زندگینامه

زیاب در زیاب، در سال ١٩٠٩ در روستای بارزان وابسته به ناحیه بارزان در شهرستان مێرگه‌سۆر در استان اربیل به دنیا آمده است، پیش از رفتن به اتحاد جماهیر شوروی متأهل بوده و همسرش حلیمه مقداد اسماعیل نام داشت و دارای سه پسر و یک دختر به نام‌های حسین (١٩٣٧)، مقداد (١٩٤٠)، خاتون (١٩٤٢) و عبدالله (١٩٤٥) بودند، در اتحاد جماهیر شوروی تحصیل کرده و توانسته مدرک دانشکده را دریافت کند، همچنین در اتحاد جماهیر شوروی برای بار دوم با گالینا پروفیسنا ازدواج کرد و صاحب یک پسر و یک دختر به نام‌های علی (١٩٥٤) و مریم (١٩٥٨) شدند، پس از بازگشت از اتحاد جماهیر شوروی و آغاز انقلاب ایلول، در سال ١٩٦٦ خانواده‌اش به همراه فرزندانش به اتحاد جماهیر شوروی بازگشتند. وی به زبان‌های کردی و روسی تسلط داشت. به دلیل بدی آب و هوا و آب آلوده در شهرستان عَفَک وابسته به استان دیوانیه در تاریخ ١١ دسامبر ١٩٧٥ درگذشت و در همان‌جا به خاک سپرده شد.

در تاریخ ٣١ ژوئیه ١٩٨٣ در عملیات انفال بارزانی‌ها توسط حکومت عراق در مجتمع قوشتپه، پسرش به نام حسین زیاب (١٩٣٧-١٩٨٣) ناپدید شد.

کارنامه مبارزاتی

زیاب در زیاب در سال ١٩٣١ به صفوف نخستین انقلاب بارزان پیوست، در سال ١٩٣١ در جنگ برقی بگ شرکت کرد، در سال ١٩٤٣ به صفوف دومین انقلاب بارزان پیوست، در همان سال در عملیات تصرف پایگاه‌های پاسگاه‌های پلیس بلێ و بارزان شرکت کرد.

 در ١٩ اوت ١٩٤٥ به دستور دادگاه عرفی نظامی عراق تمام اموال منقول و غیرمنقول وی مصادره شد. در ١١ اکتبر همان سال پس از شکست دومین انقلاب بارزان به شرق کردستان رفت، در ٣١ مارس ١٩٤٦ در نیروی بارزان وابسته به ارتش جمهوری دموکراتیک کردستان در مهاباد خدمت پیشمرگگی کرد و در جنگ‌های جبهه سقز در جمهوری دموکراتیک کردستان شرکت نمود.

 در ١٥ آوریل ١٩٤٧ به همراه شیخ احمد بارزانی از رودخانه گادر که در مرز بین‌المللی ایران و عراق واقع است، عبور کرد. در ١٩ آوریل تصمیم گرفت که تحت فرماندهی ژنرال مصطفی بارزانی به مقاومت ادامه دهد. در ٢٣ مه و پس از نشست گسترده روستای درێ و تصمیم رفتن به اتحاد جماهیر شوروی، همراه با نیرو حرکت کرد. در ١٨ ژوئن همان سال از رودخانه ارس که در مرز بین‌المللی ایران با اتحاد جماهیر شوروی واقع است، عبور کرد.

پس از رسیدن به اتحاد جماهیر شوروی، در ١٩ ژوئن ١٩٤٧ به همراه تمامی همرزمانش در شهر نخجوان جمهوری آذربایجان به مدت چهل روز در یک مجتمع باز که با سیم خاردار محصور شده بود، قرار داده شدند و توسط گروهی از سربازان نگهبانی می‌شدند و از نظر خوراک، پوشاک و رفت و آمد مانند اسرای جنگی با آنان رفتار شد. سپس به دستور حکومت شوروی بین مناطق آغدام، لاچین، آیولاغ و کلبجر در جمهوری آذربایجان تقسیم شدند.

 سال ١٩٤٧ به شهر شوش منتقل شدند، در ١٣ مارس ١٩٤٩ به همراه ملا مصطفی بارزانی و سعید ملا عبدالله با هواپیما به چمبای در کنار دریای آرال منتقل شدند. در ١ سپتامبر ١٩٥١ نامبرده به همراه ملا مصطفی بارزانی به تاشکند بازمی‌گردد.

 در سال ١٩٥٨ جمهوری عراق به ریاست عبدالکریم قاسم تأسیس شد، نامبرده در ١٦ آوریل ١٩٥٩ به همراه همرزمانش با کشتی گروزیا از طریق بندر بصره در جنوب جمهوری عراق به کردستان بازگشت.

 مشارکت در انقلاب ایلول کرده است، در جنگ پیرس مشارکت داشت، سال ١٩٧٥ پس از شکست انقلاب ایلول توسط حکومت عراق به جنوب عراق تبعید شد و در استان دیوانیه شهرستان عَفَک اسکان داده شد.

منابع:             
  1. آرشیو هیئت دانشنامه حزب دموکرات کردستان.
  2. مصاحبه مجله متین، همراه بارزانی نامیرا عزیز قاضی خاطرات خود را بازگو می‌کند، بخش دوم، مجله متین، شاخه یک حزب دموکرات کردستان - متحد، شماره ٤٨، دوره سوم، دهوک، چاپخانه هاوار، ژانویه ١٩٩٦م.
  3. حمید گردی، پوخته‌ی مێژوونامه‌ (خلاصه تاریخ‌نامه)، چاپ اول، (اربیل - انتشارات و چاپخانه آراس - چاپخانه وزارت آموزش و پرورش - ٢٠٠٤م).
  4. حیدر فاروق السامرایی، ضیاء جعفر و دوره‌ السیاسی و الاقتصادي فی العراق، (لندن – دارالحکمه - ٢٠١٦م).
  5. رکار مزوری، سه‌ربۆرا تراژیدیایێن بارزانییان (سرگذشت تراژدی‌های بارزانی‌ها)، چاپ اول، (اربیل - چاپخانه حاجی هاشم - ٢٠١٣م).
  6. شعبان علی شعبان، هه‌ندێك زانیاری سیاسی و مێژوویی (برخی اطلاعات سیاسی و تاریخی)، چاپ سوم، (اربیل - چاپخانه روژهه‌لات - ٢٠١٣م).
  7. شوکت شیخ یزدین، یوبیل طلایی پیشمرگه، (پیرمام - چاپخانه خه‌بات - ١٩٩٦م).
  8. صالح یوسف صوفی، کرونولوژی کردستان و جهان، چاپ اول، جلد دوم، (دهوک - چاپخانه استان دهوک - ٢٠١٣م).
  9. صالح یوسف صوفی، کرونولوژی کردستان و جهان، چاپ اول، جلد سوم، (دهوک - چاپخانه استان دهوک - ٢٠١٣م).
  10. عمر فاروقی، سردار دانا زندگی و مبارزات مرحوم ملا مصطفی بارزانی، چاپ دوم، (اربیل - چاپخانه وزارت آموزش و پرورش - ٢٠٠٢م).
  11. عبدالرحمن ملا حبیب ابوبکر، عشیره بارزان در میان ١٩٣١ - ١٩٩١، چاپ اول، (اربیل - چاپخانه وزارت فرهنگ - ٢٠٠١م).
  12. یادداشت‌های فرمانده شهید حه‌سو میرخان ژاژۆکی، ٦٢ روز همراه با بارزانی، رفتن بارزانی‌ها به اتحاد جماهیر شوروی، چاپ اول (اربیل - چاپخانه روشنبیر - ١٩٩٧م).
  13. لیث عبدالمحسن جواد الزبیدی، ثوره ١٤ تموز ١٩٥٨ فی العراق، (بغداد - دارالرشید للنشر - ١٩٧٩م).
  14. مسعود بارزانی، بارزانی و جنبش آزادیخواهی کرد ١٩٣١ - ١٩٥٨، (دهوک - چاپخانه خه‌بات - ١٩٩٨م).
  15. نجف قلی پسیان، از مهاباد خونین تا کرانه‌های ارس، ترجمه شوکت شیخ یزدین، چاپ اول، (پیرمام - یوبیل طلایی حزب دموکرات کردستان - ١٩٩٦م). 
  16.