افسر و سیاستمدار مصطفی مصطفی مصطفی، معروف به مصطفی خوشناو، عضو حزب هیوا، یکی از افسران کرد در صفوف ارتش عراق در سال ١٩٣٦، عضو کمیته آزادی و عضو هیئت مؤسس حزب دموکرات کردستان، در سال ١٩٤٧ توسط دولت عراق در بغداد اعدام شد.
زندگینامهمصطفی خوشناو در سال ١٩١٢ در منطقه بیتواته متولد شد، تحصیلات ابتدایی را در شهر کویه و دبیرستان را در شهر اربیل به پایان رساند و سال ١٩٣١ در دانشسرای تربیت معلم شهر بغداد پذیرفته شد و پس از پایان تحصیلات، در شهر حلبچه معلم شد، سال ١٩٣٤ به دانشکده افسری بغداد پیوست و در ٣ ژوئن ١٩٣٦ با درجه ستوان دوم دانشکده افسری را به پایان رساند، در سال ١٩٣٩ زندگی مشترک با زکیه فرج تشکیل داد و صاحب سه دختر و یک پسر شدند.
پس از سقوط جمهوری کردستان، در سال ١٩٤٧ به عراق بازمی‌گردد و در زندان مرکزی بغداد زندانی می‌شود و در آن زمانی که همسر باردارش در زندان از او ملاقات می‌کند، مصطفی خوشناو از او می‌خواهد اگر فرزندشان پسر بود نامش را آزاد بگذارد، یک ماه و نیم پس از اعدام او، در ٢ اوت ١٩٤٧ آزاد متولد می‌شود.
کارنامه مبارزاتیمصطفی خوشناو یکی از آن افسران کرد بود که در ٢٥ ژانویه ١٩٤٤ دولت عراق او را به عنوان افسر رابط بین دولت و دومین قیام بارزان (١٩٤٣-١٩٤٥) تعیین کرد. در همان زمان از سوی حزب هیوا، به طور مخفیانه وظیفه ارتباط و هماهنگی بین حزب و قیام به وی سپرده شده بود، سپس به صفوف قیام پیوست، پس از شکست مذاکرات و تغییر در کابینه نوری سعید و روی کار آمدن حمدی پاچه‌چی به جای نامبرده، دولت دستور بازگشت افسران به صفوف ارتش را صادر کرد، در این چارچوب با رضایت رهبری قیام از بارزان به صفوف ارتش عراق بازگشت، پس از دو ماه مرخصی گرفت و به کردستان بازگشت، دولت در این مرخصی گرفتن شک کرد که مبادا به جمهوری دموکرات کردستان در مهاباد برود، نامبرده از اینکه چشم دولت به اوست آگاه بود لذا تصمیم گرفت در بارزان بماند.
در این هنگام دولت از طریق میرحاج احمد از مصطفی خوشناو می‌خواهد که به صفوف ارتش بازگردد و پس از بازگشت پس از دو ماه از صفوف ارتش عراق اخراج می‌شود و از سوی وزارت دفاع عراق حکم دستگیری وی صادر شد، حزب هیوا نامبرده را از این فرمان آگاه کرد و با این کار توانست بغداد را ترک کند و خود را نجات دهد و سپس به صفوف قیام در بارزان پیوست.
در ١٥ ژانویه ١٩٤٥، به پیشنهاد مصطفی بارزانی کمیته آزادی تأسیس شد و مصطفی خوشناو یکی از اعضای هیئت مؤسس بود، پس از توقف مذاکرات صلح با دولت و متعاقب ایجاد احتمال آغاز دوباره حملات دشمن، در ١٠ فوریه ١٩٤٥ در جلسه کمیته آزادی و به دستور مصطفی بارزانی فرمانده کل نیروهای مسلح قیام، نامبرده به عنوان فرمانده جبهه دفاعی مرگسور-رواندز تعیین شد، برای جلوگیری از درگیری نظامی و به دستور مصطفی بارزانی، در ٤ مارس ١٩٤٥ مصطفی خوشناو نامه‌ای هشدارآمیز برای سرلشکر ارتش عراق رفیق عارف با این محتوا می‌نویسد: ''پس از تقدیم احترام، به وسیله مردان خودمان مطلع شدیم که قصد دارید فردا ٥ مارس ١٩٤٥ با نام مانور دست به پیش‌دستی بزنید و به ما حمله کنید. به شما هشدار می‌دهیم!. از قبل می‌گوییم: از این بابت هر اتفاقی بیفتد گناه آن بر گردن ما نیست و ما گناهکار نیستیم. امضا، مصطفی خوشناو"
به این ترتیب توانست تا ١٠ ژوئن ١٩٤٥ از جنگ جلوگیری کند و تا آن زمانی که ولی بگ در حیاط کلانتری مرگسور شهید شد و بار دیگر جنگ شعله‌ور شد، در ١١ اکتبر ١٩٤٥ و پس از پایان دومین قیام بارزان، نامبرده همراه با مصطفی بارزانی به جمهوری کردستان می‌رود، در جمهوری نقیب مصطفی خوشناو به فرماندهی گردان دوم نیروی بارزان که نیرو از سه گردان تشکیل شده بود منصوب شد، سپس به فرمان رهبری درجه او به سرهنگ (مقدم) ارتقا یافت.
در سال ١٩٤٦ در اکثر جنگ‌های دفاع از جمهوری دموکرات کردستان شرکت کرد، پس از سقوط جمهوری و بازگشت به مرز ایران و عراق در ١٠ آوریل ١٩٤٧ یکی از آن افسرانی بود که خود را تسلیم حکومت کردند، ابتدا به اربیل برده شد و سپس به زندان مرکزی در بغداد منتقل شد و همراه با دیگر یارانش زندانی شدند. قرار نبود اعدام شوند، اما در دادگاهی ساختگی، مخفیانه حکم حلق‌آویز تا حد مرگ برایشان اجرا شد، پیش از حلق‌آویز کردن خود و سه نفر از یارانش، وصیت‌نامه‌ای برای ملت نوشتند که در آن موضع خود را برای آزادی میهن تأکید کردند، روز بعد علی‌رغم محدود کردن حضور مردم، در قبرستان گردی سیوان شهر سلیمانیه به خاک سپرده شد.
منبع:- آرشیو هیئت انسکلوپیدیای حزب دموکرات کردستان.
- تاریخ حزب دموکرات کردستان، کنگره و کنفرانس (برنامه و آیین‌نامه داخلی)، هیئت انسکلوپیدیای حزب دموکرات کردستان، جلد اول، (اربیل- چاپخانه روکسانا- ٢٠٢١).
- حبیب محمد کریم، تأریخ الحزب الدیمقراطي الكوردستاني- العراق(في محطات رئیسیة)١٩٤٦- ١٩٩٣، (دهوک- مطبعة خه‌بات- ١٩٩٨).
- مسعود بارزانی، بارزانی و جنبش رهایی‌بخش کرد، جلد اول١٩٣١- ١٩٥٨، (اربیل- ٢٠١٢).
- معروف قره‌داغی، بارزان و اسرار آن،(بغداد- چاپخانه معارف- ١٩٥٩).