Biyografi

Avdel Miro Anter, 1916 yılında Duhok ilinin Amedi ilçesine bağlı Dêreluk nahiyesinin Çê köyünde doğdu. Sovyetler Birliği'nden döndükten sonra, 1959 yılında Erbil Tarım Müdürlüğü'nde memur olarak göreve başladı ve daha sonra Süleymaniye Tarım Müdürlüğü'ne nakledildi. 2003 yılının Ağustos ayının 27 günü hayatını kaybetti.

Mücadele Hayatı

İkinci Barzan Devrimi'nin 1943 yılında patlak vermesiyle birlikte devrim saflarına katıldı. Bu nedenle 1945 yılının Ağustos ayının 19 günü, örfi askeri mahkemenin kararıyla tüm taşınır ve taşınmaz mallarına el konuldu.

1945 yılının Ekim ayının 11 günü, İkinci Barzan Devrimi'nin yenilgisinden sonra, Mustafa Barzani ve yoldaşlarıyla birlikte Doğu Kürdistan'a geçti. Mahabad'da Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti'nin kurulmasından sonra, 1946 yılının Mart ayının 31 günü Barzan kuvvetleri bünyesinde cumhuriyeti savundu.

Mahabad'daki Kürdistan Cumhuriyeti'nin yıkılmasından ve Barzani'nin Doğu Kürdistan'dan Güney Kürdistan'a dönüşünden sonra, Doğu Kürdistan'daki Neğede ve Şino savaşlarına katıldı. Ayrıca, 1947 yılının Nisan ayının 19 günü (Xakurke ve Berazger ovası yoluyla) Kuzey Kürdistan toprakları üzerinden Şirvan ve Mizuri bölgesine dönen peşmergeler arasındaydı.

Döndükten sonra, General Mustafa Barzani 1947 yılının Mayıs ayının 6 günü Ergoş köyünde yoldaşlarıyla bir toplantı yaptı ve onlara kalma veya Sovyetler Birliği'ne gitme konusunda serbestlik tanıdı. Orada tüm yoldaşları yola devam etmeye ve Sovyetler Birliği'ne gitmeye karar verdiler. 1947 yılının Mayıs ayının 23 günü, General Mustafa Barzani 'ye Sovyetler Birliği'ne doğru eşlik etti. Qetur Geçidi ve Maku Köprüsü savaşlarına katıldı. Büyük zorluk ve yorgunluktan sonra, 1947 yılının Haziran ayının 18 günü, İran ile Sovyetler Birliği arasındaki sınırda bulunan Aras Nehri üzerinden Sovyetler Birliği'ne geçti.

Sovyetler Birliği'ne ulaştıktan sonra, 1947 yılının Haziran ayının 19 günü, tüm yoldaşlarıyla birlikte Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Nahçıvan şehrinde, dikenli tellerle çevrili açık bir kampta kırk gün boyunca tutuldular. Askerler tarafından korunuyorlardı ve yiyecek, giyim ve hareket serbestliği açısından savaş esiri muamelesi gördüler. Daha sonra Sovyet hükümetinin kararıyla Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Ağdam, Laçın, Ayolax ve Kelbecer bölgelerine dağıtıldılar. 1947 yılının Aralık ayının 10 günü, Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başkenti Bakü'de Hazar Denizi kıyısındaki bir kışlaya taşındılar ve aynı ayın 23 günü onlara askeri üniformalar verildi. Azerbaycan Cumhuriyeti subaylarının gözetiminde günde sekiz saat askeri eğitim aldılar. Kürtçe öğretmeni olduğu için, her gün dört saat boyunca yoldaşlarına Kürtçe dersi verdi.

Cafer Bağirov'un yoldaşlarına yönelik kötü muamelesinden sonra, askeri kampı 1948 yılının Ağustos ayının 29 günü Azerbaycan Cumhuriyeti'nden Özbekistan'ın başkenti Taşkent yakınlarındaki Çırçık topluluğuna taşımaya karar verildi ve orada da askeri eğitime devam ettiler.

1949 yılının Mart ayında yoldaşlarıyla birlikte grup grup trenle Sovyetler Birliği'ndeki kolektif köylere dağıtıldılar ve kolhoz tarlalarında (halkın devletten kiraladığı ve daha sonra devlete payını verdiği araziler) çalıştılar.

Büyük çabalar ve General Barzani tarafından Stalin'e gönderilen birçok mektuptan sonra, nihayet Stalin'in eline Barzani'nin yoldaşlarının çektiği sıkıntıları anlatan bir mektup ulaştı. Stalin derhal Barzani'nin yoldaşlarının durumunu araştırmak için bir komite kurulması talimatını verdi. Komitenin kararıyla hepsi Vriviski şehrinde toplanmaya karar verildi; bu nedenle adı geçen kişi 1951 yılının Kasım ayında Sovyetler'deki Vriviski şehrine gitti.

1958 yılında Abdülkerim Kasım başkanlığında Irak Cumhuriyeti kuruldu. Adı geçen kişi, 1959 yılının Nisan ayının 16 günü, yoldaşlarıyla birlikte Grozni gemisiyle Basra limanı üzerinden Güney Irak'a, oradan da Kürdistan'a döndü.

1961 yılında Eylül Devrimi'ne katıldı ve Karadağ, Glezerd ve Piremegrun savaşlarında yer aldı. 1970 yılının Mart ayının 11 tarihli anlaşmasından sonra, Süleymaniye iline bağlı Pencûên bölgesinde sınır muhafızı oldu ve daha sonra 1974 yılında Duhok ilindeki Zavite'ye nakledildi.

 1984 yılında oğlu Kemal Gulan Devrimi'nin peşmergeleri arasına katıldı, ardından hükümet adı geçeni köyünden çıkardı. 1988 yılındaki Enfal sürecinden sonra Avdel mülteci olarak Türkiye Cumhuriyeti'ne gitti ve Muş'taki mülteci kampına yerleşti. Zehirli hapla zehirlenmeye çalışılan kişilerden biriydi ancak ölümden kurtuldu. 1992 yılında Güney Kürdistan'a döndü ve 1996 yılının Ağustos ayının 16 günü, altın jübile kutlamaları çerçevesinde, İkinci Barzan Devrimi, Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti, Sovyetler Birliği'ne gidiş ve ayrıca Eylül Devrimi'ndeki mücadele ve direnişinden dolayı, Başkan Mesud Barzani tarafından ölümsüz Barzani Madalyası'na layık görüldü. Ancak ayağının kırılması nedeniyle ölümsüz Barzani Madalyası'nı teslim almaya gidemedi ve Sidad Barzani, 1. Şube aracılığıyla madalyayı kendisine takdim etti.

Kaynaklar:
  1. Cemil Halid El-Etruşi, Barzani'nin eski Sovyetler Birliği'ne gidiş yürüyüşündeki yoldaşlarından biriyle, Xebat Gazetesi, Sayı 1063, Cuma 1 Şubat 2002.
  2. Hamid Gevheri, Barzani Madalyası en yüksek takdir ödülü, Cilt 1, (Erbil - Hacı Haşim Matbaası - 2015).
  3. Kürdistan Bölgesel Yönetimi, Planlama Bakanlığı, Kürdistan Bölgesi illerindeki idari birimler ve aile ile nüfus sayıları, Erbil, 2009.
  4. Hamid Gerdi, Tarihçe Özeti, Birinci baskı, (Erbil - Aras Basım ve Yayın Kurumu - Eğitim Bakanlığı Matbaası - 2004).
  5. Haydar Faruk El-Samarrai, Ziya Cafer ve Irak'taki siyasi ve ekonomik rolü, (Londra - Darul Hikme - 2016).
  6. Şaban Ali Şaban, Bazı siyasi ve tarihi bilgiler, Üçüncü baskı, (Erbil - Rojhilat Matbaası - 2013z).
  7. Şevket Şeyh Yezdin, Peşmergenin altın jübilesi, (Pirmam - Xebat Matbaası - 1996z), s. 13.
  8. Salih Yusuf Sufi, Kürdistan ve Dünya Kronolojisi, Birinci Baskı, İkinci Cilt, (Duhok - Duhok Valiliği Matbaası - 2013M).
  9. Karwan Muhammed Mecid, Mahabad'dan Sovyetlere Barzaniler, Birinci Baskı, (Süleymaniye - Peywend Matbaası - 2011M).
  10. Altın Jübile kutlamaları çerçevesinde Başkan Mesud Barzani, Barzani Madalyasını mücadelecilere ve şehit annelerine takdim ediyor, Gulan Dergisi, Kürdistan Demokrat Partisi'nin yayın organı, sayı 84, Erbil, 1 Eylül 1996M.
  11. Şehit Komutan Haso Mirxan Jajoki'nin hatıralarında, Barzani ile 62 gün, Barzanilerin Sovyetler Birliği'ne gidişi, Birinci Baskı (Erbil - Roşenbiri Matbaası - 1997M).
  12. Mesud Barzani, Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi 1931-1958, (Duhok - Xebat Matbaası - 1998M).
  13. Necef Guli Pesyan, Kanlı Mahabad'dan Aras Kıyılarına kadar, Çev. Şevket Şeyh Yezdin, Birinci Baskı, (Pirmam - Kürdistan Demokrat Partisi'nin Altın Jübilesi - 1996M).
  14. A.D.A., dosya numarası AI-10, Mustafa Barzani'nin Sovyetler Birliği'ne giden yoldaşlarının listesi, belgeler Segvan Halo tarafından sunulmuştur, 2016M.
  15. A.D.A., dosya numarası HB-477, Kürdistan Demokrat Partisi, Barzani Karargahı, Barzan Bölgesi Yüksek Komitesi, Ahmed Miro Enter'in (Avdel Miro Enter) formu, Pirmam, 1 Kasım 2018M.