زندگی‌نامه

خانو جوج خان، در سال ١٩٢٧ در روستای ژاژوکی وابسته به ناحیه گوره‌تو در شهرستان مێرگه‌سور در استان اربیل متولد شد. پس از شکست اولین انقلاب بارزان که شیخ احمد بارزانی و شمار زیادی از خانواده‌های بارزانی به کردستان ترکیه پناه بردند، او نیز در ٢١ ژوئن ١٩٣٢ به همراه خانواده‌اش آواره جمهوری ترکیه شد، اما پس از آنکه در سال ١٩٣٣ مقامات ترک شیخ احمد بارزانی را به دولت عراق تحویل دادند، خانواده آنان نیز همانند تمام خانواده‌هایی که به همراه شیخ احمد به شمال کردستان آواره شده بودند، به جنوب کردستان بازگشتند. در اتحاد جماهیر شوروی تحصیل کرده و مدرک کارشناسی خود را در رشته کشاورزی از دانشگاه تاشکند دریافت کرده است، همان‌جا در سال ١٩٥٥ زندگی مشترک خود را با آلفیا اسماعیل‌اُونا زالافیا تشکیل داده است. پس از بازگشت به کردستان در سال ١٩٥٩ به عنوان کارمند در اداره کشاورزی اربیل استخدام شد، به زبان‌های کردی، ترکی، عربی و روسی مسلط بود، در ٢٥ ژوئن ٢٠١٩ در یکی از بیمارستان‌های کشور ترکیه درگذشت، در ٢٦ ژوئن ٢٠١٩ در قبرستان ژاژوک به خاک سپرده شد.

کارنامه مبارزاتی

در سال ١٩٤٣ به صفوف انقلاب دوم بارزان پیوست، در ١٢ اکتبر همان سال در تسخیر پایگاه پلیس خیره‌زوک شرکت کرد. در ١٩ اوت ١٩٤٥ به دستور دادگاه عرفی نظامی عراق تمامی اموال و دارایی‌های منقول و غیرمنقول وی مصادره شد، در ٥ سپتامبر ١٩٤٥ در تسخیر پایگاه پلیس میدان موریک شرکت کرد، در ١١ اکتبر و پس از شکست انقلاب دوم بارزان به همراه خانواده‌اش راهی شرق کردستان شد.

 در ٣١ مارس ١٩٤٦ در نیروی بارزان وابسته به ارتش جمهوری دموکراتیک کردستان خدمت پیشمرگگی کرد، پس از شکست جمهوری دموکراتیک کردستان در ٣ مارس ١٩٤٧ در نبرد نلوس و در ١٩ مارس در نبرد نقده و اشنویه شرکت کرد. او از جمله پیشمرگه‌هایی بود که در ١٩ آوریل ١٩٤٧ از طریق (خواکورک و دشت بهرازگر) از خاک کردستان ترکیه به منطقه شیروان و مزوری بازگشت.

پس از بازگشت، ژنرال مصطفی بارزانی در ٦ مه ١٩٤٧ در روستای ارگوش جلسه‌ای با همرزمانش تشکیل داد و آنان را در ماندن یا رفتن به سوی اتحاد جماهیر شوروی مخیر گذاشت، آنجا تمامی همرزمان تصمیم به ادامه مسیر و رفتن به سوی اتحاد جماهیر شوروی گرفتند، در ٢٣ مه ١٩٤٧ همراهی ژنرال مصطفی بارزانی را به سوی اتحاد جماهیر شوروی انجام داد و در نبرد گلی قتور و نبرد پل ماکو شرکت کرد و پس از سختی و خستگی بسیار، در ١٨ ژوئن ١٩٤٧ از رود ارس که در مرز ایران و اتحاد جماهیر شوروی واقع است، به سوی شوروی عبور کرد.

پس از رسیدن به اتحاد جماهیر شوروی، در ١٩ ژوئن ١٩٤٧ به همراه تمامی همرزمانش در شهر نخجوان جمهوری آذربایجان به مدت چهل روز در یک اردوگاه سرباز که با سیم خاردار محصور شده بود، نگهداری شدند و توسط گروهی از سربازان نگهبانی می‌شدند و از نظر خوراک، پوشاک و تردد همانند اسیران جنگی با آن‌ها رفتار شد. سپس به تصمیم دولت شوروی بر مناطق آغدام، لاچین، آیولاغ و کلبجر در جمهوری آذربایجان تقسیم شدند. در ١٠ دسامبر ١٩٤٧ به پادگانی در کنار دریای خزر در باکو پایتخت جمهوری آذربایجان منتقل شدند و در ٢٣ همان ماه لباس نظامی دریافت کردند و به سرپرستی افسران جمهوری آذربایجان روزانه هشت ساعت تمرینات نظامی انجام می‌دادند. در همان حال روزانه به مدت چهار ساعت توسط برخی از همرزمانشان که سواد داشتند، درس یادگیری زبان کردی به آنان داده می‌شد.

پس از بدرفتاری جعفر باقرُف با همرزمانش، بارزانی تصمیم می‌گیرد اردوگاه نظامی را در ٢٩ اوت ١٩٤٨ از جمهوری آذربایجان به مجتمع چرچوک در نزدیکی تاشکند پایتخت جمهوری ازبکستان منتقل کند و در آنجا نیز تمرینات نظامی را ادامه دهند.

در مارس ١٩٤٩ به همراه همرزمانش به صورت گروهی و دسته‌ای با قطار بر روی روستاهای اشتراکی اتحاد جماهیر شوروی تقسیم شدند و در مزارع کولخوزها (زمین‌هایی که مردم از دولت اجاره می‌کردند و بعد سهم دولت را می‌دادند) کار می‌کردند.

پس از تلاش بسیار و ارسال چندین نامه از سوی ژنرال بارزانی برای استالین، سرانجام نامه‌ای به دست استالین می‌رسد که در آن بارزانی از دردهای همرزمانش می‌گوید و او نیز بلافاصله دستور تشکیل کمیته‌ای برای بررسی وضعیت همرزمان بارزانی می‌دهد و سرانجام تصمیم کمیته بر آن می‌شود که همگی در شهر وریویسکی جمع شوند، بنابراین نامبرده در ماه نوامبر ١٩٥١ به شهر وریویسکی در شوروی می‌رود.

پس از انقلاب ١٤ ژوئیه ١٩٥٨ در عراق و بازگشت ژنرال مصطفی بارزانی، در ٢٥ فوریه ١٩٥٩ و طبق هر دو ماده سوم و هفتم و بند (الف) از ماده دهم و کاربست ماده (١١) با استناد به قانون اصلاح شده شماره ١٩ در سال ١٩٥٩، خود و همرزمانش مشمول عفو عمومی شدند.

در سال ١٩٥٨ جمهوری عراق به ریاست جمهوری عبدالکریم قاسم تأسیس شد، نامبرده در ١٦ آوریل ١٩٥٩ به همراه همرزمانش با کشتی گروزیا از طریق بندر بصره در جنوب جمهوری عراق به کردستان بازگشت. 

 سال ١٩٦١ شرکت انقلاب ایلول کرد، سال ١٩٦٣ در نبردهای منطقه مزوری شرکت داشت، پس از توافق ١١ مارس ١٩٧٠ محافظ مرز در منطقه مێرگه‌سور می‌شود، سال ١٩٧٥ پس از شکست انقلاب ایلول همان منطقه مێرگه‌سور مانده است، سال ١٩٨٨ هنگام بمباران شیمیایی منطقه بادینان به کوه برادوست می‌رود و پس از گذشت یک ماه زمانی که دولت عراق عفو عمومی اعلام کرد، به روستای ژاژوک بازگشت، سال ١٩٩١ توسط دولت عراق به مجتمع شاخولان تبعید شد و در آنجا اسکان داده شد و پس از قیام بهار ١٩٩١ به روستای خود بازگشت، در نبرد مزنی شرکت داشت و در این نبرد مجروح شد، در ١٦ دسامبر ٢٠١٠ در کنگره سیزدهم حزب دموکرات کردستان به دلیل مبارزه و مقاومت در انقلاب دوم بارزان، جمهوری دموکراتیک کردستان، مسیر به سوی اتحاد جماهیر شوروی و انقلاب ایلول توسط رئیس مسعود بارزانی مدال بارزانی نامیرا به وی اعطا شد.

منابع:             
  1. آرشیو هیئت انسکلوپیدیای حزب دموکرات کردستان.
  2. حامد گوهری، مدالیای بارزانی بالاترین نشان افتخار، جلد اول، (اربیل - چاپخانه حاجی هاشم - ٢٠١٥م).
  3. حمید گردی، چکیده تاریخ‌نامه، چاپ اول، (اربیل - انتشارات و پخش آراس - چاپخانه وزارت آموزش و پرورش - ٢٠٠٤م).
  4. حیدر فاروق السامرایی، ضیاء جعفر و دوره‌ السیاسی و الاقتصادی فی العراق، (لندن – دارالحکمه - ٢٠١٦م).
  5. ریکاوی مزوری، زنان روس و جابجایی و انفال و نسل‌کشی، چاپ اول، (اربیل – چاپخانه مناره - ٢٠١٠م).
  6. سفر یوسف میرخان ژاژوکی، همرزم بارزانی نامی به اتحاد جماهیر شوروی سابق، خانو جوج ژاژوکی درگذشت، ارگان حزب دموکرات کردستان، روزنامه خه‌بات، شماره ٥٧٧٦، اربیل، ٢٦ ژوئن ٢٠١٩م.
  7. سفر یوسف میرخان، سازندگان امروز کردستان، (اربیل - اداره کل کتابخانه‌های عمومی - ٢٠١٠م).
  8. شعبان علی شعبان، برخی اطلاعات سیاسی و تاریخی، چاپ سوم، (اربیل - چاپخانه روژهه‌لات - ٢٠١٣م).
  9. شوکت شیخ یزدین، یوبیل طلایی پیشمرگه، (پیرمام - چاپخانه خه‌بات - ١٩٩٦م).
  10. صالح یوسف صوفی، کرونولوژیای کردستان و جهان، چاپ اول، جلد دوم، (دهوک - چاپخانه استانداری دهوک - ٢٠١٣م).
  11. عمر فاروقی، سردار دانا زندگی و مبارزات مرحوم ملا مصطفی بارزانی، چاپ دوم، (اربیل - چاپخانه وزارت آموزش و پرورش - ٢٠٠٢م).
  12. عبدالرحمن ملا حبیب ابوبکر، عشیره بارزان در میان سال‌های ١٩٣١-١٩٩١، چاپ اول، (اربیل - چاپخانه وزارت فرهنگ - ٢٠٠١م).
  13. عبدالله غفور، فرهنگ جغرافیای اربیل، (اربیل - انتشارات آکادمی کردی - چاپخانه حاجی هاشم - ٢٠١٥م).
  14. کاروان محمد مجید، بارزانی‌ها از مهاباد تا شوروی، چاپ اول، (سلیمانیه - چاپخانه په‌یوه‌ند - ٢٠١١م).
  15. مجله هه‌تاو، شماره ١٥٤، سال ششم، اربیل، چاپخانه کردستان، جمعه، ١٥ آوریل ١٩٥٩.
  16. در یادداشت فرمانده شهید حسو میرخان ژاژوکی، ٦٢ روز همراه بارزانی، رفتن بارزانی‌ها به اتحاد جماهیر شوروی، چاپ اول (اربیل - چاپخانه روشنبیری - ١٩٩٧م).
  17. لیث عبدالمحسن جواد الزبیدی، ثوره ١٤ تموز ١٩٥٨ فی العراق، (بغداد - دارالرشید للنشر - ١٩٧٩م).
  18. مسعود بارزانی، بارزانی و جنبش آزادی‌خواهی کرد ١٩٣١-١٩٥٨، (دهوک - چاپخانه خه‌بات - ١٩٩٨م).
  19. نجف‌قلی پسیان، از مهاباد خونین تا کرانه‌های ارس، ترجمه شوکت شیخ یزدین، چاپ اول، (پیرمام - یوبیل طلایی حزب دموکرات کردستان - ١٩٩٦م).