بەستنی کۆنفڕانسەکە
دوای ئەوەی ڕاسپاردەکانی کۆنفڕانسی دووەم لەلایەن کۆمیتەی ناوەندیی کاتیی حزبەوە سەبارەت بە بەرنامە، پەیڕەوی ناوخۆ و ئەو دۆخەی بەهۆی جیابوونەوەی باڵی حەمزە عەبدوڵڵاوە بەسەر پارتیدا هاتبوو جێبەجێ کران، کۆمیتەی ناوەندیی پارتی پەلەی کرد لە بەستنی سێیەمین کۆنفڕانس.
تێبینی: پارتی یان پ د ک (پارتی دیموکراتی کوردستان)
دوای ئامادەکاریی تەواو، لە ٢٦ی کانوونی دووەمی ١٩٥٣، سێیەمین کۆنفڕانسی پارتی بە نهێنی لە ماڵی فەرماندە فاتیح جەباری لە گەڕەکی شاتەرلووی کەرکووک بە ئامادەبوونی ٣٥ بۆ ٤٠ نوێنەر لە ڕێکخراوەکانی حزب و سەرکردایەتیی کۆن و نوێی حزب، لە دۆخێکی ئەمنیی ناسەقامگیردا بەسترا.
دوای خوێندنەوەی ڕاپۆرتی کۆنڤێنشنەکە و پەسەندکردنی لەلایەن ئامادەبووانەوە، کاتی ئەوە هاتبوو ناوی حزب بگۆڕدرێت و پەیڕەوی ناوخۆ و بەرنامە ڕێکبخرێتەوە. لە ئەنجامدا، ناوی حزب لە «پارتی دیموکراتی کورد»ەوە گۆڕدرا بۆ «پارتی دیموکراتی کوردستان-عێراق»، و پلانێک بۆ گۆڕینی پەیڕەو و بەرنامەی حزب داڕێژرا، بەڵام بۆ دوای هەڵبژاردنی کۆمیتەی ناوەندیی حزب دواخرا. بۆیە، ئەندامانی نوێی کۆمیتەی ناوەندی کە لەلایەن ئەندامانی کۆنفڕانسەوە هەڵبژێردران بریتی بوون لە:
- مستەفا بارزانی، سەرۆک
- ئیبراهیم ئەحمەد، سکرتێری گشتی
- دکتۆر جەعفەر محەممەد کەریم
- میرحاج ئەحمەد ئاکرەیی
- نووری شاوەیس
- عەلی عەبدوڵڵا
- نوری ئەحمەد تەها
- جەلال تاڵەبانی
- عومەر مستەفا
- عەلی حەمدی بەدوهی
- ڕەشید عەبدولقادر
- محەممەد ئەمین مەعرووف
- جەلیل هۆشیار
دواتر، چوار ئەندام بۆ مەکتەبی سیاسی دەستنیشان کران بەم شێوەیەی خوارەوە:
ئیبراهیم ئەحمەد، نووری شاوەیس، عەلی عەبدوڵڵا و عومەر مستەفا
لەو کۆنفڕانسەدا، ناوی سەرۆک بە شێوەیەکی دەقاوێژ دەستنیشان کرا، وەک ئەوەی لە ماددەی ٢٩ی پەیڕەوی ناوخۆدا هاتووە: «سەرۆکی پارتی دیموکراتی کوردستان-عێراق، قارەمانی ڕزگاریی کوردستان فەرماندە مستەفا بارزانی، سەرۆکی پارتی دیموکراتی کوردستان-عێراق»، و بۆ یەکەمجار زاراوەی «سکرتێری گشتی» لە مێژووی پارتیدا بەکارهێنرا.
گرنگترین بڕیارەکانی کۆنفڕانسەکە بریتی بوون لە:
- گۆڕینی ناوی پارتی لە «پارتی دیموکراتی کورد»ەوە بۆ «پارتی دیموکراتی کوردستان-عێراق»
- مارکسیزمی لینین وەک ئایدیۆلۆژیای حزب هەڵبژێردرا.
- ناوی ئۆرگانی حزب لە («ڕزگاری»)ەوە گۆڕدرا بۆ («خەبات»).
- دامەزراندنی ڕێکخراوەکانی یەکێتیی قوتابیانی کوردستان، یەکێتیی لاوانی دیموکراتی کوردستان و یەکێتیی ئافرەتانی کوردستان
- دەرکردنی هەمیشەیی حەمزە عەبدوڵڵا لە ڕیزەکانی حزب.
- وەرنەگرتنی عەونی یووسف وەک نوێنەری کۆنفڕانس بە تۆمەتی پابەندنەبوون بە بڕیارەکانی سەرکردایەتی لە کۆنفڕانسی دووەمدا.
پێکهاتەی پارتی دیموکراتی کوردستان-عێراق، بەپێی پەیڕەوی ناوخۆی سێیەمین کۆنفڕانس، بەم شێوەیە ڕێکخراوە: شانە، کۆمیتەی ناوچە، کۆمیتەی لق، کۆمیتەی ناوەندی، مەکتەبی سیاسی، سکرتێری گشتیی حزب و سەرۆک.
گرتنەبەری ئایدیۆلۆژیای مارکسیزم-لینینیزم، چونکە لەگەڵ ئایدیۆلۆژیا نەتەوەیی و حزبییەکاندا نەدەگونجا و دژی ویستی زۆرینەی کادر و ئەندامانی حزب بوو. وادیارە سەرەڕای ئایدیۆلۆژیای باوی ئەو سەردەمە، هۆکاری ئەمە کێبڕکێ بووە لەگەڵ حزبی شیوعی، کە بووە هۆی ئەوەی زۆرێک لە باوەڕدارانی شیوعی و مارکسی لە کوردستان پەیوەندی بە پارتییەوە بکەن.
سەبارەت بە ڕاگەیاندن و بڵاوکراوەکانی پارتی دوای سێیەمین کۆنفڕانس، سەرەڕای ڕۆژنامەی «ڕزگاری» کە ناوەکەی گۆڕدرا بۆ «خەبات» و ئۆرگانی حزب بوو، ڕۆژنامەی «نداء کوردستان» بە زمانی عەرەبی چاپ دەکرا، و دوو بڵاوکراوەی دیکە بە ناوەکانی «ڕێگای نوێ» تایبەت بە ڕۆشنبیران و لاوان، و «پڕکای جووتیار» تایبەت بە جووتیاران بە زمانی کوردی بڵاو دەکرانەوە.
سەرچاوەکان
- نامەی جەلال تاڵەبانی (پیرۆت) بۆ فەرماندە مستەفا بارزانی و هاوڕێی خۆشەویستی میرحاج ئەحمەد، (٥-١٠-١٩٥٥، پەکین)، مەسعود بارزانی، بارزانی و بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی کورد، ١٩٣١-١٩٥٨، بەرگی یەکەم، (هەولێر، چاپخانەی وەزارەتی پەروەردە، ٢٠٠٤)، بەڵگەنامەی ژمارە ٧.پ د ک
- حەبیب محەممەد کەریم، مێژووی پارتی دیموکراتی کوردستان-عێراق (لە قۆناغە سەرەکییەکانیدا) ١٩٤٦-١٩٩٣، (دهۆک، چاپخانەی خەبات، ١٩٩٨)
- عەلی عەبدوڵڵا، مێژووی پارتی دیموکراتی کوردستان-عێراق تا بەستنی سێیەمین کۆنفڕانسی، (شوێن: نەزانراو، ١٩٦٨)
- دەقی پەیڕەوی سێیەمین کۆنفڕانسی پارتی دیموکراتی کوردستان








