Endamên serkirdayetiya demkî ya Partiya Dêmokrata Kurdistanê yên ku ji Kongreya Nehem veqetiyabûn, di dawiya sala 1980î de partiyeke nû ava kirin û navê (Partiya Gel a Dêmokrata Kurdistanê) lê kirin. Di 28ê Mijdara 1980î de, Bereya Niştimanî ya Dêmokrata Îraqî (Cûd) hat avakirin ku tê de Partiya Dêmokrata Kurdistanê û şeş partiyên din ên Kurdistanî û Îraqî hebûn. Dûre şerê Îraq û Îranê ku heşt salan dom kir di 22ê Îlona 1980î de dest pê kir, şerê ku hêzên Kurdî di tevahiya dema şer de mijûl kirin.
Di vê heyamê de, şerê navxweyî piraniya hêz û partiyên Kurdî xist bin bandora xwe, bi taybetî Partiya Dêmokrata Kurdistanê û Yekîtiya Niştimaniya Kurdistanê heta ku di kongreya Tehranê de di Cotmeha 1986an de bi dawî bû. Her wiha koça dawî ya zû ya Îdrîs Barzanî di 31ê Kanûna Pêşîn a 1987an de, avakirina Bereya Kurdistanî di 2ê Gulan a 1988an de ku heft partiyên Kurdî dihewand. Dûre rawestandina şerê Îraq û Îranê piştî heşt salan di 20ê Tebaxa 1988an de, êrîşên hovane yên rejîma Beis li ser Kurdistanê di sala 1988an de, êrîşên kîmyayî û Enfalên Kurdistanê û gelek bûyerên din ên girîng di wê heyamê de qewimîn.
Li gorî rêziknameya navxweyî ya partiyê, biryar bû ku Kongreya Dehêmi di sala 1983an an 1984an de bê lidarxistin, lê ji ber barûdoxên nebaş û pêşhatên nexwestî dihat paşxistin. Di dawiyê de di civîna Komîteya Navendî ya meha Hezîrana 1989an de biryar hat dayîn ku kongre bê lidarxistin. Her wiha di heman civînê de biryar hat dayîn ku komîteyeke amadekar ji bo kongreyê bê avakirin bi şertê ku ti kes ji wan endamên Komîteya Navendî nebin. Komîteyek bi serokatiya Nêçîrvan Îdrîs Barzanî hat avakirin. Di Tîrmeha heman salê de hilbijartinên ji bo namzedkirina endamên kongreyê ji nav rêxistinên serbazî û partî dest pê kirin û di Cotmeha 1989an de amadekariyên kongreyê temam bûn.
Lidarxistina kongreyêKongre di navbera 2 heta 12ê Kanûna Pêşîn a 1989an de li gundê Hêşmawe yê li rojhilatê Kurdistanê bi beşdariya 332 nûnerên hilbijartî yên ji deverên azadkirî yên li derveyî kontrola hikûmeta Îraqê û nûnerên taybet ên ji deverên dagirkirî hat lidarxistin. Karên xwe di bin dirûşma (berdewamkirina têkoşînê ji bo dêmokrasiya Îraqê û xweseriya Kurdistanê) de dest pê kir.
Rapora siyasî ya kongreyê ji aliyê Elî Ebdullah sekreterê Komîteya Navendî ve hat xwendin. Dûre peyamên 130 partî û rêxistinên siyasî yên dostên Partiya Dêmokrata Kurdistanê hatin xwendin. Kongreyê ji bo cara duyemîn di dîroka partiyê de biryar da ku mansibê cîgirê serok nûjen bike.
Di Kongreya Yekem (yekbûna yekem) de, du cîgirên serok hebûn, lê berevajî wê, mansibê sekreterê ku di Kongreya Yekem de li kêleka cîgir bû, hat rakirin. Li ser vê bingehê û li gorî pêşniyara serok Mesûd Barzanî Elî Ebdullah wek sekreterê serok hat tayînkirin û nûnerên di kongreyê de ev yek pejirandin.
Di vê kongreyê de hejmarek biryar hatin girtin, madeya (5) ya bernameyê bi temamî hat guhertin û di desthilatên serokê Partiya Dêmokrata Kurdistanê de guhertin hatin kirin. Desthilatên sekreterê partiyê hatin betalkirin û biryar hat dayîn ku li şûna sekreter, cîgirê serok ji aliyê serok ve bê tayînkirin. Mesûd Mistefa Barzanî careke din bi yekdengî wek serokê Partiya Dêmokrata Kurdistanê hat hilbijartin.
Di avahiya Partiya Dêmokrata Kurdistanê de, li gorî rêziknameya navxweyî ya Kongreya Dehêmi, xane, xaneyên sereke, komîteyên rêxistinî, komîteyên herêmî, komîteyên şaxan, Komîteya Navendî, Ofîsa Siyasî û serok hebûn. Her wiha Komîteya Çavdêriya Navendî ji aliyê Ofîsa Siyasî ve hat hilbijartin ku ji endamekî Ofîsa Siyasî û du endamên Komîteya Navendî pêk dihat û endamên wê bi awayekî dewreyî dihatin guhertin.
Serkirdayetiya ku ji Kongreya Dehêmi hat hilbijartin:Dr. Cercîs Hesen
Dr. Roj Nûrî Şawês
Hoşyar Mehmûd Mihemed Faris
Felekedîn Kakêyî
Mesûd Saleyî
Krîstov Yelda Terxan
Dr. Kemal Kerkukî
Qadir Qadir Elî
Dr. Elî Baba Şawês
Derwêş Ebdulrehman Axa
Umer Osman Mîrgesorî
Her wiha endamên hêzî yên Komîteya Navendî bi vî awayî hatin hilbijartin:
Dr. Nasih Xefûr
Kemal Hesen Çawmar
Yûnis Rojbiyanî
Kemal Hesen Çawmar
Yûnis Rojbiyanî
Di yekem civîna Komîteya Navendî de, endamên nû yên Ofîsa Siyasî hatin hilbijartin ku ev in:
Nêçîrvan Barzanî, Fazil Mîranî, Dr. Roj Nûrî Şawês, Dr. Cercîs Hesen, Cewher Namiq, Hoşyar Zêbarî û Zaim Elî.
Ji ber ku barûdox piştî operasyonên Enfalê li Kurdistanê bi temamî xirab bûbû, piştî kongreyê hewldanek hat kirin ku di şaxan de guhertin bên kirin û komên Pêşmerge vegerin Kurdistanê.
Çavkanî:1- Mihemed Mela Qadir, Xebatname, Kurte dîroka Partî û Barzanî nemir, çapa sêyem, (Hewlêr- Çapxaneya Aras- 2012).
2- Dîroka Partiya Dêmokrata Kurdistanê, Kongre û Konferans (Bername û rêziknameya navxweyî), Desteya Ensîklopediya Partiya Dêmokrata Kurdistanê, berga duyem, (Hewlêr- Çapxaneya Roksana- 2021).
3- Hebîb Mihemed Kerîm, Dîroka Partiya Dêmokrata Kurdistanê ـ Îraq (di qonaxên sereke de) 1946 ـ 1993, (Duhok ـ Çapxaneya Xebat ـ 1998).
4- Lidarxistina Kongreya Dehêmi ya Partiya Dêmokrata Kurdistanê, rojnameya Zagros, hejmara yekem, Sibat 1990.
5- Kerîm Hebîb Hacî, Bîranînên min di şoreşên Îlon û Gulanê yên pîroz de, çapa duyem, (Duhok ـ Çapxaneya Xanî ـ 2016).
6- Partiya Dêmokrata Kurdistanê, Rêziknameya navxweyî ya Kongreya Dehêmi, (bê cih ـ Çapxaneya Xebat ـ bê sal).
7- Arşîva Desteya Ensîklopediya Partiya Dêmokrata Kurdistanê.
8- Lîsteya navê berbijêrên Partiya Dêmokrata Kurdistanê ji bo Encûmena Niştimanî li Kurdistanê, rojnameya Pêşketin, organa Yekîtiya Xwendekar û Lawên Dêmokrata Kurdistanê ـ Îraq, hejmar 26, Gulan 1992.
9- Hevalê xebatkar Seyîd Salih koça dawî dike, rojnameya Xebat, organa Partiya Dêmokrata Kurdistanê, hejmar 618, Adar 1992.