لەدایکبووە بیجان جەندۆ عەلی ساڵی ١٩٢٦ لە گوندی هۆدەر لە ڕوژهه‌لاتی کوردستان، لە یەکێتی سۆڤیەت خوێندوویەتی، لەوێ لەگەڵ خاتوونی ئۆکرانی ڕۆزا ئەلیکساندەر هاوسەرگیری کردووە، و دوو کچیان بووە (ئیرکە و ئاسیا)، توانیویەتی بڕوانامەی بەکالۆریۆس لە زانکۆی تاشکەند - ئەکادیمیای سیاسەتمەدار لە یەکێتی سۆڤیەت بەدەستبهێنێت، مامۆستای زمانی ڕووسی بووە لە زانکۆی به‌غدا، و وانەی لە زانکۆکانی موستەنسرییە و ئەسکەندەرییە و هەروەها بۆ ئەفسەرانی عێراقی لە کۆلێژی سەربازی لە به‌غدا وتووەتەوە، و هاوسەرەکەی ڕۆزا فەرمانبەر بووە، لە ساڵی ١٩٦٣ ڕۆزا بەردەوام لەلایەن ڕژێمی بەعسەوە تووشی کێشە دەبوو بە تۆمەتی هاوڕێیەتی هاوسەرەکەی بۆ جەنەراڵ مستەفا بارزانی و پێشمه‌رگه بوونی، ناچار بوو بگەڕێتەوە بۆ یەکێتی سۆڤیەت، و لە ساڵی ١٩٧٠ بیجان بۆ جاری دووەم لەگەڵ خاتوو سەعدیە حوسێن کەریم هاوسەرگیری کردووە کە خەڵکی هەولێرە، ساڵی ١٩٧٤ گەڕایەوە ئێران و لە نەغەدە نیشتەجێ بوو، و بیجان ناسنامەی باری شارستانی و ڕەگەزنامەی بۆ خۆی و خێزانەکەی بەدەستهێنا، لە گوندەکەی خۆی کاری کشتوکاڵی لەسەر زەوییەکانی ئاغا کردووە، چونکە زەوییەکی کشتوکاڵی نەبووە، و تا شەهیدبوونی بەردەوام بوو لەو کارە.
لاپەڕەکانی خەباتبیجان لە ٣ی حوزەیرانی ١٩٤٧ لە ڕێپێوانەکەیدا بۆ یەکێتی سۆڤیەت لە گوندی سمایل ئاغا لە ڕوژهه‌لاتی کوردستان هاوڕێیەتی جەنەراڵ مستەفا بارزانی کردووە و بەشداری لە شەڕەکانی ئەو ڕێپێوانەدا کردووە، و دوای ماندووبوونێکی زۆر و هیلاکبوونێکی توند، لە ١٨ی حوزەیرانی ١٩٤٧ ڕووباری ئاراسی بڕی، کە دەکەوێتە سەر سنوور لە نێوان ئێران و یەکێتی سۆڤیەت.
دوای گەیشتنیان بۆ یەکێتی سۆڤیەت، لە ١٩ی حوزەیرانی ١٩٤٧، ئەو و سەرجەم هاوسەنگەرەکانی لە شاری نەخچەوانی کۆماری ئازەربایجان بۆ ماوەی چل ڕۆژ لە کۆمەڵگەیەکی کراوەدا دەستبەسەر کران کە بە تێلی دڕکاوی دەورە درابوو و سەربازان پاسەوانییان دەکردن، و وەک دیلی جەنگ لە ڕووی خواردن و جلوبەرگ و گواستنەوە مامەڵەیان لەگەڵ کراوە، بە بڕیاری حکوومەتی سۆڤیەت دواتر بەسەر ناوچەکانی ئاغدام و لاچین و ئەیولاخ و کەلبەجەر لە کۆماری ئازەربایجان دابەش کران. لە ١٠ی کانوونی یەکەمی ١٩٤٧ گواسترانەوە بۆ کەمپێک لەسەر دەریای خەزەر لە پایتەختی کۆماری ئازەربایجان باکۆ، و لە ٢٣ی هەمان مانگ جلوبەرگی سەربازییان وەرگرت، و ڕۆژانە هەشت کاتژمێر بە سەرپەرشتی ئەفسەرانی کۆماری ئازەربایجان ڕاهێنانی سەربازییان وەردەگرت، لە هەمان کاتدا، ڕۆژانە چوار کاتژمێر وانەی فێربوونی زمانی کوردییان لەلایەن هەندێک لە هاوسەنگەرە خوێندەوارەکانیانەوە وەردەگرت.
دوای مامەڵەی خراپی جەعفەر باکیرۆڤ لەگەڵ هاوسەنگەرەکانی، بارزانی بڕیاریدا کۆمەڵە سەربازییەکەی لە ئازەربایجان لە ٢٩ی ئابی ١٩٤٨ بگوازێتەوە بۆ کۆمەڵگەی جەرجووک لە نزیک پایتەختی ئۆزبەکستان تاشکەند، لەوێ بەردەوام بوون لە ڕاهێنانی سەربازییان.
لە ئازاری ١٩٤٩، ئەو و هاوسەنگەرەکانی بە شێوەی گروپ بە شەمەندەفەر بەسەر گوندە هاوبەشەکانی یەکێتی سۆڤیەتدا دابەش کران و لە کێڵگەکانی کۆلخۆز (ئەو زەوییەی خەڵک لە حکوومەتی بە کرێ دەگرت و پاشان بەشێکیان دەدایە حکوومەت) کاریان کرد.
دوای هەوڵی زۆر و ناردنی چەند نامەیەک لە جەنەراڵ بارزانییەوە بۆ ستالین، ستالین لە کۆتاییدا نامەیەکی پێگەیشت کە بارزانی تێیدا باسی ئازاری هاوسەنگەرەکانی کردبوو، و دەستبەجێ بڕیاریدا کمیسیۆنێک بۆ لێکۆڵینەوە لە دۆخی هاوسەنگەرانی بارزانی پێکبهێنێت، و بڕیاری کۆتایی کمیسیۆنەکە ئەوە بوو کە لە شاری فریفیسکی کۆبکرێنەوە، بۆیە لە تشرینی دووەمی ١٩٥١ بەرەو شاری فریفیسکی سۆڤیەت بەڕێکەوت.
لە ساڵی ١٩٥٨ کۆماری عێراق بە سەرۆکایەتی عەبدولکەریم قاسم دامەزرا، لە ١٦ی نیسانی ١٩٥٩ لەگەڵ هاوسەنگەرەکانی بە کەشتی کروزیا لە ڕێگەی بەندەری بەسرە لە باشووری کۆماری عێراق گەڕایەوە کوردستان.
لە ساڵی ١٩٦٢ بەشداری لە شۆڕشی ئەیلوول کرد، و مناصبی فەرماندەی باڵی هەبوو، لە ساڵی ١٩٧٤، بۆ ماوەی چەند مانگێک مناصبی فەرماندەی فەوجی شەشەم لە هێزی باڵەکایەتی لە دوای سەید عاسی سەید محەمەد وەرگرت، و بەشداری لە شەڕەکانی زارگەلی و کۆرێز کرد، هەروەها بەشداری لە خولی تۆپخانە کرد و لە کاتی شۆڕشی ئەیلوول لە ئەرزیات کاری دەکرد، هەروەها بەشداری لە شەڕەکانی دەشتی هەولێر، کۆیە، ڕانیە، قەڵادزێ و هەروەها لە شەڕەکانی ناوچەی بادینان کرد.
لە ساڵی ١٩٧٩ نامەیەکی لە دکتۆر قاسملووەوە پێگەیشت کە داوای لێدەکرد پەیوەندی بە پارتی دیموكراتی كوردستان-ئێران بکات بەهۆی پێویستی زۆر پێی، پاشان گەڕایەوە گوندی هۆدەر بۆ بینینی خێزانەکەی، حکوومەتی ئێران هەستی بە هاتنی بیجان بۆ هۆدەر کرد، شەڕێک لە نێوان پارتی دیموكراتی كوردستان-ئێران و کۆماری ئیسلامی ئێران ڕوویدا، و بیجان تێیدا شەهید بووە، و لە گوندەکەی خۆی بە خاک سپێردرا.
سەرچاوەکان:-ئەرشیفی دەستەی ئینسایکلۆپیدیای پارتی دیموكراتی كوردستان.