Yaşam Öyküsü

Fatih Mihemed Emîn Murteza, Kerkük vilayetinde dünyaya gelmiştir. Ataları Doğu Kürdistan'ın Kirmaşan bölgesinden Güney Kürdistan'a göç etmiş olan Feyli Siyamensûrî aşiretine mensuptur. 1959 yılında Bağdat Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Kürtçe bölümüne girmiştir. 1962 yılı Ekim ayının 9'sında kardeşi Hasîb Mihemed Emîn (1926-1962), Kerkük vilayetinin Axcelar savaşında, Irak hükümeti ordusunun kara kuvvetlerinin saldırısı sonucu şehit düşmüştür. O, Eylül Devrimi sırasında şehit düşen ilk öğretmen olarak kabul edilmektedir. 1963 yılında Bağdat Üniversitesi'nde Kürt Dili alanında lisans derecesini almıştır. 1970-1974 yılları arasında Kerkük'te Eğitim Müdür Yardımcısı ve Kürtçe eğitim sorumlusu olarak görev yapmıştır. 1971 yılının Ağustos ayında, eğitim ve çalışma meselelerini görüşmek üzere Hewlêr vilayetine bağlı Pirmam kasabasında Irak'ın kuzeyindeki vilayetlerin eğitim yöneticileri kongresinde temsilcilik yapmıştır. Kürtçe, Arapça, Türkmence, Farsça, İngilizce ve Almanca dillerini iyi derecede bilmekteydi.

Faaliyetleri

Fatih Mihemed Emîn Murteza, 1957 yılında Irak'ta krallık döneminde KDP'ye katılmıştır; Birusk mahlasıyla çalışmıştır. 1959 yılında Kürdistan Öğrenci Birliği'ne katılmış, 1959-1962 yılları arasında Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) Bağdat Üniversitesi Teşkilat Komitesi üyesi olmuştur. 1963 yılında Peşmerge güçleri saflarına katılmış ve Qeredax gücü içinde siyasi sorumlu olarak görev almıştır. 1963 yılında Kerkük vilayetinde Irak ordusuna karşı Zenbur savaşına katılmıştır. 1963 yılında Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) 3. Şube yöneticisi olmuştur. 1964 yılında Dengê Kurdistan Radyosu'nun Türkmence bölümünde spiker olarak çalışmıştır. 1964 yılında Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) 5. Şube Komitesi'nin ikinci sorumlusu olmuştur. 1964 yılında, Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) Siyasi Büro kanadı tarafından düzenlenen Mawet Genel Toplantısı kararlarına karşı çıkmış ve Başkan Mustafa Barzani'yi desteklemiştir.

1964 yılında, Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) altıncı kongresi için Başkan Mustafa Barzani'nin (1903-1979) onayıyla, altıncı kongreye katılım sağlamak üzere Siyasi Büro kanadına giden on iki kişilik müzakere heyetinin üyesiydi; ancak Siyasi Büro kanadının katılım göstermeme konusundaki ısrarı nedeniyle heyet başarılı olamadı. 1964 yılında Altıncı Kongre temsilcileri tarafından Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) Merkez Komitesi üyeliğine seçildi. 1966 yılında yedinci kongre temsilcileri tarafından Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) Merkez Komitesi yedek üyeliğine seçildi. 1966 yılında 3. Şube Komitesi sorumlusu olarak atandı. 1967 yılında Irak hükümeti yetkilileri tarafından tutuklanarak Nakliyat, Genel Mevkif ve Rumadi cezaevlerinde tutulmuş ve ağır işkencelere maruz kalmıştır. 1969 yılının sonunda serbest bırakıldı. 1969 yılında, sadece Eylül Devrimi sırasındaki tek ortaokul olan Gelale Ortaokulu'nun müdürüydü. 1969 yılında Tişk dergisi yazar kadrosuna katıldı. 1970 yılının Ağustos ayının 5'ünde, Hewlêr vilayetinin Nawpirdan köyünde Kürdistan Öğretmenler Birliği üçüncü kongresinin temsilcisiydi. 1970 yılında Hewlêr vilayetinin Nawpirdan köyünde düzenlenen Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) 8. kongresinin temsilcisiydi. 1970 yılında 11. kadrodan Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) 1. Şube Komitesi karargahının ikinci sorumlusu olarak atandı.

1970 yılında 1. Şube Komitesi'nin gözetmeni oldu. 1971 yılında Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) 4. Şube Komitesi karargahında dünya boks şampiyonu Ednan Qeysi'yi ağırladı. 1972 yılında Hewlêr'de Kürdistan Öğretmenler Birliği dördüncü kongresinin temsilcisi oldu. 1972 yılında Kürdistan Öğretmenler Birliği Kerkük Şubesi sorumlusuydu. 1973 yılının ortalarında Kerkük'teki Kürt Kültür Derneği kurucu komitesi üyesiydi. 1973 yılında Kürdistan Yazarlar Birliği Kerkük Şubesi yönetim komitesi üyeliğine seçildi. 1 ile 1974 yılı Şubat ayının 3'sı arasında, Süleymaniye'de düzenlenen Kürdistan Öğretmenler Birliği beşinci kongresinin temsilcisiydi. 1974 yılında Kürdistan Öğretmenler Birliği Kerkük Şubesi sorumlusu olarak atandı. 1974 yılında 3. Şube Komitesi'ne bağlı Sirwan ilçe komitesinin sorumlusu oldu. 1975 yılında Kerkük vilayetindeki Tuzhurmatu savaşında Irak ordusu tarafından yaralandı.

1975-1976 yılları arasında, Eylül Devrimi yenilgisinden sonra İran'ın Nexede kasabasında mülteci olarak yaşadı. 1976 yılında Güney Kürdistan'a döndükten sonra Irak'ın merkezine sürgün edildi. (1976-1982) yılları arasında Diwaniye'de sürgün hayatı yaşadı. 1982 yılından 1991 yılına kadar Diyala vilayetinin merkezi Baquba'da sürgün hayatı yaşadı. 1991 yılında öğretmen olarak Hewlêr'e tayin edildi ve 1991 yılında Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) Kitle Örgütleri (Komî) Bürosu'nun ikinci sorumlusu olarak atandı. 1992 yılında Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) listesinden Kürdistan Parlamentosu'nun ilk dönemi için aday oldu. 1992 yılında Kürdistan Öğretmenler Birliği altıncı kongresinin düzenlenmesine yardımcı oldu. 1992-1994 yılları arasında Kürdistan Bölgesi Hükümeti'nde Süleymaniye Eğitim Genel Müdürü olarak görev yaptı.

1993 yılında Kürdistan Demokrat Partisi - Yekgirtû'nun on birinci kongresinin delegesiydi, 1993-1994 yılları arasında Erbil'de Kürdistan Demokrat Partisi - Yekgirtû'nun ikinci şube komitesi yöneticisiydi, 1995 yılında mülteci olarak Almanya Federal Cumhuriyeti'ne geçti, 1999-2001 yılları arasında Kürdistan Demokrat Partisi'nin (KDP) Avrupa Altıncı Şube Komitesi'nin Berlin Örgütü sorumlusuydu, 2001-2005 yılları arasında Kürdistan Parlamentosu Üyeliği yaptı, 4 Nisan 2002 tarihinde Kürdistan Parlamentosu birinci dönem Eğitim ve Yükseköğretim İşleri Komitesi üyesi oldu, 2005 yılında Kerkük ilinde İnsan Hakları Ofisi sorumlusu olarak atandı, 12 Kasım 2002 tarihinde Kürdistan Parlamentosu birinci dönem Eğitim ve Yükseköğretim İşleri Komitesi üyesi oldu, 2011-2019 yılları arasında Kürdistan Demokrat Partisi'nin (KDP) Kerkük-Germiyan il liderlik konseyi üyesi olarak görev yaptı, 2 Kasım 2020 Pazartesi günü hayatını kaybetti.

Kaynak:
  1. Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedisi Komitesi Arşivi.
  2. Taziye Mektubu, Xebat Gazetesi, Sayı 6032, Erbil, Pazartesi, 02.11.2020, s. 6.
  3. Reza Şwan, ilk şehit öğretmeni Eylül Devrimi Hasib Muhammed Emin Beg, Sirwan Dergisi, Kürdistan Demokrat Partisi'nin 15 sayılı Hanekin Şubesi, sayı 18, İlkbahar 2014, sayfa 21, 25.
  4. Ali Şingali, Kürt Sorunu ve Arap Sosyalist Baas Partisi, Üçüncü Bölüm, (Duhok - Xani Matbaası - 2012), s. 382.
  5. Şwan Mohammed Emin Taha Xoşnav, 1963-1970 yılları arasında Erbil: siyasi durum üzerine tarihi bir araştırma, (Erbil - Salahaddin Üniversitesi Matbaası - 2016), s. 28, 30-31, 198-199.
  6. Reza Şwan, Hasib Muhammed Beg Siyamensuri 1925-1961, Ömer Ali Şerif, Kerkük ve Germiyan'ın 100 ünlü kişisi, (Süleymaniye - Karo Matbaası - 2019), s. 122-127.
  7. Latif Nadir Rewandzi, Büyük Eylül Devriminde Kürdistan Bilgi Kurumu'nun önemi, Gulan Dergisi, sayı 132, Erbil, 02.08.1997, s. 45, 47.
  8. Fetih Muhammed Emin'in kardeşi, El-Tahi gazetesi, sayı 938, Bağdat, Times Matbaası, Pazartesi, 15 Ocak 1972, sayfa 14, 16.
  9. Mesud Barzani, Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi, Üçüncü Cilt, (Erbil - Eğitim Bakanlığı Matbaası - 2002), s. 144.