عەبدولحوسێن عەلی عەلوش، بە ناوی (عەبدولحوسێن فەیلی) ناسراوە، لە ساڵی ١٩٣٢دا لە شاری بەغدا لەدایک بووە. لە خێزانێکی بازرگانی کوردانی فەیلیی بەغدا گەورە بووە و خۆیشی بە کاری بازرگانییەوە سەرقاڵ بووە. یەکێک لە خێرخوازانی کورد بووە لە بەغدا بۆ یارمەتیدانی هەژاران و لێقەوماوانی کورد لە هەموو پارچەکانی کوردستان. قۆناغی ئامادەیی تەواو کردووە. لە ساڵی ١٩٥٥دا دەستی بە یارمەتیی دارایی قوتابخانەی سەرەتایی فەیلی لە بەغدا کردووە بۆ وەرگرتنی قوتابییانی خێزانە هەژار و نەدارەکانی کورد. لە ساڵی ١٩٦٤دا بەهۆی پشتیوانیی گرووپی مەکتەبی سیاسی، ڕووی کردە شانشینی ئێران و لەوێ وەک پەنابەر ژیانی خۆی بەسەر برد. لە ساڵی ١٩٧٩دا، بە سەرکەوتنی شۆڕشی گەلانی ئێران، گەڕایەوە کۆماری عێراق. لە ساڵی ٢٠١٥دا لە کۆماری ئەڵمانیا کۆچی دوایی کرد. لە زمانەکانی کوردی، عەرەبی، فارسی، ئینگلیزی و ئەڵمانیدا شارەزا بووە.
خەباتنامەلە ساڵی ١٩٥١دا چووەتە ڕیزەکانی پارتی دیموکراتی کورد. لە ساڵی ١٩٥٣دا لە ڕیزەکانی یەکێتیی لاوانی دیموکراتی کوردستان تێکۆشاوە. لە ساڵی ١٩٥٣دا یەکێک لەوانە بووە کە پەیوەندییەکانی نێوان پارتی دیموکراتی کوردستان – عێراق و دکتۆر جەعفەر محەممەد کەریم (١٩١٠ - ٢٠٠٠) کە بە دکتۆر جەعفەر فەیلی، ئەندامی مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان – عێراق، ناسراوە، لە شاری تاران بەڕێوە بردووە. لە ٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٨دا بە ناوی بازرگانانی فەیلیی بەغداوە ئەندامی شاندی پێشوازیکردن بووە لە سەرۆک مستەفا بارزانی (١٩٠٣ - ١٩٧٩) لە فڕۆکەخانەی موسەننای بەغدا. لە ساڵی ١٩٥٨دا ئەندامی کۆمیتەی پێنج کەسیی چاودێریی یانەی (کڵوبی) سەرکەوتنی کوردان بووە لە شاری بەغدا. لە ساڵی ١٩٥٩دا نوێنەری کۆنفڕانسی دووەمی بەغدای پارتی دیموکراتی یەکگرتووی کوردستان بووە. لە ساڵی ١٩٥٩دا نوێنەری کۆنگرەی چوارەمی پارتی دیموکراتی کوردستان – عێراق لە شاری بەغدا بووە. ڕۆژی شەممە ٨ی شوباتی ١٩٦٠دا ئەندامی دەستەی پەنجا کەسیی پشتیوانیکاری دامەزراندنی پارتی دیموکراتی کوردستان بووە بۆ قۆناغی کاری ئاشکرا. لە ساڵی ١٩٦٠دا لەلایەن نوێنەرانی کۆنگرەوە وەک ئەندامی کۆمیتەی ناوەندیی پارتی دیموکراتی کوردستان (کۆنگرەی پێنجەم) هەڵبژێردراوە. لە ٣٠ی تەممووزی ١٩٦١دا لەلایەن هێزەکانی ئاسایشی گشتیی عێراقەوە بەهۆی بڵاوکردنەوەی ڕاگەیەندراوی پارتی دیموکراتی کوردستان لە شاری بەغدا دژی فەریق روکن عەبدولکەریم قاسم (١٩١٤ - ١٩٦٣) کە باسی پێشێلکردنی مافە دەستووری و سیاسییەکانی نەتەوەی کورد دەکات لە سنووری کۆماری عێراق، بۆ ماوەیەکی کورت گیراوە.
لە ساڵی ١٩٦١دا بەرپرسی هێڵی نهێنیی سەربازی و پۆلیسی عێراق، سەر بە پارتی دیموکراتی کوردستان، لە ناوەڕاست و باشووری عێراق بووە. لە ساڵی ١٩٦١دا لە دەستپێکی شۆڕشی ئەیلوولدا چاودێر و بەڕێوەبەری چاپخانەی نهێنیی پارتی دیموکراتی کوردستان بووە لە شاری بەغدا. لە ساڵی ١٩٦٣دا ئەندامی لقی کۆمیتەی لقی پێنجەمی پارتی دیموکراتی کوردستان بووە. لە ساڵی ١٩٦٣دا نوێنەری کۆنگرەی کۆیە (کۆنگرەی یەکەمی گەل) بووە. لە ٣٠ی ئازاری ١٩٦٣دا ئەندامێکی شاندی دانوستانکاری پارتی دیموکراتی کوردستان بووە کە لەگەڵ دەسەڵاتدارانی بەغدا لەسەر مافی کوردان دانوستانیان کردووە.
لە ساڵی ١٩٦٣دا ئەندامی شاندی پارتی دیموکراتی کوردستان بووە بۆ گەیاندنی نامەی سەرۆک مستەفا بارزانی (١٩٠٣ - ١٩٧٩) بۆ ئایەتوڵڵای مەزن عەبدولموحسین حەکیم (١٨٨٩ - ١٩٧٠) لە شارۆچکەی کووفە. لە ساڵی ١٩٦٣دا، لە کاتی دانوستاندنەکاندا، کاتێک گەڕایەوە باشووری کوردستان، لە شاری کەرکووک لەلایەن سوپاوە گیرا و لەلایەن هێزەکانی ئاسایشی عێراقەوە بەندکرا و ئەشکەنجە درا. لە ساڵی ١٩٦٣دا لە زیندانی حیللە گیراوە. لە ١٤ی شوباتی ١٩٦٤دا، پاش دانوستاندنەکانی نێوان سەرکردایەتیی پارتی دیموکراتی کوردستان و حکوومەتی عەبدولسەلام محەممەد عارف (١٩٢١ - ١٩٦٦)، لە زیندانی ناوەندیی بەغدا ئازاد کرا. لە ساڵی ١٩٦٤دا لە کۆبوونەوەی بەرفراوانی ماوەتدا لەلایەن باڵی مەکتەبی سیاسییەوە شەرمەزار کرا. ئەمەش تۆڵەی بیروبۆچوونەکانی بوو لە کۆنگرەی یەکەمی گەلدا، کە دژی بۆچوونەکانی مەکتەبی سیاسی بوون لە بەرامبەر سەرۆک مستەفا بارزانی (١٩٠٣ - ١٩٧٩) و بەو هۆیەوە ئەو پشتگوێ خرا. لە ساڵی ١٩٦٤دا لەلایەن نوێنەرانی کۆنگرەی شەشەم، بە زۆرینەی دەنگی نوێنەرانی کۆنگرەی شەشەمی پارتەکە، لە ڕیزەکانی پارتی دیموکراتی کوردستان دەرکراوە.
لە ساڵی ١٩٦٥دا وەک کارمەند لە ڕادیۆی کرماشان لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان دامەزراوە.
سەرچاوە :١ - یەکێک لە چاپکەرە کۆنەکانی خەبات بە بیر دێنێتەوە، ڕۆژنامەی خەبات، ئۆرگانی پارتی دیموکراتی کوردستان، ژمارە ٩٧١، هەولێر، هەینی، ١٤ نیسانی ٢٠٠٠، لاپەڕەی ١٣.
٢ - ئیبراهیم فەرهەمەندنیا، قڕکردنی کوردان لەلایەن یاسای نێودەوڵەتییەوە، (مەریوان – وەشانی ئەڤین – ١٣٩٦ هـ.ش)، لاپەڕەکانی ٢٤ – ٢٧.
٣ - زەکی جەعفەر ئەلفەیلی ئەلعەلەوی، مێژووی کوردانی فەیلی و داهاتوو، (بەیرووت – دەزگای ئەلبەلاغ بۆ چاپ و وەشاندن و بڵاوکردنەوە – ٢٠١٠)، لاپەڕەی ٥٢٢.
٤ - شوان محەممەد ئەمین تەها خۆشناو، هەولێر لە نێوان ساڵانی ١٩٦٣ – ١٩٧٠: لێکۆڵینەوەیەکی مێژوویی لەسەر ڕەوشی سیاسی، (هەولێر – چاپخانەی زانکۆی سەڵاحەدین – ٢٠١٦)، لاپەڕەکانی ٨٧، ١١٤، ١٥٨.
٥ - محەممەد سەعید ئەلتەریحی، شیعەکانی کورد: ڕابردوو و ئێستا، (شام – دار نینەوا بۆ لێکۆڵینەوە و وەشاندن و بڵاوکردنەوە – ٢٠١٣)، لاپەڕەی ٦١٢.
٦ - خەلەف خەفوور، دەفری زێڕین، بەرگی یەکەم، (کەرکووک – کۆمەڵەی ڕۆشنبیری و کۆمەڵایەتیی کەرکووک – چاپخانەی کارۆ – ٢٠١١)، لاپەڕەکانی ٢١ – ٢٢.
٧ - ئیبراهیم فەرهەمەندنیا، قڕکردنی کوردان لەلایەن یاسای نێودەوڵەتییەوە، (مەریوان – وەشانی ئەڤین – ١٣٩٦ هـ.ش)، لاپەڕەکانی ٢٤ – ٢٧.
٨ - دەرەخشان شێخ جەلال حەفیگزادە، کورتەیەک لە بزووتنەوەی ڕزگاریی ژنانی کوردستان و هەندێک بیرەوەریی من، (سلێمانی – چاپخانەی شڤان – ٢٠١٠)، لاپەڕەی ١٥٧.
٩ - زەکی جەعفەر ئەلفەیلی ئەلعەلەوی، مێژووی کوردانی فەیلی و داهاتوو، (بەیرووت – دەزگای ئەلبەلاغ بۆ چاپ و وەشاندن و بڵاوکردنەوە – ٢٠١٠)، لاپەڕەی ٥٢٢.
١٠ - شەکیب ئەقراوی، ساڵانی جەفا لە کوردستاندا: گرنگترین ڕووداوە سیاسی و سەربازییەکان لە کوردستان و عێراق لە ١٩٥٨ تا ١٩٨٠، چاپی دووەم، (هەولێر – چاپخانەی منارە – ٢٠٠٧)، لاپەڕەی ١٥٣.
١١ - سوبحی عەبدولحەمید، عێراق لە ساڵانی ١٩٦٠ – ١٩٦٩دا، (شام – دار بابیل بۆ لێکۆڵینەوە و ڕاگەیاندن – ٢٠٠٩)، لاپەڕەی ٦١.
١٢ - ڕۆژین چەلەبی مونیر، زاخۆ ١٤ی تەمموزی ١٩٥٨ – ٦ی ئاداری ١٩٧٥، (بێ شوێن – ناوەندی زاخۆ بۆ لێکۆڵینەوەی کوردی – ٢٠١٨)، لاپەڕەکانی ٢٠٥ – ٢٠٦.
١٣ - عەلی حسێن جەعفەر، پەیمانی کوردان... لاپەڕەکانی بیرەوەری، ڕۆژنامەی ئەل-ئیتیحاد، ڕۆژنامەی ناوەندی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، ژمارە ٤٩٩، ساڵی یازدەیەم، سلێمانی، هەینی، ١٥ تشرینی دووەم ٢٠٠٢، لاپەڕەی ١٦.
١٤ - عەلی سینجاری، دۆزی کوردی و حیزبی بەعسی عەرەبیی سۆسیالیست لە عێراق، بەشی سێیەم، (دهۆک – چاپخانەی خانی – ٢٠١٢)، لاپەڕەکانی ٣١٨، ٣٣٥.
١٥ - فایز ئەل-خەفاجی، گوللەی سیاسی لە عێراق، بەشی دووەم، (شاری به‌غدا – دار قەنادیل بۆ وەشاندن و بڵاوکردنەوە – ٢٠١٨)، لاپەڕەی ٦٨.
١٦ - کۆنگرەی پێنجەمی پارتی دیموکراتی کوردستان، گۆڤاری ڕۆژی نوێ، ژمارە سێ، ساڵی یەکەم، شاری به‌غدا، حوزەیران ١٩٦٠، لاپەڕەی ٥٦.
١٧ - مەحمود ئەل-دورە، دۆزی کوردی و نەتەوەپەرستیی عەرەبی لە شەڕی عێراقدا، (بەیروت – وەشانی دار ئەل-تەلیعە – ١٩٦٣)، لاپەڕەی ١٨١.
١٨ - مەلا مستەفا بارزانی و هاوڕێکانی هەواڵی دامەزراندنی پارتەکە پێشکەشی بەڕێز وەزیری ناوخۆ دەکەن، ڕۆژنامەی خەبات (ئەل-نیزال)، ژمارە ١٤١، شاری به‌غدا، چاپخانەی ئەل-رەی ئەل-عام، یەکشەممە، ٩ کانوونی دووەم ١٩٦٠، لاپەڕەکانی ١، ٨.
١٩ - ئەرشیفی دەستەی ئینسایکلۆپیدیای پارتی دیموکراتی کوردستان.
٢٠ - یانەی سەرکەوتن لە شاری به‌غدا، گۆڤاری هیوای یانەی سەرکەوتن، ژمارە ٤، ساڵی دووەم، شاری به‌غدا، چاپخانەی نەجاح، تشرینی یەکەم ١٩٥٨، لاپەڕەی ٩١.
٢١ - یەدۆڵڵا کەریم، شۆڕشی ئەیلوول ١٩٦١: دەستپێکێکی ڕاستەقینە بەرەو ڕزگاری، ڕۆژنامەی تەئخی، دار ئەل-تەعاون بۆ چاپ و وەشاندن، ژمارە ٤٥٨١، خولی سێیەم، دووشەممە، ١٩ ئەیلوول ٢٠٠٥، لاپەڕەی ٣.
٢٢ - یەدۆڵڵا کەریم، شۆڕشی ڕزگاریی ئەیلوول... ڕاستی و واتاکان، ڕۆژنامەی تەئخی، ژمارە ٤٣٠٩، شاری به‌غدا، یەکشەممە، ١٢ ئەیلوول ٢٠٠٤، لاپەڕەی ٣.