برگزاری کنفرانس
پس از آنکه توصیههای دومین کنگره توسط کمیته مرکزی موقت حزب در مورد برنامه، آییننامه داخلی و شرایطی که به دلیل جدایی جناح حمزه عبدالله برای حزب دموکرات کردستان پیش آمده بود عملی شد، کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان برای برگزاری سومین کنگره شتاب کرد.
نکته: پارتی یا PDK (حزب دموکرات کردستان)
پس از آمادگی کامل، در تاریخ 26 ژانویه 1953، سومین کنگره حزب دموکرات کردستان به صورت مخفیانه در خانه سرهنگ فاتح جَباری، در محله شاطرلو در کرکوک، با حضور 35 تا 40 نماینده از سازمانهای حزبی و رهبری سابق و جدید حزب، در شرایط امنیتی متزلزلی برگزار شد.
پس از قرائت گزارش کنگره و پذیرش آن توسط شرکتکنندگان، نوبت به تغییر نام حزب و پیکربندی آییننامه داخلی و برنامه رسید. در نتیجه، نام حزب از «حزب دموکرات کرد» به «حزب دموکرات کردستان-عراق» تغییر یافت و طرحی برای تغییر آییننامه و برنامه حزب تدوین شد، اما به پس از انتخاب کمیته مرکزی حزب موکول گردید. بنابراین، اعضای جدید کمیته مرکزی که توسط اعضای کنگره انتخاب شدند عبارت بودند از:
- مصطفی بارزانی، رئیس
- ابراهیم احمد، دبیرکل
- دکتر جعفر محمد کریم
- میرحاج احمد آکرهای
- نوری شاویس
- علی عبدالله
- نوری احمد طه
- جلال طالبانی
- عمر مصطفی
- علی حمدی بدوهی
- رشید عبدالقادر
- محمد امین معروف
- جلیل هوشیار
بعدها، چهار عضو به عنوان دفتر سیاسی به شرح زیر منصوب شدند:
ابراهیم احمد، نوری شاویس، علی عبدالله و عمر مصطفی
در این کنگره، نام رئیس به صورت سیاقمند بیان میشود، همانطور که در ماده 29 آییننامه داخلی آمده است: «رئیس حزب دموکرات کردستان-عراق، قهرمان آزادی کردستان ژنرال مصطفی بارزانی، رئیس حزب دموکرات کردستان-عراق» و برای اولین بار در تاریخ حزب دموکرات کردستان، اصطلاح «دبیرکل» استفاده شد.
مهمترین تصمیمات کنگره عبارت بودند از:
- تغییر نام حزب دموکرات کردستان از «حزب دموکرات کرد» به «حزب دموکرات کردستان-عراق»
- مارکسیسم لنینیسم به عنوان ایدئولوژی حزب انتخاب شد.
- نام ارگان حزب از («رزگاری»: رهایی) به («خبات»: تلاش) تغییر یافت.
- تأسیس سازمانهای اتحادیه دانشجویان کردستان، اتحادیه جوانان دموکرات کردستان و اتحادیه زنان کردستان
- اخراج دائمی حمزه عبدالله از صفوف حزب.
- نپذیرفتن عونی یوسف به عنوان نماینده کنگره به اتهام عدم پایبندی به تصمیمات رهبری در طول کنگره دوم.
ساختار حزب دموکرات کردستان-عراق، بر اساس آییننامه داخلی سومین کنگره، به شرح زیر سازماندهی شده است: سلول (شانه)، کمیته منطقه (ناوچه)، کمیته شاخه (لیق)، کمیته مرکزی، دفتر سیاسی، دبیرکل حزب و رئیس.
در پیش گرفتن ایدئولوژیهای مارکسیسم-لنینیسم، زیرا با ایدئولوژیهای ملی و حزبی سازگار نبود و مخالف خواست اکثریت کادرها و اعضای حزب بود. به نظر میرسد با وجود ایدئولوژی حاکم بر آن دوران، دلیل این کار رقابت با حزب کمونیست بوده است، که منجر به تماس بسیاری از دارندگان باورهای کمونیستی و مارکسیستی در کردستان با حزب دموکرات کردستان شد.
در مورد رسانهها و انتشارات حزب دموکرات کردستان پس از سومین کنگره، علاوه بر روزنامه «رزگاری» که نام آن به «خبات» تغییر یافت و ارگان حزب بود، روزنامه «نداء کردستان» به زبان عربی چاپ میشد و دو نشریه دیگر با عنوانهای «ریگای نو» ویژه روشنفکران و جوانان، و «پرکای جوتیار» ویژه کشاورزان، به زبان کردی منتشر میشدند.
منابع
- نامه (پیروت) جلال طالبانی به فرمانده کل مصطفی بارزانی و دوست عزیزشان میرحاج احمد، (5-10-1955، پکن)، مسعود بارزانی، بارزانی و جنبش آزادیبخش کرد، 1931-1958، جلد اول، (اربیل، انتشارات وزارت آموزش، 2004)، سند شماره 7.pdk
- حبیب محمد کریم، تاریخ حزب دموکرات کردستان، عراق (در مراحل اصلی) 1946-1993، (دهوک، انتشارات خبات، 1998)
- علی عبدالله، تاریخ حزب دموکرات کردستان-عراق تا برگزاری سومین کنگره آن، (مکان: نامشخص، 1968)
- متن آییننامه سومین کنگره حزب دموکرات کردستان


