Yaşam Öyküsü

Babekir Şeyh Hüseyin Laçin, 1931 yılında Erbil vilayetine bağlı Mergesor kazasının Şirvan nahiyesine bağlı Kirkemo köyünde dünyaya geldi. Birinci Barzan Devrimi'nin yenilgiyle sonuçlanmasının ardından, Şeyh Ahmed Barzani ve çok sayıda Barzani ailesi mensubu Kuzey Kürdistan'a sığınınca, o da henüz bir yaşındayken 1932 yılının Haziran ayının 21'sinde ailesiyle birlikte Türkiye Cumhuriyeti'ne göç etti. Ancak 1933 yılında Türk yetkililer Şeyh Ahmed Barzani'yi Irak hükümetine teslim edince, aileleri de Şeyh Ahmed ile birlikte Kuzey Kürdistan'a sığınan tüm aileler gibi Güney Kürdistan'a geri döndüler. Okulun olmayışı ve Irak hükümetinin eğitim ve okuryazarlığa önem vermemesi nedeniyle eğitimden geri kaldı; öyle ki, 1943 yılında İkinci Barzan Devrimi patlak verdiğinde henüz ilkokul üçüncü sınıf öğrencisiydi.

General Mustafa Barzani ile birlikte Sovyetler Birliği'ne gittikten sonra, orada beş yıl üniversitede okudu; 1959 yılında İndustrial Teknikum Üniversitesi Otomobil Mekanik Tekniği bölümünden diploma derecesi aldı. Kürtçe, Farsça ve Rusça dillerini biliyordu. 2020 yılı Mart ayının 5'sinde Salahaddin kasabasında vefat etti ve Kirkemo köyündeki mezarlığa defnedildi.

Mücadele Geçmişi

1943 yılında başlayıp 1945 yılına kadar süren İkinci Barzan Devrimi'nin patlak vermesinden sonra, Babekir Şeyh Sin bu yıl devrim saflarına katıldı. Henüz on üç yaşında bir gençti; karargâhlara ve savaş alanına yiyecek taşıyarak peşmergeye hizmet etti. Bu nedenle 1945 yılı Ağustos ayının 19'sinde, askeri örfi mahkeme kararıyla tüm taşınır ve taşınmaz mal varlığına el konuldu.

1945 yılı Ekim ayının 11'sinde, İkinci Barzan Devrimi'nin yenilgisinden sonra Mustafa Barzani ve yoldaşlarıyla birlikte Doğu Kürdistan'a geçti. Mahabad'da Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti'nin kurulmasından sonra, 1946 yılı Mart ayının 31'sinde Barzan gücü çerçevesinde cumhuriyeti savundu.

Mahabad'daki Kürdistan Cumhuriyeti'nin yıkılması ve Barzani'nin Doğu Kürdistan'dan Güney Kürdistan'a dönmesinin ardından, Doğu Kürdistan'daki Neğede savaşı ve Şino savaşına katıldı. Ayrıca, 1947 yılı Nisan ayının 19'sinde (Hakurke ve Berazger ovası yoluyla) Kuzey Kürdistan toprakları üzerinden Şirvan ve Mizuri bölgesine dönen peşmergeler arasındaydı.

Döndükten sonra, General Mustafa Barzani 1947 yılı Mayıs ayının 6'sunda Erguş köyünde yoldaşlarıyla bir toplantı yaparak onları kalma veya Sovyetler Birliği'ne gitme konusunda serbest bıraktı. Orada tüm yoldaşları yola devam etme ve Sovyetler Birliği'ne gitme kararı aldılar. 1947 yılı Mayıs ayının 23'sinde General Mustafa Barzani'ye Sovyetler Birliği'ne kadar eşlik etti. Qotur halk savaşı ve Mako köprüsü savaşlarına katıldı. Çok büyük zorluklar ve yorgunluklardan sonra, 1947 yılı Haziran ayının 18'sinde İran ile Sovyetler Birliği arasındaki sınırda yer alan Aras nehrini geçerek Sovyetler Birliği'ne geçti.

Sovyetler Birliği'ne ulaştıktan sonra, 1947 yılı Haziran ayının 19'sinde tüm yoldaşlarıyla birlikte Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Nahçıvan şehrinde kırk gün boyunca dikenli tellerle çevrili, açık bir alanda tutuldular. Bir grup asker tarafından korunuyorlardı; yiyecek, giyim ve hareket serbestisi açısından savaş esiri gibi muamele gördüler. Daha sonra Sovyet hükümetinin kararıyla Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Ağdam, Laçın, Eylax ve Kelbecer bölgelerine dağıtıldılar. 1947 yılı Aralık ayının 10'sinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başkenti Bakü'de Hazar Denizi kıyısındaki bir askeri kampa nakledildiler. 23 ayın aynı gününde kendilerine askeri kıyafetler verildi ve Azerbaycan Cumhuriyeti subaylarının gözetiminde günde sekiz saat askeri eğitim aldılar. Aynı zamanda, gün içinde dört saat boyunca okuma yazma bilen bazı yoldaşları tarafından kendilerine Kürtçe dil eğitimi dersleri verildi.

Cafer Bağırov'un yoldaşlarına yönelik kötü muamelesinin ardından Barzani, askeri kampı 1948 yılı Ağustos ayının 29'sında Azerbaycan Cumhuriyeti'nden Özbekistan Cumhuriyeti'nin başkenti Taşkent yakınlarındaki Çırçuk topluluğuna taşımaya karar verdi ve orada askeri eğitime devam ettiler.

1949 yılının Mart ayında yoldaşlarıyla birlikte grup grup trenle Sovyetler Birliği'ndeki kollektif köylere dağıtıldılar ve kolhoz tarlalarında (halkın hükümetten kiraladığı ve daha sonra hükümet payını verdikleri arazilerde) çalıştılar.

Büyük bir çabadan ve General Barzani tarafından Stalin'e gönderilen birçok mektuptan sonra, nihayet Stalin'in eline Barzani'nin yoldaşlarının çektiği acıları anlattığı bir mektup ulaştı. Stalin derhal Barzani'nin yoldaşlarının durumunu araştırmak üzere bir komite kurulması kararını verdi. Nihayet komitenin kararı, hepsinin Vriviski şehrinde toplanması yönünde oldu; bu yüzden kendisi, Sovyetler Birliği'nde 1951 yılının Kasım ayında Vriviski şehrine gitti.

1958 yılı Temmuz ayındaki 14 Devrimi'nden sonra Irak'ta ve General Mustafa Barzani'nin dönüşünden sonra, 1959 yılının Şubat ayının 25'sında, üçüncü ve yedinci maddeler ve onuncu maddenin (A) fıkrası ile (11) maddesinin uygulanması ve 1959 yılında 19 sayılı değiştirilmiş yasaya dayanılarak, kendisi ve yoldaşları genel af kapsamına girdiler.

1958 yılında Abdülkerim Kasım başkanlığında Irak Cumhuriyeti kuruldu ve Şeyh Hüseyin, 1959 yılı Nisan ayının 16'sinde yoldaşlarıyla birlikte Grozia gemisiyle Irak Cumhuriyeti'nin güneyindeki Basra limanı üzerinden Kürdistan'a geri döndü.  

Babekir Laçin, Irak Cumhuriyeti'nin başkenti Bağdat'ta Mustafa Abdullah Feqi Nebi ve Said Ahmed ile birlikte Mele Mustafa Barzani'nin korumalığını yaptılar. 1961 yılında Eylül Devrimi'ne katıldı, serkol (bölge sorumlusu) oldu. İlk kez Bêdarun köyünde İdris Barzani ile birlikteydi, daha sonra Berwari Bala'ya Mele Mustafa Barzani'nin yanına gitti ve Şerif Abdullah Feqi Nebi sorumlusuydu. 1962 yılında Mele Mustafa Barzani ile birlikte Qeladize, Bêtwên ve Dukan bölgelerine gitti ve o bölgelerdeki savaşlara katıldı.

11 Mart 1970 antlaşmasından sonra 1974 tarihine kadar sınır muhafızı olur ve 1974 yılında Molla Mustafa Barzani'nin yanına döner. 1975 yılında Eylül Devrimi'nin başarısızlığından sonra mülteci olarak İran'a yönelir, Zive topluluğuna yerleşir ve aynı yıl Cehrom'a gider, ardından Save'ye nakledilir.

1980 yılında Gulan Devrimi'ne katılmıştır. 1991 yılı baharındaki Güney Kürdistan ayaklanmasına katılmış, Şaklava'ya yerleşmiş ve daha sonra 1998 yılında Selahaddin'e yerleşmiştir. On üçüncü kongre'de Kürdistan Demokrat Partisi tarafından kendisine Barzani Ölümsüzlük Madalyası verilmiştir. 5 Mart 2020 tarihinde Selahaddin kasabasında hayatını kaybetmiş ve Karkemo köyü mezarlığına defnedilmiştir.

Kaynaklar:

    1. Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedisi Heyeti Arşivi

    2. Hamid Cevheri, Barzani Madalyası En Yüksek Onur Ödülü, Birinci Cilt, (Erbil - Hacı Haşim Matbaası - 2015).
    3. Hamid Gerdi, Tarihçe Özeti, Birinci Basım, (Erbil - Aras Basım ve Yayın Kurumu - Eğitim Bakanlığı Matbaası - 2004)
    4. Haydar Faruk El-Samarrai, Ziya Cafer ve Onun Irak'taki Siyasi ve Ekonomik Rolü, (Londra – Darulhikme - 2016).
    5. Şehit Komutan Hasso Mirhan Jajoki'nin Hatıralarından, Barzani ile 62 Gün, Barzanilerin Sovyetler Birliği'ne Gidişi, Birinci Basım (Erbil - Aydınlanma Matbaası - 1997).
    6. Mesut Barzani, Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi 1931 - 1958, (Duhok - Xebat Matbaası - 1998).
    7. Barzan Devrimi Şehitlerinin İtibarının İadesi İçin Genel Af Komitesi Karar Metni, Rizgari Dergisi, Sayı 2, 3 Matbaatu’r-Rabita, Bağdat, 1 Nisan 1959.
    8. Ansiklopedi Heyeti Arşivi, Babekir Şeyh Hüseyin Laçin ile röportaj metni, 10 Ocak 2016 tarihi – Pirmam.