Biyografi

1918 yılında Erbil ilinin Mergesor ilçesine bağlı Barzan nahiyesinin Zêwe köyünde doğmuş, 2010 yılında vefat etmiştir.

Mücadele Tarihi

23 Mayıs 1947 tarihinde General Mustafa Barzani'ye Sovyetler Birliği'ne gidişinde eşlik etmiştir. Kotur ve Maku Köprüsü savaşlarında yer almış, birçok zorluk ve yorgunluğun ardından 18 Haziran 1947 tarihinde İran ile Sovyetler Birliği sınırındaki Aras Nehri'ni geçerek Sovyet topraklarına ulaşmıştır.

Sovyetler Birliği'ne ulaştıktan sonra, 19 Haziran 1947 tarihinde tüm yoldaşlarıyla birlikte Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Nahçıvan şehrinde, dikenli tellerle çevrili üstü açık bir toplama kampına yerleştirilmişler ve bir grup asker tarafından gözetim altında tutulmuşlardır; yiyecek, giyim ve hareket serbestisi konusunda savaş esiri muamelesi görmüşlerdir. Daha sonra Sovyet hükümetinin kararıyla Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Ağdam, Laçın, Ayulax ve Kelbajar bölgelerine dağıtılmışlardır. 10 Aralık 1947 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başkenti Bakü'de Hazar Denizi kıyısındaki bir askeri kampa nakledilmişler, 23 Aralık tarihinde kendilerine askeri kıyafetler verilmiş ve Azerbaycan Cumhuriyeti subaylarının gözetiminde günde sekiz saat askeri eğitim almışlardır. Aynı zamanda, günün dört saati okuryazar olan bazı yoldaşlarından Kürtçe öğrenim dersleri almışlardır.

Cafer Bağırov'un Barzani'nin yoldaşlarına yönelik kötü muamelesinden sonra, 29 Ağustos 1948 tarihinde askeri kampın Azerbaycan Cumhuriyeti'nden Özbekistan Cumhuriyeti'nin başkenti Taşkent yakınlarındaki Çırçık yerleşkesine taşınmasına karar verilmiş ve orada da askeri eğitime devam etmişlerdir. 

Mart 1949 ayında, yoldaşlarıyla birlikte grup ve takımlar halinde trenle Sovyetler Birliği'nin kolektif köylerine dağıtılmışlar ve Kolhoz tarlalarında (halkın devletten kiraladığı ve daha sonra devlete payını verdiği araziler) çalışmışlardır. 

General Barzani'nin Stalin'e gönderdiği birçok mektup ve büyük çabaların ardından, nihayet Barzani'nin yoldaşlarının yaşadığı mağduriyetleri anlattığı bir mektup Stalin'e ulaşmıştır. Stalin derhal Barzani'nin yoldaşlarının durumunu araştırmak üzere bir komisyon kurulması talimatını vermiş ve komisyonun nihai kararıyla hepsinin Vriviski şehrinde toplanmaları sağlanmıştır; bu nedenle adı geçen şahıs 1951 Kasım ayında Sovyetler Birliği'ndeki Vriviski şehrine gitmiştir.

Irak'taki 14 Temmuz 1958 devriminden ve General Mustafa Barzani'nin dönüşünden sonra, 25 Şubat 1959 tarihinde, üçüncü ve yedinci maddeler, onuncu maddenin (A) fıkrası ve 11 sayılı maddelerin uygulanması ile 1959 yılındaki 19 sayılı tadil edilmiş yasaya dayanılarak, kendisi ve yoldaşları genel aftan yararlanmışlardır. 

1958 yılında Abdülkerim Kasım başkanlığında Irak Cumhuriyeti kurulmuş, kendisi 16 Nisan 1959 tarihinde yoldaşlarıyla birlikte Grozni gemisiyle Irak Cumhuriyeti'nin güneyindeki Basra limanı üzerinden Kürdistan'a geri dönmüştür.  

1970 yılında Eylül Devrimi'ne katılmış ve savaşlarda yer almıştır. 1975 yılında Eylül Devrimi 'nin yenilgisinden sonra mülteci olarak İran Krallığı'na gitmiş, 1979 yılında Kürdistan'a dönmüştür. 1983 yılında ikinci kez mülteci olarak İran İslam Cumhuriyeti'ne gitmiş, 1984 yılında Gulan Devrimi'ne katılmış ve savaşlarında yer almıştır. 1991 yılında Kürdistan'a dönmüştür. 

Kaynaklar:

  1. Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedi Heyeti Arşivi

  2. Karwan Muhammed Mecid, Barzanîyên li Mehabadê ber bi Sovyetê, Birinci baskı, (Süleymaniye - Peywend Yayınları - 2011z).

  3. He taw Dergisi, sayı 154, altıncı yıl, Erbil, Kürdistan Matbaası, Cuma, 15 Nisan 1959.

  4. Şehit komutan Heso Mîrxan Cajokî'nin notlarında, Barzanilerle birlikte Sovyetler Birliği'ne gidişin 62 günü, Birinci baskı (Erbil - Roşenbîr Matbaası - 1997z).

  5. Leys Abdulmuhsin Cevad El-Zebidi, Sevret 14 Temuz 1958 fi el-Irak, (Bağdat - Dar el-Reşid li el-Neşr - 1979m).

  6. Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi 1931 - 1958, (Duhok - Xebat Matbaası - 1998z).

  7. Necef Quli Pesyan, Mehabad-ı Xwênawîyewe Heta Lîwarekanî Aras, Çeviren: Şevket Şeyh Yezdin, Birinci baskı, (Pirmam - Kürdistan Demokrat Partisi Altın Jübilesi - 1996z).