پشکنین و چاودێری پارتی دیموکراتی کوردستان دەستنیشانکراوە، لە ساڵی ٢٠١٠ نوێنەری کۆنگرەی سێزدەیەمی پارتی دیموکراتی کوردستان بووە لە شاری هەولێر.
لە بەرهەمەکانی:١- تورکیا لە ستراتیژی ئەمریکی دوای ڕووخانی شای ئێران - ١٩٩٠.
٢- کوردستانی عێراقی گڕگرتوو - ١٩٨٤، وەرگێڕان.
سەرچاوەکان:-
ئەرشیفی دەستەی ئینسایکلۆپیدیای پارتی دیموکراتی کوردستان
-
ئوریل دان، عێراق لە سەردەمی قاسم، وەرگێڕان و لێکدانەوەی جەرجیس فەتحوڵڵا، بەرگی یەکەم، (هەولێر - خانەی ئاراس بۆ چاپ و بڵاوکردنەوە و بڵاوکراوەکانی جەمل - ٢٠١٢ز)، ل ل ١، ٥١٢.
-
ئوریل دان، عێراق لە سەردەمی قاسم، وەرگێڕان و لێکدانەوەی جەرجیس فەتحوڵڵا، بەرگی دووەم، (هەولێر - خانەی ئاراس بۆ چاپ و بڵاوکردنەوە و بڵاوکراوەکانی جەمل - ٢٠١٢ز)، ل ل ١، ٤٦٣.
-
ڕوونکردنەوەیەک لە پارتی دیموکراتی کوردستانی عێراق، ڕۆژنامەی التآخي، ژمارە ١٣٤٤، شاری بەغدا، چاپخانەی تایمس، سێشەممە، ٢٩ی ئایاری ١٩٧٣ز، ل ٤.
-
بە چاودێری سەرۆک بارزانی.. کۆنگرەیەکی ئەکادیمی لەسەر کەرکوک بەڕێوەچوو، گۆڤاری گوڵانی عەرەبی، دەزگای گوڵان بۆ ڕۆشنبیری و ڕاگەیاندن، ژمارە ٥٩، ساڵی پێنجەم، هەولێر، ٣٠ی نیسانی ٢٠٠١ز، ل ٢٥.
-
بوار نوورەدین، کورد و کوردستان بیبلیۆگرافیا و پێڕستیان لە کتێبی کوردیدا، بەرگی دووەم بەشی دووەم، (تاران - چاپخانەی تاران - ٢٠١٦ز)، ل ل ٣٠٢ - ٣٠٣.
-
پلوتارخ، ژیاننامەکان، وەرگێڕانی جەرجیس فەتحوڵڵا، بەرگی یەکەم، (هەولێر - بڵاوکراوەکانی ئاراس بۆ چاپ و بڵاوکردنەوە - چاپخانەی وەزارەتی پەروەردە - ٢٠٠٥ز)، ل ل ١، ٦٥٦.
-
پلوتارخ، ژیاننامەکان، وەرگێڕانی جەرجیس فەتحوڵڵا، بەرگی دووەم، (هەولێر - بڵاوکراوەکانی ئاراس بۆ چاپ و بڵاوکردنەوە - چاپخانەی وەزارەتی پەروەردە ٢٠٠٥ز)، ل ل ٦٦٣، ١٢٤٧.
-
پلوتارخ، ژیاننامەکان، وەرگێڕانی جەرجیس فەتحوڵڵا، بەرگی سێیەم، (هەولێر - بڵاوکراوەکانی ئاراس بۆ چاپ و بڵاوکردنەوە - چاپخانەی وەزارەتی پەروەردە - ٢٠٠٥ز)، ل ل ١٢٥٥، ١٩٢٨
-
جەبار جەباری، مێژووی ڕۆژنامەگەری کوردی لە عێراق، (شاری بەغدا - بەڕێوەبەرایەتی گشتی ڕۆشنبیری کوردی - چاپخانەی ئوممە - ١٩٧٥ز)، ل ٥٤.
-
جەرجیس فەتحوڵڵای پارێزەر، عێراق لە سەردەمی قاسم ڕاو بۆچوون و بیرەوەرییەکان ١٩٥٨ - ١٩٨٨، بەرگی دووەم، (سوید - خانەی نەبز بۆ چاپ و بڵاوکردنەوە - ١٩٨٩ز)، ل ل ٦٦٦ - ٦٦٨.
-
جه‌رجیس فه‌تحوڵڵا، رجال ووقایع في المیزان، (به‌یرووت ـ دار ئاراس بۆ چاپ و بڵاوكردنه‌وه و وه‌شانخانه‌ی جه‌مه‌ل ـ ٢٠١٢ز)، ل ل ١، ٩ ـ ١٩، ٨٠، ١٠١، ٤٣١.
-
جه‌رجیس فه‌تحوڵڵا، مبحثان علی هامش ثورة الشیخ عبیدالله النهري، چاپی دووه‌م، (هه‌ولێر ـ دار ئاراس بۆ چاپ و بڵاوكردنه‌وه ـ ٢٠١٠ز)، ل ل ١، ١٩٩.
-
جه‌رجیس فه‌تحوڵڵا، مغامرة الكویت الوجه والخلفیة، به‌شی یه‌كه‌م، (ستۆكهۆڵم ـ ١٩٩١ز)، ل ل ١، ٣٧٤.
-
جه‌رجیس فه‌تحوڵڵا، نظرات في القومیة العربیة حتى العام ١٩٧٠، به‌شی یه‌كه‌م، (هه‌ولێر ـ دار ئاراس بۆ چاپ و بڵاوكردنه‌وه و وه‌شانخانه‌ی جه‌مه‌ل ـ ٢٠١٢ز)، ل ل ١، ٥٨٥.
-
جه‌رجیس فه‌تحوڵڵا، مغامرة الكویت الوجه والخلفیة، به‌شی دووه‌م، (ستۆكهۆڵم ـ ١٩٩١ز)، ل ل ٣٧٥، ٧٠٢.
-
جه‌رجیس فه‌تحوڵڵا، نظرات في القومیة العربیة حتى العام ١٩٧٠، به‌شی دووه‌م، (هه‌ولێر ـ دار ئاراس بۆ چاپ و بڵاوكردنه‌وه و وه‌شانخانه‌ی جه‌مه‌ل ـ ٢٠١٢ز)، ل ل ٥٩٧، ١١٩٦.
-
جه‌رجیس فه‌تحوڵڵا، نظرات في القومیة العربیة حتى العام ١٩٧٠، به‌شی چواره‌م، (هه‌ولێر ـ دار ئاراس بۆ چاپ و بڵاوكردنه‌وه و وه‌شانخانه‌ی جه‌مه‌ل ـ ٢٠١٢ز)، ل ل ١٨٩٣، ٢٣٠٠.
-
جه‌رجیس فه‌تحوڵڵا، نظرات في القومیة العربیة حتى العام ١٩٧٠، به‌شی پێنجه‌م، (هه‌ولێر ـ دار ئاراس بۆ چاپ و بڵاوكردنه‌وه و وه‌شانخانه‌ی جه‌مه‌ل ـ ٢٠١٢ز)، ل ل ٢٣٩٠٩، ٢٧٨٤.
-
جه‌رجیس فه‌تحوڵڵا، یقظة الكرد، (هه‌ولێر ـ دار ئاراس بۆ چاپ و بڵاوكردنه‌وه و وه‌شانخانه‌ی جه‌مه‌ل ـ ٢٠١٢ز)، ل ل ١، ٧٠١.
-
جه‌رجیس فه‌تحوڵڵا، وریابوونه‌وه‌ی كورد مێژووی سیاسیی ١٩٠٠ ـ ١٩٢٥، وه‌رگێڕانی حه‌سه‌ن جاف، به‌شی یه‌كه‌م، (دهۆك ـ ده‌زگای توێژینه‌وه و بڵاوكردنه‌وه‌ی موكریانی ـ چاپخانه‌ی خانی ـ ٢٠٠٩ز)، ل ل ١، ٩، ٣٤٤.
-
جه‌رجیس فه‌تحوڵڵا، وریابوونه‌وه‌ی كورد مێژووی سیاسیی ١٩٠٠ ـ ١٩٢٥، وه‌رگێڕانی حه‌سه‌ن جاف، به‌شی دووه‌م، (دهۆك ـ ده‌زگای توێژینه‌وه و بڵاوكردنه‌وه‌ی موكریانی ـ چاپخانه‌ی خانی ـ ٢٠٠٩ز)، ل ل ١، ٣٤٥، ٧٥٢.
-
جه‌مال نه‌به‌ز، بیره‌وه‌ریینامه‌ی ئه‌و ڕۆژانه‌ی جاره‌كی دیی ناگه‌ڕێنه‌وه، (سلێمانی ـ چاپخانه‌ی شڤان ـ ٢٠١٧ز)، ل ٣٧١.
-
حه‌سه‌ن له‌تیف زوبێدی، موسوعة الأحزاب العراقیة، (به‌یرووت ـ مؤسسة العارف للمطبوعات ـ ٢٠٠٧ز)، ل ٤٨١.
-
دانا ئادامز شمیدت، رحلة الی رجال شجعان في كردستان، وه‌رگێڕان و لێدوانی جه‌رجیس فه‌تحوڵڵا، (هه‌ولێر ـ دار ئاراس بۆ چاپ و بڵاوكردنه‌وه و وه‌شانخانه‌ی جه‌مه‌ل ـ ٢٠١٢ز)، ل ل ١، ٣٥٢.
-
دانا ئادامز شمیدت، رحلة الی رجال شجعان في كوردستان، وه‌رگێڕان و لێدوانی جه‌رجیس فه‌تحوڵڵا، چاپی دووه‌م، (هه‌ولێر ـ دار ئاراس بۆ چاپ و بڵاوكردنه‌وه ـ چاپخانه‌ی وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده ـ ١٩٩٩ز)، ل ل ١، ٤٦٤.
-
ده‌بلیو. ئه‌ی. ویگرام و ئیدگار. تی. ئه‌ی. ویگرام، مهد البشریة، وه‌رگێڕانی جه‌رجیس فه‌تحوڵڵا، (هه‌ولێر ـ دار ئاراس بۆ چاپ و بڵاوكردنه‌وه و وه‌شانخانه‌ی جه‌مه‌ل ـ ٢٠١٢ز)، ل ل ١، ٤٤٦.
-
ده‌بلیو. ئه‌ی. ویگرام و ئیدگار. تی. ئه‌ی. ویگرام، مهد البشریة الحیاة في شرق كوردستان، وه‌رگێڕانی پارێزه‌ر جه‌رجیس فه‌تحوڵڵا، (شاری به‌غدا ـ وه‌شانه‌كانی كۆمپانیای دار العروبة العالمیة بۆ وه‌شان و دابه‌شكردن ـ چاپخانه‌ی زه‌مان ـ ١٩٧١ز)، ل ل ١، ٣٧١.
-
ده‌بلیو. ئه‌ی. ویگرام و ئیدگار. تی. ئه‌ی. ویگرام، مهد البشریة الحیاة في شرق كوردستان، وه‌رگێڕانی جه‌رجیس فه‌تحوڵڵا، چاپی چواره‌م، (هه‌ولێر ـ دار ئاراس بۆ چاپ و بڵاوكردنه‌وه ـ ٢٠١٠ز)، ل ل ١، ٣٤٩.
-
دیرۆكی خوله‌كانی كادیرانی پارتی، له شاخه‌وه بۆ شار، (هه‌ولێر ـ سه‌نته‌ری دیراسات و تویژینه‌وه و ئه‌كادیمیای پارتی ـ چاپخانه‌ی ڕۆژهه‌ڵات ـ ٢٠١٩ز)، ل ل ١٩، ٢٢، ٢٦، ٣٢، ٣٤، ٥٤.
-
رزگار نووری شاوه‌یس، أصدرنا خه‌بات سرا في بغداد بعد تعطیلها، ڕۆژنامه‌ی خه‌بات، زمانحاڵی پارتی دیموكراتی کوردستان ـ یه‌كگرتوو، ژماره ٩٢٢، هه‌ولێر، هه‌ینی، ٣٠ نیسانی ١٩٩٩ز، ل ٨ ـ ٩.
-
رینیه مورییس، كردستان أو الموت، وه‌رگێڕان و لێدوانی پارێزه‌ر جه‌رجیس فه‌تحوڵڵا، (له‌نده‌ن ـ كوردۆلۆجیا ـ ١٩٨٦ز)، ل ل ١، ١٤٣.
-
رئیس المجلس الوطني لكوردستان العراق یستقبل الاستاذ جرجیس فتح الله، ڕۆژنامه‌ی خه‌بات، زمانحاڵی پارتی دیموكراتی کوردستان، ژماره ٩٩٨، هه‌ولێر، هه‌ینی، ٢٠ تشرینی یه‌كه‌می ٢٠٠٠ز، ل ٢.
-
سه‌رۆكی په‌رله‌مانی كوردستان پێشوازی له كه‌سایه‌تی نیشتمان په‌روه‌ر ڕێزدار جه‌رجیس فه‌تحوڵڵا ده‌كات، ڕۆژنامه‌ی برایه‌تی، ئۆرگانی پارتی دیموکراتی کوردستان ـ یه‌كگرتوو، ژماره ٢٨٢١، هه‌ولێر، دووشه‌مه، ٢٦ی نیسانی ١٩٩٩ز، ل ١.
-
سه‌عید ناكام، بیره‌وه‌رییه‌كانی سه‌عید ناكام، (هه‌ولێر ـ بڵاوكراوه‌ی ئاراس ـ ٢٠٠٣ز)، ل ٢٣٥.
-
سی. جی. ئادامز، كورد وترك وعرب، وه‌رگێڕانی جه‌رجیس فه‌تحوڵڵا، (هه‌ولێر ـ دار ئاراس بۆ چاپ و بڵاوكردنه‌وه و وه‌شانخانه‌ی جه‌مه‌ل ـ ٢٠١٢ز)، ل ل ١، ٦٢٣.
-
السید البرزاني ینیب وفدا للمشاركة في مآتم العزاء المقامة علی روح الفقید العظیم آیة الله العظمی السید محسن الحكیم، ڕۆژنامه‌ی التآخي، ژماره ٤٦١، شاری به‌غدا، چاپخانه‌ی دار الجاحظ، شه‌ممه، ١٣ حوزه‌یرانی ١٩٧٠ز، ل ٥.
-
سیدعه‌لی موجانی، سولماز سه‌دقی، ئه‌لهه نه‌عمه‌تی و ...، فرهنگ رجال و خاندانهای معاصر عراق، (تاران ـ وه‌شانخانه‌ی عیزام ـ ١٣٩٢ی هه‌تاوی)، ل ٣٠٣.
-
سیر تۆماس ئه‌رنۆڵد، تراث الأسلام، وه‌رگێڕان و لێدوانی په‌راوێزه‌كانی له‌لایه‌ن جه‌رجیس فه‌تحوڵڵا، به‌شی یه‌كه‌م، (هه‌ولێر ـ دار ئاراس بۆ چاپ و بڵاوكردنه‌وه و وه‌شانخانه‌ی جه‌مه‌ل ـ ٢٠١٢ز)، ل ل ١، ٣٦٠.
-
سیر تۆماس ئه‌رنۆڵد، تراث الأسلام، وه‌رگێڕان و لێدوانی په‌راوێزه‌كانی له‌لایه‌ن جه‌رجیس فه‌تحوڵڵا، به‌شی دووه‌م، (هه‌ولێر ـ دار ئاراس بۆ چاپ و بڵاوكردنه‌وه و وه‌شانخانه‌ی جه‌مه‌ل ـ ٢٠١٢ز)، ل ل ١، ٣١٩.
-
شه‌عبان سه‌عید محه‌مه‌د، ئه‌ز و هه‌ڤركی و پێلێت خه‌ما، (دهۆك ـ چاپخانا كۆلێژا شه‌ریعێ ـ ٢٠٠٠ز)، ل ٤٢.
-
شوان حوسێن شینك باڵه‌كی، جه‌وهه‌ر نامق سالم ١٩٤٦ ـ ٢٠١١ ژیان و به‌رهه‌م و ڕۆڵی سیاسی، زانكۆی سۆران فاكه‌ڵتی ئاداب، به‌شی مێژوو، ٢٠١٦ز، (نامه‌ی ماسته‌ری بڵاونه‌كراوه)، ل ٢٠٧.
-
سه‌باح مه‌هدی ڕه‌میز، صحافة العهد الملكي، (به‌یرووت ـ مؤسسة مصر مرتضی للكتاب العراقي ـ ٢٠١٠ز)، ل ٥٨.
-
ته‌یب كیشكی، محطات مختارة من ثورة أیلول ١٩٦١، (دهۆك ـ چاپخانه‌ی پارێزگای دهۆك ـ ٢٠١٧ز)، ل ٣٥.
-
عادل غه‌فووری خه‌لیل، أحزاب المعارضة العلنیة في العراق ١٩٤٦ ـ ١٩٥٤، (شاری به‌غدا ـ المكتبة العالمیة ـ چاپخانه‌ی ئۆفێستی ئینتیسار ـ ١٩٨٤ز)، ل ٨٨.
-
عه‌بدولجه‌بار عه‌بدولمسته‌فا، تجربة العمل الجبهوي في العراق بین ١٩٢١ ـ ١٩٥٨، (شاری به‌غدا ـ دار الحریة بۆ چاپ ـ ١٩٧٨ز)، ل ١٢٩.
-
عه‌بدولحه‌مید ده‌روێش، أضواء علی الحركة الكردیة في سوریا، چاپی سێیه‌م، (سلێمانی ـ مؤسسة ماركریت و مؤسسة جمال عرفان ـ چاپخانه‌ی كه‌مال ـ ٢٠١٣ز)، ل ١٥٧.
-
عه‌بدولڕه‌زاق حه‌سه‌نی، تأریخ الوزارات العراقیة، به‌شی حه‌وته‌م، چاپی حه‌وته‌م، (شاری به‌غدا ـ دار الشؤون الثقافیة العامة ـ ١٩٨٨ز)، ل ٤١.
-
عه‌بدولفه‌تاح عه‌لی بۆتانی، دراسات ومباحث في تاریخ الكورد والعراق المعاصر، (هه‌ولێر ـ دار سپریز بۆ چاپ و بڵاوكردنه‌وه ـ چاپخانه‌ی حاجی هاشم ـ ٢٠٠٧ز)، ل ٤٣٦.
-
عه‌بدولفه‌تاح عه‌لی بۆتانی، صفحات من الذاكرة الموسڵیة" مجموعة مقالات ومقابلات ومواضیع عن تأریخ الموسڵ القریب"، (هه‌ولێر ـ ئه‌كادیمیای كوردی ـ چاپخانه‌ی زانكۆی سه‌ڵاحه‌ددین، ٢٠١٧ز)، ل ٣٣٥.
-
عه‌بدولمه‌جید شه‌وقی به‌كری، المللحمة الموسڵیة في المخازي الشیوعیة، (مووسڵ ـ چاپخانه‌ی الجمهوریة ـ ١٩٦٣ز)، ل ل ٢٦، ٧٥ ـ ٧٦.
-
فه‌رهاد حاجی، ئه‌نسكلوپیدیا و فه‌رهه‌نگا زیندیا كوردستانێ جه‌رجیس فه‌تحوڵڵا، گۆڤاری هیزل، ژماره ٩، هاڤینا ٢٠٠٨ز، ل ل ١٩ ـ ٢٧.
-
فه‌یسه‌ڵ ده‌باغ، كشف بیبلوغرافي للجرائد والمجلات الكوردیة، به‌شی یه‌كه‌م، گۆڤاری گولان العربي، ژماره ١١، مؤسسة گولان الأعلامیة، هه‌ولێر، چاپخانه‌ی وه‌زاره‌تی ڕۆشنبیری، ٢٥ نیسانی ١٩٩٧ز، ل ٥٧.
-
بڕیاری ئه‌نجومه‌نی سه‌ركردایه‌تی شۆڕش ژماره ٧١٤، ڕۆژنامه‌ی وه‌قائعی عێراقی، وه‌زاره‌تی ڕۆشنبیری و ڕاگه‌یاندن له عێراق، ژماره ١٨٩٦ ئ، ساڵی دوازده‌هه‌م، شاری به‌غدا، یه‌كشه‌ممه، ٥ی ته‌مموزی ١٩٧٠ز، ل ٤.
-
بڕیاری ئه‌نجومه‌نی سه‌ركردایه‌تی شۆڕش ژماره ٩٥٨، ڕۆژنامه‌ی وه‌قائعی عێراقی، وه‌زاره‌تی ڕاگه‌یاندن له عێراق، ژماره ١٩١٥ ئ، ساڵی سێزده‌هه‌م، شاری به‌غدا، پێنجشه‌ممه، ٣ی ئه‌یلوولی ١٩٧٠ز، ل ٢.
-
له‌تیف نادر ڕه‌واندزی، گرینگی ده‌زگای زانیاری كوردستان له شۆڕشی مه‌زنی ئه‌یلوولی نه‌ته‌وایه‌تیدا، گۆڤاری گوڵان، ژماره ١٣٢، هه‌ولێر، ٢ی ئابی ١٩٩٧ز، ل ٤٦.
-
مام جه‌لال، خه‌بات له‌چی یه‌وه هات و چۆن بوو به ئۆرگانی پارتی؟ و چۆن به‌رێوه ده‌چوو؟ گۆڤاری خاك، ژماره ٥٥، ساڵی پێنجه‌م، سلێمانی، چاپخانه‌ی ئۆفسێتی دلێر، ١٠ی كانونی دووه‌می ٢٠٠٢ز، ل ٥.
-
مه‌حمود فه‌هیمی ده‌روێش و مسته‌فا جه‌واد و ئه‌حمه‌د سوسه، ده‌لیلی كۆماری عێراق بۆ ساڵی ١٩٦٠، (شاری به‌غدا ـ وه‌زاره‌تی ڕێنمایی ـ چاپخانه‌ی ته‌مه‌ددون ـ ١٩٦١ز)، ل ٤٤٨.
-
محه‌مه‌د عه‌لی ئیسماعیل، بیره‌وه‌رییه‌كانم حه‌فتا ساڵ ته‌مه‌ن وزیاتر له نیو سه‌ده خه‌بات، (بێ شوێن ـ ٢٠١٩ز)، ل ٥٦.
-
مه‌سعود به‌رزانی، به‌رزانی و بزووتنه‌وه‌ی ڕزگاریخوازی کورد، به‌رگی سێیه‌م، (هه‌ولێر ـ چاپخانه‌ی وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده ـ ٢٠٠٢ز)، ل ل ٢٥٣، ٣٩٣.
-
مسته‌فا نه‌ریمان، فه‌رهه‌نگی ئه‌دیب و نووسه‌رانی کورد، (شاری به‌غدا ـ ئه‌مینداریه‌تی گشتی ڕۆشنبیری و لاوان ـ چاپخانه‌ی ئه‌سعه‌د ـ ١٩٨٦ز)، ل ٣٢.
-
مه‌لا فاروق شوانی، هه‌موو کورد، به‌رگی یه‌كه‌م، (هه‌ولێر ـ چاپخانه‌ی ڕۆشنبیری ـ ١٩٩٧ز)، ل ٦٦.
-
مه‌هدی محه‌مه‌د قادر، پێشهاته سیاسییه‌كانی کوردستانی عێراق ١٩٤٥ ـ ١٩٥٨، (سلێمانی ـ سه‌نته‌ری لێكۆڵینه‌وه‌ی ستراتیجیی کوردستان ـ ٢٠٠٥ز)، ل ١٨٨.
-
میهڤان محه‌مه‌د حسێن، هه‌ڵوێستی به‌ریتانیا له‌باره‌ی دۆزی کورد له عێراق ١٩٧٥ ـ ١٩٨٠، (بێ شوێن ـ سه‌نته‌ری زاخۆ بۆ لێكۆڵینه‌وه‌ی کوردی ـ ٢٠١٨ز)، ل ل ٣٢٤ ـ ٣٢٥، ٣٤٣.
-
نوزاد عه‌لی ئه‌حمه‌د، ڕۆژنامه‌گه‌ری پارتی دیموكراتی کوردستان له دەرەوەی وڵات، (سلێمانی ـ ده‌زگای ژین بۆ بووژانه‌وه‌ی كه‌له‌پووری به‌ڵگه‌نامه‌یی و ڕۆژنامه‌وانی کوردی ـ ٢٠١٠ز)، ل ٣٣.
-
هێنری فێڵد، باشووری کوردستان لێكۆڵینه‌وه‌یه‌كی ئه‌نترۆپۆلۆژی، وه‌رگێڕانی جه‌رجیس فه‌تحوڵڵا، (هه‌ولێر ـ ده‌زگای ئاراس بۆ چاپ و بڵاوكردنه‌وه و وه‌شانه‌كانی جه‌مه‌ل ـ ٢٠١٢ز)، ل ل ١، ٤٢٢.
-
هێنری فێڵد، باشووری کوردستان، وه‌رگێڕانی بۆ عه‌ره‌بی جه‌رجیس فه‌تحوڵڵا، (هه‌ولێر ـ ده‌زگای ئاراس ـ چاپخانه‌ی په‌روه‌رده ـ ٢٠٠١ز)، ل ل ١، ٤، ٢٩٨.
-
هه‌ڤپه‌یڤین : ئازاد عه‌بدولواحید، دروێنه‌ی ڕۆژه‌كانی زیوه‌ر خه‌تاب، (هه‌ولێر ـ چاپخانه‌ی ڕۆژهه‌ڵات ـ ٢٠١٩ز)، ل ٥٧.
-
ویلیام ئیگڵتنی كوڕ، كۆماری مه‌هاباد ـ كۆماری ١٩٤٦ی کوردی، وه‌رگێڕان و لێدوانی جه‌رجیس فه‌تحوڵڵا، (هه‌ولێر ـ ده‌زگای ئاراس بۆ چاپ و بڵاوكردنه‌وه و وه‌شانه‌كانی جه‌مه‌ل ـ ٢٠١٢ز)، ل ل ١، ١٧ ـ ١٨، ٨٣ ـ ٨٤، ٨٨ ـ ٨٩، ٩١ ـ ٩٨، ١٠٠ ـ ١٠١، ٢٣٢.
-
ویلیام شایره‌ر، هه‌ستان و كه‌وتنی ڕایخی سێیه‌م، وه‌رگێڕانی جه‌رجیس فه‌تحوڵڵا، به‌رگی یه‌كه‌م، (هه‌ولێر ـ ده‌زگای ئاراس بۆ چاپ و بڵاوكردنه‌وه و وه‌شانه‌كانی جه‌مه‌ل ـ ٢٠١٢ز)، ل ل ١، ٨٣٠.
-
ویلیام شایره‌ر، هه‌ستان و كه‌وتنی ڕایخی سێیه‌م، وه‌رگێڕانی جه‌رجیس فه‌تحوڵڵا، به‌رگی دووه‌م، (هه‌ولێر ـ ده‌زگای ئاراس بۆ چاپ و بڵاوكردنه‌وه و وه‌شانه‌كانی جه‌مه‌ل ـ ٢٠١٢ز)، ل ل ٨٣٧، ١٦١٤.